Heldenstatus voor onvoorzichtige archeologe

Als de multiculturele samenleving in Duitsland met een crisis kampt, wordt daar maar zelden de aandacht op gevestigd. En zeker niet op de Nederlandse 'goed dat het een keer gezegd wordt'-manier....

Als de gewezen bondskanselier Helmut Kohl in het tweede deelvan zijn (ongenietbare) memoires de problemen aan de orde steltdie de komst van honderdduizenden asielzoekers in de jarentachtig en negentig veroorzaakte, probeert hij de indruk weg tenemen dat hij iets tegen nieuwkomers in het algemeen heeft. Opbijna flemende wijze eert hij de onschatbare betekenis vanbuitenlandse werknemers voor de economie en de cultuur van deBondsrepubliek. Hij wil alleen gezegd hebben dat zelfs hetabsorptievermogen van een open samenleving begrensd is.

Men signaleert doorgaans liever dat de in Duitsland levendeTurken 'er graag bij willen horen' dan dat zij zich van hetgastland afwenden. Zo kreeg een door de Turkse gemeenschapbelegde demonstratie tegen islamitische terreur vorig jaaropmerkelijk veel belangstelling van de Duitse media. Zijwaardeerden de door moskeebesturen georkestreerde manifestatieeensgezind op tot een 'opstand der fatsoenlijken'. Wat zenatuurlijk níet was. Want wie tégen islamitisch terrorismebetoogt, al dan niet op aandrang van anderen, is niet perdefinitie een kind van de Verlichting.

Evenveel welwillendheid ontmoetten de Duitse Turken die deafgelopen weken hebben deelgenomen aan de steunbetuigingen aanSusanne Osthoff, de 43-jarige archeologe die gedurende drie wekenin Irak werd gegijzeld. In de berichtgeving figureerden zij alsde vaandeldragers van de multiculturele samenleving. Fotografenen cameramensen legden vooral belangstelling aan de dag voor dehoofddoekdraagsters onder de betogers. Deze werden door defamilie van Osthoff aan hun landgenoten ten voorbeeld gesteld:de islamitische gemeenschap zou van een grotere betrokkenheid bijde ontvoering blijk geven dan de modale Duitser.

De overtreffende trap van engagement werd bereikt door NadeemElyas, de voorzitter van de Centrale Raad van Moslims inDuitsland. Hij bood de ontvoerders van Osthoff aan haar plaatsin te nemen - een symbolisch gebaar waarmee hij onevenredig veelpositieve aandacht trok.

De vrijlating van Susanne Osthoff is al aangemerkt als een'triomf van de multiculturele samenleving'. Moslims in Duitslandzouden de Duitse ambassadeur in Bagdad in contact hebben gebrachtmet de Soennitische Raad van Schriftgeleerden, en zouden hiermeeeen wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan de ontknoping van hetdrama.

Susanne Osthoff zelf is de vleesgeworden multiculturelesamenleving. Ze is getrouwd - of getrouwd gewéést (daaroverzijn haar biografen het nog niet helemaal eens) - met eenIrakees. De huwelijkse voorwaarden voorzagen in haar bekering totde islam.

Het hele arrangement lijkt te zijn ingegeven door de wens inIrak oudheidkundige bodemschatten op te graven. Tijdens deIrak-oorlog en de wanordelijke periode die daarop volgde, bleefzij in Irak als zelfbenoemd beschermer van de culturelenalatenschap van het Babylonische Rijk. In Duitsland zamelde zijhulpgoederen in voor oorlogsgetroffenen - een activiteit die doorde Süddeutsche Zeitung met een prijs voor medemenselijkheid werdbeloond. Zij negeerde waarschuwingen en zij ging niet in op hetaanbod van de Duitse ambassade in Bagdad haar te repatriëren.

Prinzipienreiterei - extreme beginselvastheid - is SusanneOsthoff dus niet vreemd. En voor haar landgenoten is ditkennelijk zo'n herkenbare trek, dat zij haar een zekerelichtvaardigheid vergeven. Geen commentator heeft de stellingwillen betrekken dat Osthoff de ellende over zichzelf heeftafgeroepen. En zelfs in de kindvriendelijke Bondsrepubliek heeftniemand het haar publiekelijk willen aanrekenen dat zij haar12-jarige dochter in Duitsland heeft achtergelaten. Nee, SusanneOsthoff voorziet in de behoefte aan heldendom. 'Zonder mensen alszij zouden wij allen armer zijn', dweepte de Tagesspiegel.

Hiermee is de vraag of de Duitse regering losgeld voor Osthoffheeft betaald meteen tot bijkomstigheid gereduceerd.Bondskanselier Merkel was weliswaar stellig in haar afwijzing vande politieke eisen van de ontvoerders - het afbreken van debetrekkingen met de Iraakse regering - maar met deze formuleringsloot zij niet de bereidheid uit om de ontvoerders financieeltegemoet te komen. Het lijkt de landgenoten van Susanne Osthoff allemaal bitter weinig te kunnen schelen. Zij staat voor ietsverhevens. En dan ga je niet over iets banaals als losgeldzeuren.

Meer over