Held Jan Jongbloed staat er een beetje onwennig bij

Cornald Maas bezoekt iedere week voor Volkskrant magazine een feestje. In deze aflevering: de presentatie van voetbalboek 1974, Wij waren de besten in het Amsterdamse restaurant Vak Zuid....

tekst Cornald Maas .

Het houdt toch nooit op.

Kunnen we net zo goed nog eens constateren dat het in 1974 allemaal begonnen is, met die oranjegekte, en met dat trauma natuurlijk. We verbijten ons tot we een ons wegen - met dank aan Auke Kok, die 1974, Wij waren de besten schreef.

In restaurant Vak Zuid wordt, met direct uitzicht op de voormalige arena van het Olympisch Stadion, zijn kloeke boek ten doop gehouden.

Uitgever Robbert Ammerlaan meldt trots dat de eerste druk nog vverschijning was uitverkocht. En historicus/journalist Auke Kok doet een voetbalquizje, en mannen kelen scanderen vol trots de antwoorden. Een vrouw roept: 'Wat kunnen we winnen?'

Jan Jongbloed, keeper tijdens de verloren wedstrijd tegen West-Duitsland, en vanmiddag de held die het eerste exemplaar in ontvangst neemt, staat er een beetje onwennig bij. Ziet hij daar veel journalisten, schrijvers en redacteuren in zijn directe omgeving? Aarzelend: 'Ik ben hier toch op mijn plaats.'

Aan deze Weltmeister Herauslaufen kleeft relativering.

'Ik heb met Auke afgesproken dat ik niets zou zeggen.'

Kom daar maar eens om, in kringen van voetballiefhebbers. Het WK-debacle is balsem voor de ziel van mannen die voorbehoudsloos retoriek bedrijven; die, zonder een spoortje relativering, op z'n Barend & Van Dorps, elk detail bespreken, die desnoods krokodillentranen huilen.

Zijn mannen macho's?

Als het over Duitsland & voetbal gaat is - om die ouwe Rinus Michels-wijsheid maar weer eens van stal te halen - voetbal meteen weer oorlog. De Duitsers lachen ons vast vierkant uit.

Gelukkig is actrice Linda van Dyck er ook, in Vak Zuid, en schrijver Kees van Beijnum, en oud-Spetters-acteur Maarten Spanjer die op een afstandje de kat uit de boom kijkt.

Auke Kok slaakt, na de offici plichtplegingen, een zucht van verlichting. Zijn boek is inmiddels een media-event. 'Iedereen wil me continu hebben.' Maar Barend & Van Dorp niet. Zou dat iets te maken hebben met het feit dat in 1974, Wij waren de besten beschreven wordt dat Johan Cruijff een grotere rol speelde in het zwembad-incident - nadere toelichting overbodig! - dan tot nog toe werd aangenomen? En dat Barend kompaan van Cruijff is? Kok: 'We hebben Frits niet meer nodig.'

Eerder en plein public geformuleerd hamvraagje: of iedereen nog weet wat ie deed, op de dag dat Nederland van West-Duitsland... blablabla.

Volwassen worden - da's ook vergeven en vergeten. Maar zo zijn we niet getrouwd. Het Trauma 1974 wordt dertig jaar na dato nog altijd leven ingeblazen.

Zou het boek van Auke Kok, dat de helden van weleer portretteert en de mythe ontmythologiseert, daarin eindelijk verandering brengen?

Held naar mijn hart is vanmiddag oud-keeper Jan Jongbloed, die zegt dat hij de verloren finale van 1974 alweer bijna vergeten was, en dat hij er in elk geval geen trauma aan overhield. 'Nu begint het pas een beetje tot me door te dringen.' Hoe kijkt hij dan tegen al die hernieuwde aandacht voor dit historische moment aan? 'Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik het redelijk overtrokken vind.'

Meer over