Heer en liefde

Je bent jong, homo en christelijk opgevoed. Hoe vertel je het je ouders? Etmée Boeve, zelf gelovig grootgebracht en lesbisch, maakte er een fotoserie over.

DOOR AIMÉE KIENE

Mareike (22) uit Gouderak

Parttime administratief medewerker. Groeide op in een hervormd gezin, woont samen met haar vriendin in Gouderak.

'Tot mijn 14de ging ik elke zondag naar de kerk. Maar ik merkte dat het geloof er erg dik werd opgelegd, het werd je een beetje opgedrongen. En ik had het gevoel dat niet iedereen in de kerk werd geaccepteerd. Toen had ik het nog helemaal niet over mezelf trouwens, ik was nog helemaal niet uit de kast. Maar ik had geen zin meer om te gaan. Mijn ouders hadden daar moeite mee, nog steeds trouwens.

'Pas rond mijn 16de drong tot me door: misschien vind ik jongens helemaal niet leuk genoeg? Ik zat op het grafisch lyceum en 20 of 30 procent van die opleiding was homo of lesbisch, zo ging ik er steeds meer over na denken. Een meisje uit mijn klas heeft het uiteindelijk uit me getrokken, die wist het gewoon, zei ze later. Ik kreeg een kaart van Angelina Jolie, met daarop: we're so proud, you're out. Meesterlijk.

'Mijn eerste zorg was wel: hoe ga ik het aan mijn ouders vertellen? Ik heb het lang uitgesteld, tot ik in de woonkamer zat en mijn moeder zei: wat ben je vrolijk, ben je verliefd? Ik zei: misschien. Iedereen vroeg: wie is het, hoe heet hij? Tot mijn moeder vroeg: is het een meisje? Ik zei: ja. En gelijk er achteraan: is dat erg?

'Mijn moeder vermoedde het al, dus die vond het niet zo moeilijk. Mijn vader had het er lastiger mee. Er viel eigenlijk een doodse stilte aan zijn kant.

'Pa, vroeg ik, wat vind jij ervan? Hij zei: het hoort niet echt. Maar als jij gelukkig bent, ben ik het ook. Dat vond ik zo mee vallen. Tja, hij zei niet: meid, wat geweldig. Dat is wel klote. Maar ik had meer herrie verwacht. Ik was trouwens eerst nog even uit de kast als bi, want alleen meisjes, dat vond ik een te grote stap.

'Mijn homoseksualiteit is eigenlijk niet eens zo'n issue voor mijn ouders, ze vinden het erger dat ik niet meer naar de kerk ga. Ik overweeg wel weer te gaan, maar niet hier. Dit is toch een dorp, er wordt veel gekletst. Ik ga liever in een onbekende omgeving dan dat ik het gevoel heb dat mensen me aankijken van: daar heb je die lesbo, die komt om Gods vergiffenis vragen. Maar het geloof geeft me wel houvast in het leven, iemand waakt over me. Als ik dood ga, is er iemand die me met open armen ontvangt. Ik weet zeker dat God van mij houdt, in de Bijbel staat: heb uw naaste lief zoals uzelf en veroordeel een ander niet. Ik lees dat als: heb uw naaste lief, ook als diegene homo is. Het is lullig dat ik homoseksueel ben, dat is niet volgens de regels, maar dat maakt mij niet minder waard ten opzichte van God. Ik geloof niet dat God mij ongelukkig wil zien.

'Ik zou tegen jonge mensen die hiermee worstelen willen zeggen: als je homoseksueel bent, is het niet zo dat de kerk je opzij schuift. En het helpt als je je ouders laat merken dat jij het zelf ook moeilijk vindt, in combinatie met je geloof. Zij hebben nou eenmaal altijd geleerd dat het niet goed is.

'Ik ben hier in het dorp gaan samenwonen, ik kon hier makkelijk een huis krijgen. Er is geen dorpeling die er lelijk over heeft gedaan, we worden geaccepteerd. Ik zou heel graag met mijn vriendin willen trouwen. In het stadhuis, niet in de kerk. Ik weet alleen niet wie er dan van mijn familie zal komen.'

Fotografe Etmée Boeve (24) maakte voor haar opleiding aan de HKU in Utrecht de portrettenserie What Would Jesus Do. Ze komt uit een gelovig gezin, haar vader is strenger in de leer dan haar moeder. Rond haar 16de worstelde ze met de gedachte hoe ze haar ouders moest vertellen dat ze op meisjes viel. Daar kwam het idee voor de fotoserie uit voort: hoe is het homoseksuele leeftijdsgenoten met gelovige ouders vergaan? Wordt de tolerantie voor homo's en lesbiennes in de kerk groter?

Boeves moeder was na haar coming-out blij dat haar dochter niet langer een geheim bij zich hoefde te dragen. Haar vader heeft een andere mening: in de Bijbel staat dat homoseksualiteit niet hoort, dus zo is het. Hij accepteerde haar vorige vriendin (vond het een 'leuke meid'), maar heeft wel laten doorschemeren dat hij niet bij een huwelijk zal zijn, mocht zijn dochter ooit gaan trouwen. Pijnlijk, vindt Boeve, maar toch houdt ze contact met haar vader. Ze wil laten zien dat zij wel tolerant is, misschien om een voorbeeld te stellen: ik accepteer jou zoals je bent, misschien kun je mij ook proberen te accepteren. Etmeeboeve.nl

Prayers for Bobby

Een film die Dennis wel aan 'de hele kerk' zou willen laten zien is Prayers for Bobby (televisiefilm uit 2009). Het verhaal speelt zich af begin jaren '80 in Californië. Bobby Griffith is homo en groeit op in een diepgelovige christelijke familie. Zijn moeder Mary is ervan overtuigd dat dat een grote zonde is. Ze denkt dat Bobby te genezen is als hij maar hard en vaak bidt. Bobby is zo ongelukkig dat hij zelfmoord pleegt. Na zijn dood verandert zijn moeder langzamerhand van gedachte. Ze begint zich af te vragen of ze de Bijbel verkeerd heeft geïnterpreteerd. Aan het einde van de film loopt het hele gezin mee in de Gay Pride-optocht van San Francisco.

Anouk (20) uit Ede. Verstandelijk gehandicaptenverzorger. Groeide op in een katholiek gezin, woont nog thuis, heeft een vriendin.

'Tot mijn 12de gingen we bijna elke zondag naar de kerk, dat weet ik eigenlijk vooral van foto's. Daarna zijn we ermee gestopt. Mijn ouders gingen niet meer, mijn vader moest voetballen op zondag en zo zijn we er allemaal mee opgehouden.

'Op de basisschool speelde ik alleen met jongens, maar ik was er verder niet veel mee bezig. Ik had nooit gevoelens voor ze, voor meisjes trouwens ook niet. Mijn broer zei weleens: je valt op meisjes! Dan werd ik boos.

'Ik droeg wel altijd stoere kleding en ik zat op voetbal. Eerst speelde ik bij club Fortissimo in Ede met de jongens mee, er waren geen meisjes van mijn leeftijd. Op mijn 13de werd ik gevraagd voor het damesteam. Ik was het hele weekeinde aan het voetballen, zaterdag met de jongens, zondag met de dames. In dat team zaten er aardig wat die op meisjes vielen en daar waren ze heel open in. Dat interesseerde me wel, ik observeerde het en dacht er veel over na.

'Op mijn 16de heb ik het op voetbal verteld. We hadden een toernooi en een paar meisjes uit mijn team vroegen me of ik op meisjes viel en toen zei ik in één keer 'ja'. Mijn ouders heb ik voor het blok gezet, want ik kreeg meteen wat met een meisje van voetbal. Ik zei thuis: dit is mijn vriendinnetje. Mijn moeder wist het, zei ze, ze had het altijd al gedacht. Ik dacht: waarom zeg je dat dan niet eerder tegen me? Want het is echt lastig om te vertellen, als je 16 bent. Mijn vader moest even aan het idee wennen, een paar weekjes.

'Ik heb eigenlijk weinig negatiefs gehoord, behalve laatst, in de supermarkt. Ik gaf mijn vriendin Daphne een knuffel. Een oudere man stapt op ons af en vraagt: zijn jullie een stel? Want dat mag niet van Jezus, dat hoort niet. We konden ons nog bekeren, zei hij. Ik moest er eigenlijk wel om lachen. Ik zei: ik leid mijn eigen leven en ik accepteer u, waarom accepteert u mij niet?

'Wij gaan nog wel met Kerst naar de kerk, mijn collega, die homo is, gaat ook. We zitten niet bij zo'n superstrenge kerk waar je met een jurk en een hoed naar toe moet. Dat is ook niks voor mij, alsjeblieft niet zeg.'

Hanh (27) uit Utrecht. Grafisch vormgever. Groeide op in Maarssen in een katholiek gezin, woont op kamers, is single.

'Mijn ouders zijn als bootvluchtelingen uit Vietnam naar Nederland gekomen. Vooral mijn vader is streng gelovig, mijn broers en ik moesten elke zondag mee naar de kerk. Ik herinner me dat ik dat nooit leuk heb gevonden. Het was irritant om vroeg op te staan en ik weet dat ik in de kerk zat en dacht: waarom moet ik dit geloven? Dit slaat nergens op. Als we iets moesten meezingen of zeggen, dan deed ik dat bewust niet. Terwijl mijn vader streng zat te checken of ik wel meedeed. Toen ik in groep 8 zat, hadden we discussies, ik wilde niet mee, maar moest van mijn vader. Mijn moeder was daar soepeler in.

'Als ik terugblik, denk ik dat ik op mijn 13de voor het eerst een jongen leuk vond. Dat heb ik tegen niemand gezegd, ik vond het abnormaal. Ik heb het verdrongen, gewoon, door er geen aandacht aan te besteden. In mijn puberteit ging ik niet uit. Er was nog bijna geen internet, dus ik kon niet zo snel informatie vinden over homoseksualiteit. Op mijn 24ste ben ik uit de kast gekomen. Dat ik het al die tijd heb weggestopt, snap ik nu zelf ook niet meer goed.

'Achteraf gezien was ik eenzaam, maar het werd ook gewoon mijn levensstijl; ik wist niet wat ik miste. Ik had wel vrienden op de middelbare school, maar het ging nooit over liefde. Op mijn 18de moest het er blijkbaar wel een beetje uit, toen heb ik tegen een vriendin op msn gezegd dat ik bi was. Dat leek me minder erg dan homo. Ik zei: ik val ook op jongens. Zij reageerde zo goed, dat was een vreselijke opluchting. Daar heb ik op geteerd tot mijn 24ste.

'Ik vond het moeilijk om het aan mijn ouders te vertellen. Ook omdat ik het zielig vond voor ze, ze hebben zo'n zwaar leven gehad, een oorlog meegemaakt, ze hebben geen familie in Nederland en dan kom ik met zo'n issue waar ze over moeten stressen. Het is ook iets Vietnamees, denk ik, dat ze graag goed over willen komen op de buitenwereld. Ze houden altijd de schijn op, bij ons zijn er geen ruzies of problemen.

'Maar op mijn 24ste zat ik op mijn kamer in Utrecht en dacht: ik ga naar huis en ga het vertellen. Dat kwam uit het niets, ik denk dat het er echt uit moest. Mijn ouders waren thuis, mijn broers lagen nog te slapen. Er was iets op tv met homo's, ik weet niet meer wat en ik zei: zouden jullie het erg vinden als ik dat ook was? Mijn moeder zuchtte zo diep, alsof ze pijn aan haar hart had. Mijn vader begreep het niet, hij vroeg: word je dan net als Gerard Joling en Gordon? Je bent toch niet zoals die mensen op tv, hoe kan dat dan? Hij vroeg: heb je een nare ervaring met een vrouw gehad? Het rare was, ik was zo enorm opgelucht, dat ik die reactie niet eens erg vond.

'Mijn moeder heeft er weinig over gezegd, ik denk dat ze het iets meer accepteert dan mijn vader. Maar eigenlijk praten we er niet over. Ik zou een vriendje ook niet mee naar huis nemen, ik zou niet weten hoe dat zou moeten. Toen mijn vorige relatie uit ging, heeft mijn moeder me wel gebeld. Dat was om te vragen of het toen niet tijd was het met een vrouw te gaan proberen. Toen was ik zo boos, hun geloof is belangrijker dan mijn geluk. Het liefst zouden ze zien dat ik met een vrouw ben en ongelukkig. Maar ik durf de confrontatie niet meer aan te gaan, zo ben ik opgevoed.

'Verder gaat het heel goed met me, ik heb een baan, leuke vrienden, iedereen weet dat ik homo ben. Behalve mijn ouders heeft iedereen er goed op gereageerd. Dat zij zo reageren, is toch het kutst. Het voelt als een afwijzing.'

Dennis (22) uit Utrecht

Student commerciële economie.

Groeide op in een streng gereformeerd gezin, woont thuis, is single.

'Tot mijn 19de ging ik op zondagen twee keer naar de kerk; 's ochtends en 's avonds een keer. Ik zat op een streng christelijke middelbare school en in jeugdverenigingen van de kerk. Maar ik voelde me altijd al anders, alsof ik niet goed meeging in de stroom. Rond mijn 11de ontdekte ik dat ik op jongens val. In het gereformeerde geloof is dat echt not done.

'Op de middelbare school vertelde de biologieleraar in de les dat homoseksualiteit bestaat, maar dat je dat van het geloof niet in praktijk mag brengen. Hij zei: als je mensen tegenkomt die zo zijn, moet je ze niet veroordelen of verafschuwen, maar ze helpen het een plekje te geven. God heeft ze zo gemaakt om ze een extra taak te geven in het leven. Als ze die volbrengen, komen ze in de hemel. Op die leeftijd, als je al zo gevoelig bent voor groepsdruk, is dat vreselijk om te horen.

'Rond mijn 16de kwam ik via internet voor het eerst in contact met lotgenoten. Maar de internetwereld was ook niet de wereld waar ik thuishoorde, ik kom uit een omgeving van 'geen seks voor het huwelijk' en op internet zijn toch wel veel homo's uit op seks. Terwijl ik zocht naar een plek waar ik mezelf kon zijn. Bij de jeugdvereniging gingen mensen helemaal op in de Bijbelpreek, terwijl ik dacht: hoe laat is dit afgelopen? Ik voelde me nergens thuis en had altijd een soort onderliggende angst om 'betrapt' te worden.

'Tot ik een bijbaan kreeg bij de supermarkt, de eerste stap buiten de christelijke omgeving. Het was voor mij alsof ik voor het eerst in een normale wereld kwam: zonder druk van het geloof. Dat baantje was alles voor me. Ik ontdekte: als ik hard werk, doe ik ertoe. Maar het gevoel dat er iets fout zat, bleef. Ik hoopte dat dat gevoel zou verdwijnen, daarom bleef ik mijn coming-out uitstellen. Ik durfde het niet onder ogen te zien, laat staan onder woorden te brengen. Op mijn 19de kreeg ik via internet voor het eerst een vriend, dat was voor mij de bevestiging dat ik homoseksueel ben en dat dit niet zou veranderen. Ik wilde geen dubbelleven meer leiden.

'Ik had een goede verstandhouding met mijn afdelingsmanager. Hem heb ik gesmst: kan ik een keer ergens met je over praten? In de winkel vroeg hij: waar gaat het over, of ik soms homo was? Nee, zei ik. Daarna hebben we twee uur over alles gepraat en ik bleef er maar om heen draaien. En toen heb ik het gezegd. Raar genoeg voelde ik daarna niet echt opluchting, ik was er nog niet aan toe dat iedereen het zou weten. Maar ik kon niet meer terug.

'Mijn ouders kwamen terug van vakantie en ik ben gelijk met de deur in huis gevallen, dat ik wilde breken met het geloof. En nog iets, zei ik, ik val op jongens. Het was een dubbele klap voor mijn ouders. Mijn moeder vroeg: weet je dat heel zeker? Ze dachten nog dat een fase was, dat ik het aan zou moeten kijken. Ze hebben het er moeilijk mee gehad. Maar inmiddels hebben mijn ouders het geaccepteerd. We verschillen in onze denkwijze, maar we proberen er samen het beste van te maken. Zij halen hun geluk uit het geloof en dat respecteer ik, maar zelf heb ik dat niet nodig. Mijn geluk haal ik uit school, werk, uitgaan. Ik ben blij met de goede afloop. Ik ken genoeg verhalen van mensen die moesten breken met hun ouders, of die hebben gekozen voor het geloof, in plaats van voor hun eigen geluk.'

Lees verder op pagina V4

Vervolg van pagina V3

undefined

Meer over