Nieuws

Heeft Rutte nu aangeboden om te bemiddelen in de EU-ruzie over Ierland of had hij alleen maar opgeroepen tot pragmatisme?

Volgens Boris Johnson heeft demissionair premier Mark Rutte aangeboden om te bemiddelen bij de ruzie tussen Londen en Brussel over het Noord-Ierse Protocol.

Premier Boris Johnson (links) begroet vrijdag 17 september zijn collega-premier Mark Rutte voor de deur van zijn ambtswoning in Downing Street in London. Beeld Neil Hall / EPA
Premier Boris Johnson (links) begroet vrijdag 17 september zijn collega-premier Mark Rutte voor de deur van zijn ambtswoning in Downing Street in London.Beeld Neil Hall / EPA

Dat zou de premier vrijdagavond hebben gezegd tijdens een diner op Downing Street 10 waarbij ook de Britse Brexit-onderhandelaar Lord David Frost aanwezig was. Nederlandse diplomaten hebben dit verhaal meteen naar het rijk der fabelen verwezen. Rutte zou slechts hebben opgeroepen tot pragmatisme.

Na de bilaterale ontmoeting zei Rutte tegen de Nederlandse pers dat er gesproken is over pragmatische oplossingen voor de problemen in Noord-Ierland. Zo is de premier het met zijn Britse collega eens dat strenge controles op Britse goederen die puur en alleen voor de Noord-Ierse markt bestemd zijn, niet nodig zouden hoeven te zijn.

‘Gezond verstand’

De Financial Times wist maandag te melden dat Rutte veel verder is gegaan en zich heeft opgeworpen als bemiddelaar. Daarbij baseert de krant zich op Johnson zelf. Tijdens een vlucht naar New York had Johnson herhaald dat het protocol op een ‘krankzinnige’ manier wordt gehandhaafd en dat er ‘gezond verstand’ nodig is om het werkbaar te maken.

‘Ik heb met Mark Rutte gesproken die naar Londen was gekomen om te zien of hij zou kunnen bemiddelen bij dit dossier’, zo tekenden meegereisde journalisten op uit zijn loslippige mond. ‘Ik zei: je weet, dat we erg graag voortgang willen boeken. We zoeken een oplossing, maar het moet er een zijn die het vrije verkeer van goederen tussen alle delen van ons land mogelijk maakt.’

Bij de Brexit-onderhandelingen was Johnson eind vorig jaar akkoord gegaan met het Noord-Ierse Protocol. Er was afgesproken dat er controles zouden gaan plaatsvinden op de goederenstroom over de Ierse Zee tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland, dit om te voorkomen dat er een omstreden grens zou komen op het Ierse vasteland tussen Ierland en Noord-Ierland.

Worstenoorlog

Vanaf het eerste moment zijn er problemen gerezen. Volgens de Europese Unie vloeien deze voort uit de afspraken, maar de Britten beweren dat de controles veel te grondig zijn. Nog geen 5 procent van de goederen is bestemd voor Ierland, dat deel uitmaakt van de Europese interne markt. Door het oponthoud zijn lege schappen en spanningen in Noord-Ierland ontstaan.

De controles zouden begin juli worden verscherpt, maar om escalatie in de vorm van een ‘worstenoorlog’ te voorkomen is Brussel toen akkoord gegaan met uitstel. Eerder deze maand zei Frost dat de Britten de invoering vanaf 1 oktober opnieuw gaan uitstellen, iets waarmee de EU akkoord is gegaan. Maar volgens Johnson kan deze situatie niet eeuwig voortduren.

De regering-Johnson is bereid om het Protocol eenzijdig op te zeggen, zich baserend op een speciale clausule. Eerder dit jaar was de EU iets soortgelijks van plan om de export van vaccins naar het VK tegen te houden. Zo’n Britse stap kan leiden tot een handelsconflict. Daarbij hebben vooral de overzeese buren Ierland en Nederland als belangrijke handelspartners veel te verliezen.

Meer over