Heeft de VVD nog wel principes?

Thomas von der Dunk

Het was tamelijk onthutsend: de ongemakkelijk gemakkelijke wijze waarop Mark Rutte woensdag in NOVA tegenover Wouter Bos over de principiële vraag heenwandelde, hoe om te gaan met de PVV. Ja, die kopvoddentaks en dat met die deportatie, dat waren dingen die hij natuur­lijk ook wat ver vond gaan. Maar hij was tegen uitsluiten, hij sloot de PvdA ook niet uit.

Pardon? Is men bij de VVD uit angst voor de onderbuik van de eigen kiezer zover heen dat hij niet meer het fundamenteel verwerpelijke ziet van een partij die doelbewust eenmiljoen mensen op grond van etniciteit en gods­dienst discrimineert - wat haaks staat op de meest basale uitgangspun­ten van het liberalisme? En dat dan van een heel andere orde is dan een verschillende visie op de rol van de overheid? Of is de redding van de hypotheek­rente-aftrek voor mil­jonairs elk mon­ster­ver­bond waard?

Contrast

De vertrouwde anti-multiculti-riedel die Rutte vervolgens afstak, ging volkomen voorbij aan deze essentiële vraag. Ooit maakte de VVD zich verdienstelijk door ervoor te zorgen dat de Oostenrijkse FPÖ als rechtsradi­caal uit de Europese liberale partij werd gegooid. Ook daarom valt het op, hoezeer Ruttes houding met die van Pechtold contras­teert, en hoezeer hij zich drukt.

En hetzelfde geldt voor het CDA, waar eigenlijk alleen Aantjes en Van Agt een princi­piële streep durven te trekken. Fatsoen moet je doen, om de premier te citeren, die hier zulks weer eens nalaat.

Ook veel krantencommentaren stellen in dat opzicht intellectueel teleur. De angst om van 'demonisering' beschuldigd te worden en de 'stem van het volk' te negeren, zit sinds Fortuyn kennelijk diep.

Martin Sommer komt zelfs aan met het Bisschoppelijk Mandement. Ik snap dat alles wat daaraan ook maar vaag zou kunnen herinneren, bij De Volkskrant met haar katholie­ke verle­den een open zenuw raakt, maar toch een tegenvraag: waar legt hij dan zelf de grens?

Of is elk moreel oordeel over kiezerskeuzes taboe, omdat dit de kiezers zou schofferen? Dat de kiezer massaal kan ontsporen - daarvan bestaan toch wel de nodige voorbeelden uit de geschiedenis.

Buitensluit

Het gaat hier om een principiële uitspraak over samenwerking met een partij die gericht mensen buitensluit, zoals Frans Timmermans zaterdag helder in NOVA uitlegde, totdat TONnie-Tokkie Rita Verdonk er weer eens tussendoor tetterde. Dan kan men niet volstaan met dooddoeners als 'dat is ondemocratisch' en 'de kiezer beslist'.

Dat je bepaalde angsten van burgers serieus moet nemen, wil niet zeggen dat je ook al hun antwoor­den serieus moet nemen. Er zijn grenzen, en de rechtsstaat gaat voor.

Voor de goede orde: ook al heeft Wilders alleen de AOW tot 'onon­der­handelbaar' verklaard, zijn andere uitspraken heeft hij uitdrukkelijk nog niet herroepen. Dus dat van die deportatie van miljoenen moslims uit Europa als programpunt staat nog steeds.

'Waarom worden moslims niet uitgezet?', zo citeerde De Volkskrant vrijdag een bezoeker aan een PVV-manifesta­tie. De Partij beloofde hem: we zullen er alles aan doen. Geen reden om zo'n partij van de regeer­macht uit te sluiten?

Dat kan dan nog interessant worden als straks PVV-staatsse­cretaris Fritsma van Deportatiezaken namens Balkenende V met de Doden­herden­king via de tv aan de Duitse ambassadeur, die daar van het 5-Mei-comité niet bij mag zijn, gaat uitleggen hoe hij een en ander nu zelf wil aanpak­ken.

Hij kan dan mooi aansluiten bij het feit dat het onvervals­bare per­soonsbe­wijs, dat indertijd honderdduizend Nederlandse joden het leven kostte, de vinding was van een even overijverige vaderlandslievende opsporings­ambtenaar als hijzelf.

Freud

'Wilders komt op mij humaner over dan andere politici', aldus een beroepsmilitair in Almere. Ook Wilders zelf vindt zichzelf erg vriendelijk. Mij schoot bij lezing de reactie van Sigmund Freud te binnen, toen de Gestapo in 1938 van hem bij zijn uitburgering de verkla­ring verlangde dat hij goed behan­deld was: 'Ik kan de Gestapo iedereen van harte aanbevelen'.

Speciaal voor Den Haag zou het een blamage zijn, indien de PVV 3 maart de grootste wordt. Burgemeester Van Aartsen heeft dan internationaal heel wat uit te leggen, als in zijn 'hoofdstad van het internati­o­naal recht' discriminatie inzet van de college-onderhande­lingen wordt. De geloofwaar­digheid van Den Haag staat in dit opzicht sinds 'Irak' toch al onder druk.

Bres

Op allerlei kleine punten begint de VVD angstvallig tegen de PVV aan te schuren. Wat heeft haar in 's hemelsnaam bezield om ex-bajesklant Henk Bres, die recent in de Volkskrantrubriek 'Ik stem op' enige ongearticu­leerde klanken uit mocht stoten, in een verkiezingsspot­je te laten fungeren? In zekere zin nog opmer­kelijker is dat die nu is uitge­we­ken naar de PVV.

Zeker: iedereen verdient in het leven een herkan­sing - een goed links principe. Maar juist volgens de beginselen van de Law-and-Order-partij van Fritsma was Bres, nadat hij indertijd met een honkbal­knuppel het kantoor van de sociale dienst kort en klein geslagen had, al lang in beide knieën gescho­ten, indien hij een Marokkaan zou zijn geweest.

Elders heeft de PVV zich gekeerd tegen halal-eten en islamitisch bankie­ren, en ook hier wiebelt de VVD. Wat men eet, moet men zelf weten. En wat er zo volkomen fout zou zijn aan het tweede, heeft nog niemand mij ooit kunnen uitleggen. Maar als U de voorkeur geeft aan DSB-bankieren met de halve VVD-partijtop in Wog­num, moet U het maar zeggen.

Wat zich dezer dagen bij teveel Nederlandse politici wreekt is niet een teveel, maar een te weinig aan elementair moreel kompas, dat ervoor zorgt dat men niet meer het verschil tussen gewoon onzinnige en volstrekt verwerpe­lijke ideeën weet en durft te benoemen, en daarom achter de volkswaan van de dag aanhollen blijft.

Meer over