Heathen

David Bowie heeft een nieuwe cd uitgebracht. Hoe belangrijk of hoe onbelangrijk is dat?..

Voor veel krantenredacties lijkt er ook zoiets te bestaan als 'een beetje belangrijk': ze willen er niet omheen, maar teveel ruimte mag het niet kosten. Een kort stukje graag, mijnheer of mevrouw de muziekmedewerker!

In het Algemeen Dagblad geeft Robert Haagsma een minuscule terugblik op wie Bowie is, gevolgd door een ultrakorte kenschets van Heathen wat uitmondt in 'n in één zin omvattend oordeel. Drie keer niets, dus. Aan algemeenheden als 'David Bowie staat te boek als een vernieuwer, een muzikant die zichzelf telkens opnieuw uitvindt' heb je niet veel, omdat dat nu juist is wat zelfs de meest ongeïnformeerde lezer wel weet. Van de uitspraak 'de nieuwe cd staat vol traditionele rock en pop' zal ook niemand opgewonden raken. 'Somber gestemd en sober zingend werpt David Bowie de ene na de andere levensvraag op' - dát is in elkr geval iets dat je een zin zou kunnen noemen en niet alleen maar een zoutarme woordenprak, maar hier ontbreekt een uitleg over de manier waarop Bowie's muziek en zijn woorden die levensvragen vormgeven. En dan Haagsma's slotopmerking: '[Bowie] heeft betere platen gemaakt, maar ook veel slechtere'. Kan het nog slapper en lauwer?

Andere recensies, zoals die in NRC Handelsblad (Hester Carvalho) en in de Volkskrant (Menno Pot), zijn weliswaar wat pittiger geschreven - Carvalho weet een beeld te schetsen van 'onverdraaglijk mooie liedjes' die kunnen ontstaan doordat 'de combinatie van zachtaardige elektronica en eenzame gitaren Bowie past als een handschoen' - maar ze lijden toch aan hetzelfde euvel van vluchtigheid. 'Eindelijk heeft Bowie weer eens echte ideeën' schrijft Menno Pot. Maar verwacht niet dat hij over die ideeën ook maar enigszins uitweidt.

Het valt buiten de bevoegdheden van de schrijver van deze rubriek om met zijn eigen opinie over de besproken kunstuitingen op de proppen te komen. Eigenlijk heb ik ook helemaal niet zo veel mening over Bowie of over dit album. Maar ik geloof wel dat het werk van een kunstenaar die al zo lang en op een zo bepalende manier actief is, een vorm van aandacht verdient die overeenkomt met de manier waarop over een belangrijke filmregisseur, dichter of schilder wordt geschreven. Zo'n plaat gaat toch ergens over? Die muziek en die teksten verhouden zich toch tot wat er in de wereld gebeurt? David Bowie is toch altijd een sensor geweest voor trends en veranderingen in de cultuur? Ik kan me niet anders voorstellen dan dat over al die zaken veel te zeggen zou zijn. Ik vermoed ook dat die stukjesschrijvers dat graag zouden doen. Laten de kunstredacties daarom ophouden de pop- en andere cd-recensies in van die sneue rubriekjes te proppen en af en toe eens wat royaler de ruimte bieden aan een echte analyse.

Dat Bowie voor een dergelijke benadering stof genoeg biedt zag ik bevestigd in de Antwerpse krant De Standaard, waar Inge Schelstraete door middel van een interview met David Bowie een aantal aspecten van Heathen aan de orde stelt waarover in de Nederlandse stukjes nauwelijks geschreven wordt. Bijvoorbeeld over de gedachten en vooral de twijfels die Bowie heeft ten aanzien van religie, de duivel en het kwaad in de wereld - geen oninteressante onderwerpen om in verband te brengen met een plaat die 'Heiden' heet.

Meer over