Hartverscheurend mooi familiedrama *****

Een verrassend regiedebuut en een originele bewerking van Henrik Ibsens De Wilde Eend.

HEIN JANSSEN

Theater

Naar Henrik Ibsen, door Belvoir Theatre (Sydney). Tekst en regie Simon Stone.

Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam, 2/6. Hollandfestival.nl

In het glazen huis loopt een echte wilde eend rond. Het mooie dier kwaakt wat en fladdert met zijn vleugels. Dan wordt het donker en begint de voorstelling The Wild Duck naar De Wilde Eend van Henrik Ibsen (1884). In een radicale bewerking van de jonge Australische regisseur Simon Stone (28), gemaakt bij het Belvoir Theatre in Sydney. Het Holland Festival haalde deze productie, die vorige maand al werd bejubeld tijdens de Wiener Festwochen, naar Amsterdam. Het is een verrassende kennismaking met een nieuw regietalent en bovendien een hartverscheurend mooie voorstelling.

Heel origineel en actueel ook, want Ibsen verplaatsen naar het nu zonder dat het potsierlijk of te gewild modern wordt, levert altijd een hoop gedoe op. Stone heeft zelf een geheel nieuwe tekst geschreven, op basis van Ibsens plot en dat nieuwe stuk door zes topacteurs laten opvoeren in een opzienbarende omgeving: een even simpele als doeltreffende glazen kubus.

In deze transparante gevangenis vecht het gezin van Hjalmar, Gina en hun puberdochter Hedvig tegen de spoken en leugens uit het verleden. Via een ontmoeting met Hjalmars jeugdvriend Gregers komt Hjalmar erachter dat Hedvig niet zijn eigen dochter is, maar van Gregers' vader. Langs allerlei intriges uit het verleden ontrolt zich een intens familiedrama, waarvan het jonge meisje uiteindelijk zelf het slachtoffer wordt.

Ibsen heeft in zijn oorspronkelijke stuk veel woorden en uitweidingen nodig om deze tragedie te beschrijven, Stone bedient zich van een strak concept, zowel in tekst als in beeld. Generatieconflict, geldzorgen, overspel - het zit er allemaal in, maar dan toegesneden op de maat van een modern familiedrama. In klare, heldere taal, snelle dialogen en een razend tempo volgen de korte scènes elkaar op, onderbroken door flarden cellomuziek, en later door snoeiharde electro-rock en een treurig requiem.

Zo gaat het ook met deze personages: ze dobberen van gemoedelijk naar drama, naar het noodlottig einde. De scène waarin het meisje haar vader smeekt haar niet te verlaten is bloedstollend, aangrijpend en onvergetelijk. De acteurs spelen in hun glazen kooi met harde geluidsversterking; het publiek dat van weerkanten om de kubus heen zit en als voyeur naar binnen kijkt, hoort elk zuchtje, elke fysieke klap, elke wanhoop. Na de dood van het meisje is er nog een korte epiloog waarin een sprankje hoop gloort. De mens lijkt toch nog in staat het diepste verdriet te boven te komen. Gelouterd, dat wel.

De wilde eend staat symbool voor de overlevingskracht. Ooit werd hij neergeschoten en raakte gewond aan zijn vleugels, maar door liefdevolle verzorging kwam hij er weer bovenop.

undefined

Meer over