Hard werken, licht slapen

Vuist van Vuur: 'We zijn gewone, nederige, hard werkende mensen.' Sprak hij over de Zuid-Koreanen of verkondigde hij een universele waarheid?...

Laten we het over de hard werkende mensen van Nederland hebben, die vaak de slaap niet kunnen vatten en die zich ook nog eens bezorgd moeten afvragen of kindlief niet ontspoort in de crèche. Op Nederland 1 werden ze de afgelopen dagen ruimschoots voorzien van medeleven en bijstand. De NCRV-rubriek Dokument belichtte maandagavond het euvel van de chronische slapeloosheid. Gisteravond stelde de IKON-rubriek Het andere gezicht de (twijfelachtige) kwaliteit van de opvang in crèches aan de orde.

Medeleven en bijstand bleken niet synoniem met troost en geruststelling.

Dat kleine kinderen niet altijd floreren in crèches, was een onderwerp waarop lange tijd een taboe rustte. De crèche was een noodzakelijke pendant van de vrouwenemancipatie. Psychologe Marianne Riksen-Walraven gooide eerder dit jaar de knuppel in het hoenderhok door te waarschuwen voor gedragsproblemen die kleine kinderen kunnen ontwikkelen bij een langdurig verblijf in crèches. Daarbij baseerde ze zich op Amerikaans onderzoek.

In Het andere gezicht leek ze wat gas terug te nemen: de risico's vallen mee als de pedagogische begeleiding in orde is. Helaas was de reportage over de Amsterdamse crèche De Tettertjes op dit punt niet erg bemoedigend. Persoonlijke aandacht? De leidsters zijn al blij als de kleintjes op tijd hun fruithapje krijgen.

Je zou er slapeloze nachten van krijgen - als zoveel Nederlanders die al niet hadden: volgens de statistieken lijdt een op de vier aan chronisch slaapgebrek. Betsy Udink schreef er een indringend boekje over (Klein leed), dat Marijke Jongbloed inspireerde tot een documentaire.

Is er een verband tussen slaapstoornissen en de onregelmatige dagen van de 24-uurseconomie? Een gespecialiseerde arts suggereerde van wel en ook de NCRV legde er in een persbericht over de documentaire de nadruk op. Maar de film zelf maakte dat verband niet waar. De werkomstandigheden van de meeste hoofdpersonen zouden dertig jaar geleden nauwelijks anders zijn geweest. Alleen bestond er toen nog geen goed geoutilleerd Centrum voor Slaap- en waakstoornissen, waar de verschillende fasen van de slaap tot in detail worden geanalyseerd en een specifieke medicatie wordt uitgedokterd.

Intussen kan de doe-het-zelver in slaap proberen te komen met behulp van een speciale cd van Ad Visser, die 'alfa-ritmes' heet op te wekken en die gelardeerd is met zoetgevooisde aansporingen als: 'Voel de golfslag van de zee.' En als dat niet helpt, moet de hard werkende mens voor het slapen gaan maar gewoon tien vreugdedansjes maken onder het slaken van de kreet: 'Hiddink Good!'

Meer over