Handel op het voetbalveld

De spelersmakelaar is in opspraak geraakt als gevolg van de FIOD-inval bij Feyenoord. De naam van Louis de Vries, de Belgische makelaar die betrokken is bij een groot aantal aankopen van de Rotterdamse voetbalclub, werd in één adem genoemd met een vorm van mensenhandel die in Belgie veel stof heeft...

door Willem Vissers

MET Bob Maaskant en Henk van Ginkel drijft Van Dalen World Soccer Consults, dat de belangen behartigt van ongeveer zeventig profs onder wie Stam, Bosvelt, Konterman, Huistra, Decheiver, Eijkelkamp, Hoogma en Westerveld.

Jaarlijks verkast een kwart tot eenderde van de stal en omdat de makelaar alleen verdient aan transfers, is hij gebaat bij mobiliteit. Toch zit Van Dalen de voetballers niet achter de vodden. 'Als wij in actie komen, is het bijna altijd zo dat de speler heeft laten weten dat hij weg wil. Op termijn levert het niets op als je je zin doordrijft, hoewel ik bij sommige collega's wel eens het idee heb dat de speler helemaal niets meer beslist.'

De macht is in handen van de makelaar, betogen veel trainers. Ze beklagen zich erover dat ze geen elftal meer kunnen opbouwen. Volgens Van Dalen is ook het werk van de makelaar moeilijker geworden. 'Vroeger was een tussentijdse verkoop nog een incident. Sinds het Bosman-arrest probeert elke club tussentijds te verkopen, om nog wat geld te krijgen.

'Vroeger kon je precies uitrekenen wat een speler moest kosten na afloop van zijn contract. Nu lopen contracten van topspelers nooit af, want ze zijn langdurig vastgelegd. Het is net als met kunst. Het is maar net wat de gek ervoor geeft.' Vergelijkend met de tachtig miljoen die de staat betaalde voor het schilderij Victory Boogie Woogie van Mondriaan: 'Dan heb ik toch liever Stam.'

Clubs leggen verzoeken neer bij makelaars om bepaalde spelers te verkopen voordat hun contract afloopt. 'Je wordt geconfronteerd met hapsnap-beleid. Een voorbeeld is Raymond Atteveld van FC Groningen. Nadat zijn club degradeerde, kregen wij het verzoek Atteveld zo snel mogelijk weg te brengen omdat hij te duur was voor een club in de eerste divisie. Nu hebben ze hem een nieuw tweejarig contract aangeboden. Het is zo opportunistisch als maar mogelijk is.'

De vraag in de zaak-Feyenoord lijkt zich, voor zover informatie voorhanden is, toe te spitsen op de vraag wie belastingplichtig is over het deel van de transfersom dat bedoeld is voor de speler.

'Het is in de voetballerij niet ongebruikelijk dat spelers percentages van vergoedingssommen in hun contract hebben staan. Mijn ervaring is dat wanneer een tussentijdse transfer plaatsheeft en het percentage ter sprake komt, de speler dat altijd moet laten vallen om de transfer rond te krijgen.' Uiteindelijk is het de speler die wenst te vertrekken.

Zo vroeg PSV aan Manchester United vijftig miljoen gulden voor Jaap Stam, wiens contract doorliep tot 2003. Contractueel zou Stam vijftien procent van de afkoopsom ontvangen. Voorzitter Van Raaij wilde dus netto 42,5 miljoen, omdat hij wist dat Stam recht had op 7,5 miljoen.

Van Dalen: 'Manchester begon met twintig en langzaam kropen de partijen naar elkaar toe. Toen ze bijna rond waren zei PSV: we kunnen er uitkomen, maar dan moet Stam zijn percentage laten vallen.'

Van Dalen wijst op een gebouw in het centrum van Enschede, een overdekt winkelcentrum met drie parkeergarages en vijftig flatwoningen. Het is onlangs verkocht voor 31 miljoen, vier miljoen minder dan voor Stam is betaald.

'Iedereen weet dat die prijs belachelijk is. Stam is een uitstekende verdediger, prima mentaliteit ook, maar een verdediger is toch geen 35 miljoen waard.' Voorzitter Martin Edwards van Manchester United zegt nu nóg dat hij teveel heeft betaald, maar doorslaggevend was dat de speler zelf alleen maar naar Manchester wilde.

Natuurlijk heeft Van Dalens bedrijf goed verdiend aan de verkoop van Stam, maar aanmerkelijk minder dan de miljoenen die velen denken dat de transfer heeft opgebracht. PSV wilde Stam immers niet kwijt, daar was niets te halen. Manchester was al zo duur uit dat ook daar minder viel te vragen. 'En van de speler zelf mogen we niets nemen.' Bovendien ligt Stam voor zeven jaar vast. Normaliter is gedurende die periode niets meer te verdienen.

'Op het moment dat de zaak ging spelen hebben we met Manchester een afspraak gemaakt over onze commissie. Op een gegeven moment werd het zo'n touwtrekkerij dat wij ook een gebaar hebben gemaakt om de zaak rond te krijgen. Edwards belde ons daar speciaal over. Wat moet ik dan zeggen?'

Stams contract bij PSV was overigens nog geregeld door Peter Gerards van de VVCS. De vakbond had het percentage laten opnemen. Dat is saillant, omdat voorzitter Van Seggelen tegenstander is van dergelijke constructies.

'Van Seggelen heeft tegen een hoop dingen bezwaar, maar het zijn ook de contractbegeleiders van de VVCS die altijd over percentages praten.'

Voor Van Dalen is het als buitenstaander moeilijk oordelen over de inval van de FIOD bij Feyenoord. Hij bezigt een gemeenplaats: 'Als de FIOD met zoveel bombarie binnenkomt, mag je ervan uitgaan dat ze meer weten dan men vermoedt.'

Maar ook: 'Ik heb de waanzinnigste uitspraken gelezen over die Feyenoord-affaire. Fiscalisten die roepen dat over transferbedragen altijd loonbelasting moet worden betaald. Een transfer is geen loon, het is een vergoeding die de ene club aan de andere betaalt.

'Ik lees ook dat het hele land op zijn kop wordt gezet, dat alle andere clubs zich nu zorgen moeten maken. Nou, ik ken clubs genoeg die dit soort constructies afwijzen en er nooit aan meedoen. Ik maak het zelfs nooit mee. Alleen als er bewust is geprobeerd de hoge belastingdruk in Nederland te ontlopen, kun je problemen krijgen. Ik weet honderd procent zeker dat bijna geen club dat doet en laat duidelijk zijn dat ik ook niet weet of Feyenoord zo heeft gehandeld.

'Het is wat anders als de speler een gedeelte van de vergoeding meekrijgt. Over dat gedeelte móet belasting worden betaald door de club die ontvangt. Tenzij daarover niets in het contract is opgenomen en er toch een bedrag voor de speler bij de transfersom wordt geteld. Dan is de kopende club verantwoordelijk. Omdat het dan kennelijk een extra betaling is, een bedrag om hem over de streep te trekken.'

De onthulling van deze week dat het transfergeld voor de Australiër Aurelio Vidmar door Feyenoord is overgemaakt naar de advocaat van makelaar De Vries, wekt bevreemding. 'Dat is raar. Normaal gesproken moet een transfersom naar de club. Dat staat zelfs in de FIFA-reglementen. Vergoedingssommen mag je niet overmaken naar derden. In het reglement staat zelfs duidelijk omschreven dat het geld niet naar FIFA-agenten mag worden overgemaakt. Het ligt voor de hand dat voor advocaten van die agenten hetzelfde geldt. Als dat wel is gebeurd, zijn de partijen in overtreding.'

Van Dalen geeft voorbeelden van goed en fout: 'Feyenoord, of welke club dan ook, valt iets te verwijten als de speler een gelimiteerd transferbedrag in zijn contract heeft van bijvoorbeeld vier miljoen gulden. Feyenoord betaalt vijf miljoen, met het verzoek een miljoen naar die speler over te maken. Dat is kennelijk een bedrag om de voetballer te paaien. Er is ook sprake van laakbaar gedrag als de agent een commissie krijgt die drie keer zo hoog is als gangbaar, met het verzoek de speler wat mee te geven.'

Omdat veel affaires de publiciteit halen heeft het vak een slechte naam. 'Als ik zie wie tegenwoordig een licentie heeft; daar zijn de grootste slechteriken van vroeger bij. Als je tegenwoordig die bankgarantie van 200.000 Zwitserse francs kunt afgeven, ben je al een heel eind. Ik vraag me af hoe sommigen aan dat bewijs voor goed gedrag komen.'

Meer over