Half vrouw, half roofvogel - en andere kruisingen

Raadsels die zich niet laten oplossen.

Erik van den Berg
null Beeld
Beeld

Een harpij is half vrouw, half roofvogel. Een centaur half man, half paard. De minotaurus: man en stier. En de sfinx: mens, leeuw, adelaar en stier ineen. Allemaal mythologische beelden die al een paar duizend jaar meegaan.

Jongere kruisingen van mens en dier bestaan ook. Zie de debuutroman van de Nederlandse schrijver en acteur Lykele Muus, Eland. De man met het elandgewei op het omslag, een ontwerp van Joost de Haas, roept dezelfde vragen op als zijn archaïsche voorgangers: wat heeft zo'n mensbeest te betekenen? 'Wie de waarheid spreekt, moet op de wraak van de leugenaars rekenen', staat op de cover. Cryptisch, net zo cryptisch als het raadsel dat de sfinx Oedipus opgaf.

Ook in onvermengde vorm duikt de eland op, zoals op Familie van Philip Teir (Ambo Anthos, 2015), de Zweeds-Finse debutant die wordt aanbevolen als 'het Europese antwoord op Jonathan Franzen' of - kiest u maar - een kruising tussen Richard Yates en John Updike.

Een vergelijkbaar raadsel: de elandvrouw op de affiches van het Rotterdamse theaterfestival De Keuze. Albert Hogeweg van ontwerpbureau Stof Rotterdam bedacht haar drie jaar geleden als beeldmerk, aanvankelijk zonder gewei. 'Dat heb ik er later opgezet, min of meer bij toeval. Wat het resultaat precies betekent, vul ik verder niet in. Maar zoals Jan Zoet van de Rotterdamse Schouwburg al zei: 'Als het Filmfestival de tijger claimt, waarom De Keuze dan geen eland?

undefined

Lykele Muus: Eland. Omslag Joost de Haas. Nijgh & Van Ditmar; euro 19,99. Beeld
Lykele Muus: Eland. Omslag Joost de Haas. Nijgh & Van Ditmar; euro 19,99.Beeld
Meer over