HAAGSE KOMEDIE

HANS Dijkstal, de baas van de VVD, begon met het gestook. De VVD, zo hield hij zijn politieke bondgenoten van PvdA en D66 voor, moest altijd alles alleen doen....

Ook Thom de Graaf toonde zich opeens opvallend toeschietelijk jegens de christen-democraten. Nu de vader van Paars, CDA-hater Hans van Mierlo, definitief van het toneel is verdwenen, moest de blokkade op regeringssamenwerking met de christen-democraten maar eens worden opgeruimd.

Dijkstal ging door met stoken. Hij bejegende Els Borst, de D66-minister van Volksgezondheid, onheus door haar te verwijten na zes jaar nog steeds geen greep te hebben op haar departement. Els moest maar eens orde op zaken stellen in plaats van om meer geld zeuren.

Toen kwam de baas van de PvdA, Ad Melkert, in het geweer. Melkert vroeg zich af waar Loek Hermans, ooit een kroonprins in de VVD, gebleven was. De volstrekt visieloze en totaal onzichtbare minister van Onderwijs laat zich de kaas van het brood eten, fulmineerde Melkert.

Het grote moddergooien bereikte deze week een climax tijdens het allochtonendebat in de Tweede Kamer. Dijkstal verweet Melkert grote woorden te gebruiken en de VVD in de steek te laten bij het nemen van maatregelen om integratie van nieuwkomers af te dwingen.

Melkert sloeg meteen terug door de brutaliteit van de VVD te hekelen om voor te stellen de uitkeringen los te koppelen van de lonen. Asociaal was het, en ongehoord - om in deze tijd van uitbundige welvaart de bijstandstrekkers en AOW'ers te duperen.

De sfeer in de paarse coalitie van PvdA, VVD en D66 lijkt voorgoed bedorven. Het is alsof ze er het liefst morgen mee zouden willen kappen, zozeer lijken ze op elkaar uitgekeken.

Maar de stemming en de werkelijkheid van het tweede kabinet-Kok lopen al sinds het begin in 1998 sterk uiteen. Die stemming zou je manisch-depressief kunnen noemen. Het eerste jaar was depressief: het kabinet leek een valse start te maken. De ploeg struikelde in de Eerste Kamer over het uitgestoken been van Hans Wiegel. Alleen omdat niemand zin had in de vermoeiende sores van vervroegde verkiezingen, werd de boel gelijmd.

Toen, in september 1999, brak de manische periode aan. Alles ging plotseling fantastisch. In het Catshuis speelden partijpolitieke tegenstellingen geen enkele rol meer. Zelfs de oppositie deelde in de euforie: ook alle verlangens van het CDA konden in het pretpakket van Gerrit Zalm een plekje krijgen.

Met de komst van de lente sloeg evenwel de voorjaarsdepressie genadeloos toe. Althans zo lijkt het. Maar wat er in de Tweede Kamer wordt opgevoerd, heeft meer met stand-up comedy te maken dan met de politieke realiteit.

De Voorjaarsnota en de begroting zullen geen enkel probleem opleveren. Er is voor elk wat wils, niemand hoeft gezichtsverlies te lijden. De VVD levert in op het gebied van lastenverlichting, maar krijgt daar vervroegde investeringen in asfalt voor terug. PvdA en D66 krijgen wat extra's in de sfeer van onderwijs en zorg, maar het gebrek aan personeel in die sectoren is een ingebouwde rem op al te driest potverteren.

Het rekeningrijden lijkt de echte tijdbom onder de coalitie te zijn, omdat het publiek (vooral het liberale publiek, maar zeker niet dat alleen) de tolpoortjes niet lust. Toch kan geen van de coalitiepartners zich veroorloven het experiment met het 'spitstarief', zoals het rekeningrijden sinds kort heet, te blokkeren. Minister Netelenbos zal de hele kwestie smoren in een compromis met veel leuke dingen voor de steden in ruil voor een miniem experimentje.

Als het paarse kabinet valt, zal dat in de Eerste Kamer gebeuren. Daar liggen de politieke verhoudingen namelijk heel gevoelig. Paars heeft er met 38 zetels de kleinst mogelijke meerderheid, terwijl VVD en CDA een alternatieve rechtse meerderheid (van 39) tot gelding kunnen brengen. Vandaar dat de paarse coalitie zo aardig doet tegen het CDA.

Vandaar ook dat Klaas de Vries, de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, deze week zonder slag of stoot Twentestad prijs gaf aan een onwillige senaat.

De Tweede Kamer is een operettegezelschap dat er niet toe doet. De Eerste Kamer, dat is de echte Tweede Kamer.

Meer over