nieuws

Gynaecologen bezorgd: zeldzame ontsteking door corona kan leiden tot doodgeboortes

Bij zwangere vrouwen met een coronabesmetting kan het virus in uitzonderlijke gevallen de ongeboren baby in gevaar brengen in de tweede helft van de zwangerschap. Sinds juli dit jaar zijn minstens dertien doodgeboortes in Nederland te wijten aan een door het coronavirus beschadigde placenta. Geen van de moeders was gevaccineerd.

Fleur Damen
Een zwangere vrouw met een coronabesmetting moet op de ic worden opgenomen in het Erasmus MC in Rotterdam.  Beeld Arie Kievit
Een zwangere vrouw met een coronabesmetting moet op de ic worden opgenomen in het Erasmus MC in Rotterdam.Beeld Arie Kievit

Dat zegt gynaecoloog Sam Schoenmakers van het Erasmus MC in Rotterdam op basis van een analyse van doodgeboortes waarvoor in eerste instantie geen verklaring werd gevonden.

Schoenmakers en zijn collega’s onderzochten begin dit jaar de placenta’s van 36 zwangere vrouwen die tijdens de eerste golf corona opliepen. Vijf placenta’s lieten een niet eerder geziene combinatie van afwijkingen zien. De placenta’s zaten vol met ontstekingscellen en waren beschadigd, waardoor het transport van voedingsstoffen en zuurstof van moeder naar baby werd verhinderd. In vier van die vijf placenta’s werd het virus zelf aangetroffen. De zeldzame aantasting kan leiden tot doodgeboorte. Opvallend is dat de moeders in de meeste gevallen alleen lichte coronaklachten hadden, zoals een snotneus.

Dertien doodgeboortes sinds juli

De bevindingen waren voor de onderzoekers reden voor een nadere analyse van placenta’s met deze afwijkingen bij onverklaarbare, onverwachte doodgeboortes in de Randstad. Sinds juli dit jaar hebben zij alle dertien onderzochte doodgeboortes van baby’s van vrouwen zonder ernstige ziekteverschijnselen kunnen toewijzen aan door corona beschadigde placenta’s.

‘Dat is ongelooflijk veel’, zegt Schoenmakers. ‘Er is geen andere infectieziekte die in zo’n korte periode zoveel sterfte bij ongeboren baby’s veroorzaakt in onze regio.’ In alle gevallen werd het coronavirus aangetroffen in de placentacellen. Een aantal vrouwen wist niet dat ze het virus had gehad. Dat werd later aangetoond met een antistoffentest.

Het verschijnsel moet nog nader worden onderzocht, benadrukt Schoenmakers. ‘Het lijkt er nu op dat wanneer het coronavirus vanuit de longen terechtkomt in de bloedbaan, een infectie in de placenta kan optreden.’ Schoenmakers en onderzoekers uit België, Zweden, Verenigde Staten, Hongarije, Spanje, Ierland en Mexico bereiden een gezamenlijke publicatie voor.

NVOG: laat je vaccineren

Ook recente buitenlandse studies, onder meer in Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, maken melding van de ontsteking van de placenta als gevolg van het coronavirus. Omdat het onderzoek naar de placenta-ontsteking nog in de beginfase zit, zijn uitspraken over het risico op deze zeldzame aandoening onmogelijk te doen, stellen gynaecologen Kitty Bloemenkamp (UMC Utrecht), Wessel Ganzevoort (Amsterdam UMC), en Sanne Gordijn (UMC Groningen), die niet betrokken zijn bij het onderzoek van Schoenmakers.

‘Het moeilijke is dat we niet goed weten hoe groot het probleem van deze afwijking is, omdat we niet weten hoeveel vrouwen besmet zijn geweest zonder dat er iets te zien is in de placenta’, zegt placenta-expert Gordijn. Er moeten op korte termijn grotere aantallen placenta’s en zwangerschappen worden onderzocht die representatief zijn voor de hele bevolking, vinden de gynaecologen.

De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) laat in een reactie weten alle zwangeren te adviseren zich te laten vaccineren om ernstige ziekte te voorkomen. Schoenmakers roept zwangere vrouwen die corona hebben of hebben gehad uit voorzorg op alert te zijn op de bewegingen van hun baby en op hun eigen gezondheid.

Kans op doodgeboorte verdubbelt bij coronabesmetting

In Nederland vond in 36 van de 9.570 bekende coronabesmettingen bij zwangere vrouwen een doodgeboorte in de baarmoeder plaats, blijkt uit de meest recente cijfers van Nethoss (Netherlands Obstetric Surveillance System), dat de gevolgen van corona onder zwangere vrouwen monitort. Hoeveel daarvan het gevolg zijn van de infectie van de placenta, is onbekend.

Het is waarschijnlijk dat het coronavirus in het algemeen het risico op doodgeboorte verhoogt. Zo analyseerde het CDC, het Amerikaanse RIVM, 1,2 miljoen geboortes in de Verenigde Staten tussen maart 2020 en september 2021. Van de zwangeren zonder covid kreeg 0,65 procent een doodgeboren baby. Onder zwangeren met een covid-infectie was dit 1,26 procent.

Meer over