Gusmao vervroegd uit huisarrest vrijgelaten

De Oost-Timorese verzetsleider José Alejandro 'Xanana' Gusmao is dinsdag in Jakarta vrijgelaten uit huisarrest. De vrijlating werd pas later in de maand verwacht, maar mogelijk hopen de Indonesische autoriteiten met de vervroegde maatregel de situatie op Oost-Timor te helpen normaliseren....

Na zijn vrijlating beschuldigde Gusmao de Indonesische militairen van het voorbereiden van en deelnemen aan het bloedbad dat op Oost-Timor plaatsvindt. Hij zei dat een 'afschuwwekkend' aantal Oost-Timorezen de afgelopen dagen is vermoord. De dinsdag afgekondigde staat van beleg betitelde hij als 'zinloos'. 'De Indonesische overheid is niet in staat om de situatie op Oost-Timor te controleren, of ze wil daartoe niet in staat zijn.'

De verzetsleider riep alle partijen op het geweld te staken. De pro-Jakarta-milities zouden ook in een onafhankelijk Oost-Timor welkom zijn, aldus Gusmao, en moeten worden vergeven voor hun daden.

Gusmao, die voorlopig verblijft op de Britse ambassade in Jakarta, hoopt zo snel mogelijk naar Dili terug te keren. Gezien de onrust in het gebied kan dat nog enige tijd duren.

Ook bisschop Carlos Belo en de Oost-Timorese verzetsleider José Ramos Horta, die in 1996 samen de Nobelprijs voor de vrede ontvingen, beschuldigden dinsdag de Indonesische militairen. 'We hebben niet te maken met een burgeroorlog, maar met een regelrechte aanval bedacht door de Indonesische strijdmacht die de milities als pionnen gebruikt', aldus Belo.

De Oost-Timorese geestelijk leider, maandag gevlucht van Dili naar Bacau, vloog dinsdag naar de Australische stad Darwin nadat ook de VN-missie in Bacau onder vuur kwam te liggen.

'We hebben nu meer dan ooit internationale vredestroepen nodig', aldus Belo, die kritiek uitte op de VN omdat die vooralsnog geen troepen wil sturen. 'Het lijkt erop dat de VN meer in politieke en economische dan in humanitaire termen denken.'

Ramos Horta drong vanuit Australië aan op het instellen van een oorlogstribunaal. De misdaden die nu in Oost-Timor worden gepleegd zijn volgens hem te vergelijken met die in Rwanda en het vroegere Joegoslavië. De VN zouden bewijsmateriaal moeten verzamelen over de rol van een aantal hoge Indonesische militairen bij de moordpartijen op Oost-Timor. Veel mensen zijn de afgelopen dagen met onbekende bestemming weggevoerd, aldus Ramos Horta. De lijken van vermoorde mannen zouden in zee worden geworpen.

De permanente Nederlandse vertegenwoordiger bij de VN, Van Walsum, zei gisteren in New York dat de Veiligheidsraad heel snel een VN-macht voor Oost-Timor kan goedkeuren. Maar dan moet Indonesië daarvoor wel toestemming verlenen, aldus Van Walsum. 'Als Indonesië hulp van een buitenlandse macht accepteert, dan kan de kwestie erg snel geregeld zijn. Dit is waar we allemaal op wachten - het groene licht.'

Een VN-missie is in Jakarta om Indonesië ervan te overtuigen dat de stationering van een vredesmacht de beste optie is als Indonesische troepen de veiligheid van Oost-Timorezen niet willen of kunnen garanderen.

Meer over