Gun Haïti nieuw begin

Jean-Bertrand Aristide, de president van Haïti, is afgetreden en heeft zijn land verlaten. Hij was een eenzame leider geworden. Rebellen hadden de controle over een groot deel van het land veroverd, terwijl de grote mogendheden weigerden hem een helpende hand toe te steken....

Het land gedenkt dit jaar dat het twee eeuwen geleden onafhankelijk werd, 's werelds eerste zwarte staat. Maar het land en zijn bevolking heeft niets te vieren, het heeft niets om trots op te zijn. Alle statistieken zijn negatief: het is niet alleen het armste land van het westelijk halfrond, maar ook vormden geweld en corruptie tweehonderd jaar lang de norm in de Haïtiaanse politiek.

In 1991 was er een moment van hoop: in de persoon van Aristide verwelkomde Haïti zijn eerste democratisch gekozen president. De kleine, voormalige parochiepriester werd gezien als de kampioen van de democratie en de armen. In de ogen van die laatsten bezat hij een bovennatuurlijk aura door een aantal moordaanslagen te overleven. Maar de wereldse macht is hem slecht bekomen.

In 1991 werd hij al na zeven maanden door militairen afgezet. De Amerikaanse president Clinton bracht Aristide in 1994 terug aan de macht. Later werd hij opgevolgd door René Preval, de enige Haïtiaanse president die zijn vijfjarige termijn afmaakte. In 2001 keerde Aristide terug als president. Een succes is zijn leiderschap echter nooit geworden.

Zijn aanhangers wijten dat aan het buitenland, dat hem na zijn terugkeer uit ballingschap niet geholpen zou hebben om Haïti op te bouwen. Dat is echter een te gemakkelijk excuus. Aristide faalde bij het verzachten van de chronische armoede. Bovendien bleek de verlosser niet immuun voor de verlokkingen van de macht. Om zijn positie te beschermen, zocht hij zijn toevlucht tot knokploegen. Het was het begin van zijn einde. Want een van die bendes keerde zich tegen hem en gaf het sein tot de opstand die hem nu zijn presidentschap heeft gekost.

En dat is dan ook meteen het probleem waar Haïti thans voor staat. De rebellie is niet ontketend door een brede volksbeweging, die gelegitimeerd is de macht over te nemen. De opstandelingen zijn gewelddadige criminelen, die geen geloofwaardig alternatief voor Aristide vormen.

Er moet dan ook snel een internationale vredesmacht naar Haïti. Amerikanen en Fransen hebben daar al op gezinspeeld. Die troepen moeten meer doen dan het opvullen van het gevaarlijke vacuüm dat is ontstaan. Zij moeten ook beginnen met nation building om de vervloekte natie een nieuw begin te gunnen.

Meer over