Grote woorden

IN diverse journalistieke produkties van vorige week was de Duitse BSE-koe Cindy 'overleden' en in een enkel geval zelfs 'bezweken'....

JAN JOOST LINDNER

Vorig jaar werd nog bruut van 'afslachten' gesproken. Dat accentueerde de tragiek. Zoveel gezonde dieren moesten sterven om 'het vertrouwen van de consument' te redden. Een bloedoffer met vagere motieven dan de religieuze in oude tijden. Of die van het stierenvechten. Wie rundvlees eet, moet vertrouwen dat er bij dit lapje niet gesjoemeld is met veevoer of met de herkomst van het dier. Van hogerhand bevolen massale slachtpartijen zijn meer daadkrachtig dan logisch.

De modale koe lijkt een tot op de grens van het dier-zijn opgefokt melkfabriekje, maar volgens boeren zijn ze slim, lief en gezellig. Koos van Zomeren beschreef in NRC Handelsblad zijn ontmoeting met de koeien van een karate-bondscoach: 'Gelukkige koeien. Voor zover je over het geluk van koeien kunt oordelen. Hier wordt van koeien gehouden, dat staat vast.' En: 'Zodra je over het hek klimt komen ze aandraven. Deze beesten zijn van een verbijsterende, haast verpletterende tegemoetkomendheid. Aan alle kanten zware koppen om je heen. Aan alle kanten besnoven en opgepord. Je wordt er giechelig van.'

De Galloway (het ras van de besmette Cindy) staat in Nederland vooral in natuurgebieden. Frederiek Weeda in de NRC: 'Al grazende geven ze het natuurlijke landschap vorm, waarin zo'n vierhonderd plantensoorten voorkomen.' (Mischien was niet-grazen nog natuurlijker geweest).

Het Parool: 'Met zijn kleine bouw, brede poten, flinke vetreserves en stevige beharing kan de Galloway zompige en koude streken met gemak weerstaan. Het dier gaat door voor ''winterhard'' en is daarbij ook nog eens karig in zijn voedselgebruik.' En vriendelijk in de omgang, aldus een beheerder van Staatsbosbeheer. 'Hij heeft geen horens, dat zegt genoeg over zijn karakter'. Beesten om op te vreten.

John Majors Vleesoorlog werd vorig jaar in Europa (dat import van Brits rundvlees verbood) én in Engeland zelf uitgevochten. In het Lagerhuis schold een Tory een kritische Labour-dame uit voor 'gekke koe'. Toen later Major Europa echt de oorlog verklaarde (en daarbij het woord 'majoreren' oprekte) steeg uit de Tory-banken een loeiend 'yeah', 'yeah' op.

Vooral de anti-Duitse hetze was groot. De Daily Express in een Churchilliaanse bui: 'Nooit in de historie van menselijke conflicten is zoveel rundvlees zovelen ontzegd door zo weinigen.' Europa was The Fourth Reich en tijdens het Europees voetbaltoernooi kreeg tante BBC van een minister op haar lazer omdat zij de bekende tune uit de Negende van de in Duitsland geboren Van Beethoven liet klinken. Landverraad! Geen wonder dat voetballers van zo'n hysterisch land te veel strafschoppen misten.

Juist in Engeland worden gezettere of minder snel van geest zijnde dames onprettig 'cow' genoemd. Het toneelstuk Stomme Koe!, onlangs gespeeld door het Haarlems Toneel, behandelt lichtvoetig een verschil van inzicht tussen een columniste en een actrice, die door de eerste 'een stomme koe met waggelende, gewatteerde dijen' werd genoemd en wegens smaad voor de rechter werd gesleept.

In Nederland hebben de koeien veel te grote gele plastic flappen aan de oren, als waren het zotskappen. Het ministerie van Landbouw heeft aldus de grootste landschapsontsiering weten te organiseren sinds de uitvinding van de ruilverkaveling. Ze helpen wel bij het nasporen van erfelijke ziekten, zoals nu blijkt, maar het had wel wat minder uitbundig gemogen.

Het rund mag minder dan Jupiter, want de een mag een koe stelen en de ander niet eens over het hek kijken (oud spreekwoord). De koe is ook een oud symbool voor Nederland. In 1971 ging de PSP de verkiezingen in met een affiche waarin koe en weide het decor vormden voor een ontklede dame met de tekst 'ontwapenend'. CPN-leider Marcus Bakker: 'De PSP, dat is een blote meid met Henk Gortzak op de achtergrond'. (Deze was lang na zijn luidruchtige vertrek uit de CPN op de PSP-kandidatenlijst beland).

Bakker was een erg Hollandse politicus en had wat met koeien. VVD-leider Wiegel placht door het tv-scherm de kijkers pregnant aan te staren, volgens Bakker 'met de dwingende blik van een koe die over de sloot kijkt'. Al even onvriendelijk was de Britse muziekrecensent die in 1922 de Derde Symphonie (Pastorale) van Ralph Vaughan Williams vergeleek met 'een koe die over het hek kijkt'.

Volgens een toelichting bij mijn cd deed deze kritiek 'weinig recht aan de subtiliteit en stoutmoedige originaliteit van de muziekconceptie'. Nou ja, de deuntjes hadden lichter en joliger gekund, maar ze klinken niet gek.

Meer over