Nieuws

Grote verschillen tussen GGD’s in acties om vaccinatiegraad te verhogen

Nu alle leeftijdsgroepen voor vaccinatie zijn uitgenodigd, reizen veel GGD’s af naar buurten met een relatief lage vaccinatiegraad om daar te vaccineren in bijvoorbeeld een prikbus. Maar niet alle GGD’s zijn even actief in dit ‘fijnmazig vaccineren’, blijkt uit een rondgang van de Volkskrant langs de 25 regionale gezondheidsdiensten.

In de Jaarbeurs in Utrecht werd eind juni een priknacht georganiseerd voor mensen die een Janssen-vaccin wilden. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
In de Jaarbeurs in Utrecht werd eind juni een priknacht georganiseerd voor mensen die een Janssen-vaccin wilden.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De ene GGD prikt al maanden in pop-up-vaccinatielocaties in buurthuizen of op markten, de andere GGD gaat (nog) nauwelijks de hort op. Uit de cijfers blijkt dat het de moeite loont: sinds juni hebben de GGD’s zo duizenden mensen gevaccineerd buiten hun reguliere vaccinatielocaties. Dat zijn bijvoorbeeld twijfelaars die nog wat extra vragen wilden stellen, mensen met bel- of prikangst of met een te drukke agenda.

In de prikbus van GGD Fryslân zijn sinds 2 juni 1.500 mensen gevaccineerd op verschillende locaties. ‘Zo kun je drempels wegnemen bij twijfelaars. Wij steken geen energie in mensen die echt geen vaccinatie willen’, zegt een woordvoerder. ‘Voor sommigen is bellen en een afspraak maken ingewikkeld. Anderen willen graag nog even praten met een arts. Weer anderen vinden een reguliere vaccinatielocatie te grootschalig.’

De GGD’s van Flevoland, Gelderland Noord-Oost, Gelderland-Zuid en Groningen beginnen daarentegen op zijn vroegst in september met het vaccineren buiten de vaccinatielocaties. ‘We zijn nog in de planfase, in overleg met de gemeenten’, zegt een woordvoerder van GGD Gelderland Noord-Oost. GGD Drenthe en GGD Gooi en Vechtstreek denken dat in hun regio mobiel vaccineren niet nodig is. ‘Wie ons belt, kan op onze reguliere vaccinatielocaties vaak al dezelfde dag terecht’, zegt een woordvoerder van GGD Drenthe.

Eigen koers

Er zijn verschillen omdat in Nederland de publieke gezondheidszorg regionaal is georganiseerd. ‘De GGD’s hebben bij uitstek de expertise om te bepalen wat nodig is in hun eigen regio’, zegt een woordvoerder van minister Hugo de Jonge (volksgezondheid). Zo kunnen de GGD’s, in samenwerking met de gemeenten, hun eigen koers varen, met bijvoorbeeld gerichte acties voor bewoners met een migratieachtergrond. Onder hen is de vaccinatiebereidheid gemiddeld lager, net als onder bewoners van de bible belt.

De afgelopen weken hebben de GGD’s in de vier grote steden al meerdere vaccinatiemogelijkheden georganiseerd in wijken met veel migranten en laaggeletterde bewoners. ‘Soms is het heel druk, soms komen er nauwelijks belangstellenden langs’, zegt projectleider fijnmazig vaccineren Aukje Elzenga van GGD Haaglanden. Deze GGD heeft bijvoorbeeld gevaccineerd bij een Ghanese kerk en in een Chinees restaurant. ‘Daar hebben we honderd personen gevaccineerd.’

Ook onder meer GGD Hollands Midden, GGD Hart voor Brabant en GGD Zuid-Holland-Zuid hebben op deze manier veel extra prikken gezet. GGD Zaanstreek Waterland vaccineerde ruim 2.200 personen in de prikbus, merendeels inwoners van Volendam en Zaandam. Zeeland begint deze woensdag met het vaccineren in pop-up-locaties in Reimerswaal en Tholen, waar de vaccinatiegraad achterblijft. Relatief veel inwoners zijn er streng christelijk.

Geen vaccinatiepromotieteam

GGD West-Brabant heeft in de eerste week met de prikbus in onder meer Breda en Bergen op Zoom ruim duizend mensen gevaccineerd. ‘Dan hebben we van tevoren contact met bijvoorbeeld het jongerenwerk en de imam en hangen we posters op’, zegt een woordvoerder. ‘Soms zie je mensen even van een afstandje naar ons kijken en willen ze ons eerst wat vragen stellen. Daar zijn wij ook voor. Wij zijn geen vaccinatiepromotieteam.’

GGD-koepel GGD GHOR is op de hoogte van grote verschillen in de aanpak van het fijnmazig vaccineren. Maar de koepel houdt de vorderingen van de verschillende GGD’s niet bij. ‘De vraagstukken kunnen per regio verschillen’, zegt een woordvoerder. ‘Het is aan de regio’s zelf om die samen met de gemeentebesturen aan te pakken.’

Meer over