Nieuws

Grote spoorwegstaking in Engeland mogelijk aftrap voor ‘zomer van onvrede’

Groot-Brittannië heeft dinsdag de grootste spoorwegstaking sinds eind jaren tachtig meegemaakt. Slechts één op de vijf treinen reed. In Londen lag ook een groot deel van het metronetwerk plat. Donderdag staat een nieuwe stakingsronde gepland.

Patrick van IJzendoorn
De staking is uitgeroepen door de RMT, een van de machtigste vakbonden. Beeld Getty Images
De staking is uitgeroepen door de RMT, een van de machtigste vakbonden.Beeld Getty Images

De staking zorgde voor een soort nieuwe lockdown. Wie daartoe de mogelijkheid had, ging thuiswerken. Britten die deze luxe niet hadden, moesten naar andere manieren zoeken om op het werk te geraken. Veel bezoekers van het popfestival in Glastonbury, dat woensdag begint, zijn maandag al afgereisd. In totaal legden vijftigduizend medewerkers van het spoor en de metro het werk neer. De economische schade zal in de tientallen miljoenen lopen, een extra klap voor de haperende eilandeconomie.

De staking is uitgeroepen door de RMT, een van de weinig vakbonden die de afgelopen decennia niet aan macht heeft ingeboet. De vervoersbond eist een loonsverhoging die richting de 10 procent gaat – dat is veel meer dan de aangeboden 2 procent. Vakbondsleider Mick Lynch is daarnaast tegen de bezuinigingen die volgens de spoorbedrijven nodig zijn door de grote verliezen die ontstonden door de coronalockdowns. De treinbezetting is nog steeds niet terug op het niveau van voor de pandemie.

De treinbedrijven zijn van plan om flink te gaan automatiseren, zodat er in de toekomst minder personeel nodig is. Ze zien hun gelijk bewezen met de Docklands Light Railway, het Oost-Londense railnetwerk met automatisch bestuurde treinen dat dinsdag wel gewoon functioneerde. De vakbond, die deze staking ziet als een nieuwe klassenstrijd, wil dat de regering aan tafel komt zitten bij de onderhandelingen, maar premier Boris Johnson weigert dat. Woensdag gaan de onderhandelingen verder.

‘Zomer van onvrede’

De staking dreigt zich te gaan verspreiden. Ook in het onderwijs, de posterijen en de zorg is een bereidheid om te gaan staken voor meer loon. De regering is tegen drastische loonsverhogingen, omdat die ertoe leiden dat de inflatie nog verder oploopt. Volgens de regering is de huidige inflatie incidenteel, een nawee van de lockdowns en verergerd door de oorlog in Oekraïne. RMT-leider Lynch waarschuwt dat als de eisen niet worden ingewilligd, de staking wat hem betreft nog wel een half jaar zal doorgaan.

Wanneer andere beroepsgroepen het voorbeeld volgen, koerst het eiland af op een ‘zomer van onvrede’, een variant op de ‘winter van onvrede’ die het land in 1979 verlamde. Dat leidde indertijd tot het aantreden van Margaret Thatcher. De staking is een politiek probleem voor de Labour-oppositie, die niet goed lijkt te weten of ze deze impopulaire staking moest steunen of niet. Wie het protest besloot te omarmen, was Arthur Scargill. De befaamde vakbondsleider uit de jaren tachtig sloot zich aan bij de stakers in Wakefield.

Meer over