NieuwsHooggerechtshof

Grote rechterlijke draai: kerken VS mogen coronaregels voortaan negeren – met mogelijk grote gevolgen voor de feestdagen

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een grote draai gemaakt door de coronabeperkingen voor gebedshuizen in New York op te heffen. Kerken en synagogen hoeven zich voortaan niet meer aan de groepsgrootte van 10 tot 25 personen te houden.

Amy Coney Barrett. Beeld Reuters
Amy Coney Barrett.Beeld Reuters

De uitspraak is de eerste indicatie dat het hof naar rechts helt sinds de streng katholieke rechter Amy Coney Barrett vorige maand door president Donald Trump als opperrechter werd aangesteld. Zij heeft de zetel ingenomen van de in september overleden progressieve rechter Ruth Bader Ginsburg.

De rechters stemden woensdag vijf tegen vier in het voordeel van een katholiek bisdom en twee orthodox joodse gemeenschappen in de New Yorkse stadsdelen Brooklyn en Queens. Zoals verwacht steunde ook Barrett de religieuze gemeenschappen. Voorheen lag de verhouding van conservatieve en progressieve rechters precies omgekeerd.

Soortgelijke zaken voor het Hooggerechtshof eindigden daarom eerder dit jaar juist in het nadeel van religieuze klagers. In mei en juli, toen Ginsburg nog leefde, kregen kerken in Californië en Nevada nog nul op het rekest toen ze bezwaar maakten tegen coronabeperkingen.

Religieuze vrijheid

De uitspraak van deze week heeft betrekking op coronaregels voor gebedshuizen in New York. Op 6 oktober besloot gouverneur Andrew Cuomo om er alle niet-essentiële bedrijven en instellingen te sluiten in buurten waar het aantal coronabesmettingen te snel opliep. Gebedsdiensten mochten daar nog worden bijgewoond door maximaal 10 tot 25 personen. Hoe hoger de besmettingsgraad, hoe lager de toegestane groepsgrootte.

De geloofsgemeenschappen vinden dit een inbreuk op hun grondwettelijke godsdienstvrijheid en stellen dat hun gebedshuizen er willekeurig uit zijn gepikt voor strengere maatregelen. Zo mochten zij in rode zones maar tien gelovigen ontvangen, terwijl essentiële bedrijven zoals supermarkten in die zones geen groepsbeperking kregen opgelegd. Het hof geeft hun nu gelijk.

De uitspraak heeft in de praktijk nog geen gevolgen voor de drie klagende gebedshuizen in New York. Zij lagen voorheen in rode en oranje zones, waar de groepsgrootte door Cuomo beperkt was. Maar inmiddels zijn hun buurten verklaard tot gele zone, waar geen beperkingen gelden.

Feestdagen

Maar het oordeel geeft wel vrij spel aan gebedshuizen elders in New York en mogelijk zelfs in de rest van het land. Staten zouden kunnen worden gedwongen om de coronaregels voor hen te herzien. Dit kan grote gevolgen hebben met een reeks religieuze feestdagen voor de deur (Kerst en Chanoeka), als gebedshuizen meer gelovigen verwelkomen dan in de rest van het jaar. Het coronavirus kan zich makkelijk verspreiden als veel mensen in een afgesloten ruimte dicht op elkaar staan of zitten.

Ook donderdag, tijdens Thanksgiving, proberen gelovigen de coronaregels op te rekken. In Colorado kondigde het pas gekozen conservatieve Congreslid Lauren Boebert aan dat ze de coronarestricties zal omzeilen door een ‘begrafenis’ te houden voor een kalkoen. In de staat mogen maximaal tien mensen bijeenkomen, maar voor religieuze bijeenkomsten geldt vooralsnog een limiet van dertig. ‘Dus ik ga een vredige begrafenis houden voor een kalkoen en nodig dertig mensen thuis uit’, aldus Boebert tegen Fox News.

Meer lezen over de nieuwe wind die gaat waaien in de VS?

Trump verleent gratie aan Flynn. Kan hij ook zichzelf gratie verlenen en zo aan vervolging ontsnappen?

Het spel lijkt dan toch voorbij voor Trump. Zijn pogingen om de verkiezingsuitslag om te keren zijn op niets uitgelopen. Zijn verlies is onvermijdelijk geworden, al blijft het de vraag of Trump de realiteit onder ogen wil zien.

De regering-Biden gaat er heel anders uitzien dan Trumps kabinet. Meer vrouwen op hoge posten en een zwarte diplomate die het gezicht van de VS bij de Verenigde Naties wordt. Het hele team straalt rust en ervaring uit: terug naar normaal.

Vanuit de hoofdredactionele ‘oval office’ praten Natalie Righton, Gijs Groenteman en Pieter Klok na over de naweeën van de verkiezingen in POTUS de podcast.

Meer over