nieuws

Grote partijen komen nog niet in beweging, of ze zeggen het niet hardop

Informateur Herman Tjeenk Willink in gesprek met Mark Rutte. Beeld Jiri Büller
Informateur Herman Tjeenk Willink in gesprek met Mark Rutte.Beeld Jiri Büller

Informateur Tjeenk Willink ontving vrijdag de fractievoorzitters van de acht grootste partijen. Zij staan na afloop allen de pers te woord. Geen van hen verlaat de eerder betrokken stellingen. Alleen het CDA lijkt al een beetje in beweging gekomen te zijn.

SP-voorvrouw Lilian Marijnissen herhaalt dat haar partij niet in een kabinet onder leiding van Mark Rutte zal stappen. ‘Ik zou dat volstrekt ongeloofwaardig vinden, na alles wat er is gebeurd.’

Haar collega’s Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) zetten de deur opnieuw op een kier. Wel geven beiden aan dat er heel wat moet gebeuren voordat zij met Rutte willen regeren. ‘Als het aan ons lag, was hij nu geen premier meer’, zegt Ploumen. ‘Dat heb ik de informateur ook medegedeeld. De premier heeft zelf gezegd dat hij in de Tweede Kamer heeft gelogen. Naar eer en geweten zelfs, een variant die ik zelf nog niet kende.’

Ook Klaver heeft nog steeds geen vertrouwen in Rutte. ‘We hebben grote bezwaren tegen de wijze waarop hij opereert. Hij staat symbool voor die oude bestuurscultuur.’

Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA), die de afgelopen vier jaar met Rutte regeerden, stellen dat de oppositiepartijen medeplichtig zijn aan de machtspolitiek op het Binnenhof. Hoekstra: ‘Ik denk dat je de bestuurscultuur met zijn allen in Den Haag draagt, in verschillende rollen. Dus dat geldt voor de leden van het kabinet, maar ook voor de Staten-Generaal.’ Kaag: ‘We hebben allemaal een rol en verantwoordelijkheid in de politieke cultuur in kabinet en Kamer.’

Hoekstra is de enige die iets van beweging laat zien. Tot nu toe nam hij een afwachtende houding aan. Hij zei steeds dat de bal bij D66 en VVD ligt en dat het CDA niet staat te trappelen om te gaan regeren. Dat zegt hij vrijdag ook allemaal, maar hij laat doorschemeren dat het CDA wel eens sneller aan de formatietafel zou kunnen plaatsnemen dan verwacht. ‘Het is belangrijk dat de boel nu afkoelt’, zegt Hoekstra na zijn ontmoeting met Tjeenk Willink. ‘Of dat in drie weken lukt kan ik nu niet zeggen. Maar een week is een lange tijd in de politiek en drie weken is nog weer langer.’

Demissionair premier Rutte is het minst mededeelzaam. ‘We hebben indringend gesproken over het thema vertrouwen’, is het enige wat hij kwijt wil. ‘Ik ga daar niet te veel over zeggen, want ik wil de informateur niet voor de voeten lopen.’

Podcast Koorts

De wederopstanding van Rutte na het Paasweekend was wonderbaarlijk. Hoe komt hij toch altijd overal mee weg? Luister onze politieke podcast Koorts met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok, chef politiek Raoul du Pré en presentator Gijs Groenteman.

Meer over