Nieuws

Groot methaanlek Australië ontdekt door Nederlandse satelliet

Australische kolenmijnen lijken veel meer methaan uit te stoten dan het land rapporteert. Dat is ontdekt door een Nederlandse ‘broeikaspolitie in de ruimte’. Het zou betekenen dat Australië een grotere bijdrage levert aan klimaatverandering dan het opgeeft, want methaan is een sterk broeikasgas.

Maartje Bakker
Een kolenmijn buiten Narrabri in Australië.  Beeld Rob Griffith / AP
Een kolenmijn buiten Narrabri in Australië.Beeld Rob Griffith / AP

Een groep Nederlandse wetenschappers onderzocht zes kolenmijnen in Queensland, in het noordoosten van Australië. Deze mijnen leveren samen 7 procent van de landelijke kolenproductie, maar volgens de Nederlandse satellietmetingen zijn ze goed voor 55 procent van de methaanuitstoot die Australië opgeeft voor al zijn kolenmijnen.

‘De totale uitstoot van de Australische kolenmijnen ligt waarschijnlijk dus veel hoger dan wordt gerapporteerd’, concludeert Ilse Aben, senior onderzoeker bij het Nederlandse ruimteonderzoekinstituut SRON. Zij leidt de onderzoeksgroep die de Australische emissies aan het licht bracht.

Broeikasgasmetingen

Satellieten spelen in toenemende mate een rol bij het meten van de uitstoot van broeikasgassen. Dat maakt het voor landen minder makkelijk om te sjoemelen met het halen van hun klimaatdoelen of bronnen van uitstoot over het hoofd te zien. Wetenschappers van over de hele wereld kijken nu mee.

Ook Nederlandse onderzoekers zijn actief met broeikasgasmetingen vanuit de ruimte. Zij namen in 2017 een meetinstrument in gebruik op de Sentinel-satelliet, waarmee ze onder andere de concentratie methaan, ozon en stikstofdioxide meten. In 24 uur tijd kunnen ze nu het hele aardoppervlak in beeld brengen. Dat gebeurt vrij precies: de metingen vinden plaats in hokken van 5,5 bij 7 kilometer.

Het leidde er al eerder toe dat er een groot methaanlek werd gevonden in Turkmenistan. Uit gasinstallaties ontsnapte daar 153 kiloton methaan per jaar, qua klimaatimpact vergelijkbaar met een miljoen auto’s. Na waarschuwingen van onder meer Aben en haar collega’s werd het lek gedicht, al begon het een half jaar later weer te lekken.

In andere landen, waaronder Algerije, Rusland, China en de Verenigde Staten, kwam de satelliet eveneens gebieden op het spoor met een onverwacht hoge methaanuitstoot. Het zijn stuk voor stuk landen die veel gas, olie of kolen uit de grond halen. Daarbij komt onherroepelijk methaan vrij. En al worden er pogingen gedaan dat gas weg te vangen of af te fakkelen, daarbij gaat ook weleens iets mis.

null Beeld

Methaanbelofte

‘Wij laten zien waar de grootste lekken zitten die je zou moeten dichten’, verklaart Aben. Ze zegt dat ze landen daarmee een dienst bewijst, al geeft ze toe dat ‘niet iedereen blij is’ wanneer ze de uitstootgegevens wereldkundig maakt.

Een woordvoerder van het Australische ministerie voor Industrie, Wetenschap, Energie en Hulpbronnen schrijft in een reactie dat ze het schatten van broeikasuitstoot met satellieten ‘een nuttige bron van informatie vindt die zorgvuldig moet worden overwogen’. Het land gaat bovendien zelf gegevens van de Sentinel-satelliet inzetten om methaanbronnen te ontdekken en de kwaliteit van hun nationale uitstootschattingen te verbeteren. Maar het ministerie vindt het nu nog ‘prematuur om satellietgegevens te gebruiken om direct emissies te kwantificeren.’

Australië, dat wordt geregeerd door de centrumrechtse Liberal-National Coalition, is een van de landen die zich onttrokken aan de methaanbelofte. Ruim honderd landen zegden tijdens de laatste klimaattop in Glasgow toe hun methaanuitstoot in 2030 met 30 procent te verminderen. Dat kan een behoorlijk verschil maken in de strijd tegen klimaatverandering: methaan is niet alleen een zeer sterk broeikasgas (meer dan dertig keer zo sterk als CO2), het verdwijnt ook binnen afzienbare termijn uit de lucht (na zo’n tien jaar).

Meer over