GroenLinks is geen partij voor D66

EEN jaar geleden stelde Opschudding, de vernieuwingsbeweging binnen D66, voor om de partij van het label sociaal-liberaal te voorzien. Het voorstel werd met overweldigende meerderheid door het congres aangenomen en leidde tot een aantal interessante inhoudelijke initiatieven....

Er was een onbedoeld neveneffect. Van diverse kanten werd geroepen dat D66 nu kon fuseren met de progressieve vleugel van de VVD of de liberale vleugel van de PvdA.

Vorige week bedacht scheidend voorzitter van D66, Tom Kok, twee nieuwe varianten voor het spelletje politiek-kwartetten. Zijn partij kan opgaan in een Paarse volkspartij of fuseren met GroenLinks. Van alle denkbare partij politieke combinaties, is met name de fusie met GroenLinks wel de minst wenselijke. Sympathiseren met de radicalen van weleer is tegenwoordig algemeen geaccepteerd en Tom Kok, ook maar een mens, heeft de verleiding niet kunnen weerstaan.

Een fusie tussen D66 en GroenLinks is hoogst irreëel en erg voorbarig. Hoewel de fractie van Rosenmöller sinds kort de NAVO omarmt en haar wens om de uitkeringen te verhogen tot normale proporties heeft teruggebracht, blijft de afstand tussen GroenLinks en de regierungsfähige partijen, inclusief D66, levensgroot.

GroenLinks is, inhoudelijk, geen partij voor het sociaal-liberale D66. In plaats van nu al een fusie met GroenLinks te suggereren, had Kok beter een pleidooi kunnen houden voor regeringsdeelname van GroenLinks. Dat zal verhelderend werken. Kok voorziet een groot succes van een fusie tussen D66 en GroenLinks, 35 zetels moet volgens hem mogelijk zijn. Dat valt te betwijfelen. Als D66 serieus toenadering tot GroenLinks zou zoeken, zal dat voor een groot deel van de partij reden zijn D66 de rug toe te keren en zich bij de progressieve vleugel van de VVD te voegen.

Niet alle gedachten over een herschikking van het politieke landschap zijn onzinnig. Het meest voor de hand ligt dat sociaal-liberale VVD'ers, PvdA'ers en D66'ers met elkaar in gesprek gaan. De behoudende meerderheid van de VVD kan zich dan richten tot het andere conservatieve machtsblok, het CDA.

Een gesprek tussen sociaal-liberalen is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Binnen de PvdA heeft de vakbondsvleugel nog steeds een dominante stem, alle redelijkheid van premier Kok ten spijt. Sociaal-liberale politici als Van der Ploeg, Van Zuijlen en grote delen van de vernieuwingsbeweging Niet Nix leggen het nog steeds af tegen het gestaalde kader. De VVD is op dit moment zo succesvol, dat geen enkele progressieve liberaal hardop durft te denken over samenwerking met andere liberalen.

Suggesties over een herschikking van het partijpolitieke landschap moeten uit de borreltafelsfeer getrokken worden. D66 moet daarbij uitgaan van haar eigen kracht en niet wachten tot de VVD en de PvdA 'in de rui raken' en van leider wisselen, zoals Tom Kok suggereerde. Die stellingname getuigt van een onthutsend gebrek aan zelfvertrouwen. D66 moet zelf kansen creëren en uitgaan van haar eigen plek in de politiek. Als je eigen kracht slechts een afgeleide is van de zwakte van anderen, dan kun je beter stoppen dan fuseren.

Meer over