GroenLinks beweegt weer - en is even stil

Plots is het stil in de indrukwekkende vroegere fabriekshal. Alsof duizenden mensen hun adem even inhouden. GroenLinks-leider Jesse Klaver houdt een pauze in zijn speech als hij het over Syrië heeft. Voor alle problemen heeft hij oplossingen, maar: 'ik zou niet weten wat ik over Syrië moet zeggen. Het is schrikbarend. Stilte, er stil bij staan, is het begin van een oplossing.'

Jesse Klaver tijdens de Meetup XL in de Werkspoorkathedraal in Utrecht. Beeld Freek van den Bergh
Jesse Klaver tijdens de Meetup XL in de Werkspoorkathedraal in Utrecht.Beeld Freek van den Bergh

Ruim 3.000 leden zijn naar de Utrechtse Werkspoorkathedraal gekomen voor het verkiezingscongres van GroenLinks. Voor het echte werk zijn vanaf de vroege morgen alleen leden welkom om te stemmen over wijzigingsvoorstellen - 'amendementen' - en moties. De opkomst is historisch hoog, niet alleen voor GroenLinks, dat al blij was met 1.500 man in een zaal. Het CDA is recordhouder met de ruim 4.000 congresgangers in 2010 over deelname aan het kabinet met de VVD, gedoogd door de PVV.

Na drieën is een 'meet up' gepland met rappers, oud-partijleider Femke Halsema, Jesse Klaver en cabaretier Guido Weijers als spreekstalmeester. De paar honderd belangstellenden die voor het 'open programma' komen, krijgen nog een staart van het echte werk mee, omdat het stemmen over de amendementen en moties ruim een uur uitloopt.

Het echte werk: ruim 300 voorstellen. Een enkele heeft een bredere betekenis. Als actuele motie werd een voorstel ingediend om de oplossing van premier Rutte voor het Oekraïne-verdrag toch te steunen. De partijleiding wil eigenlijk de uitslag van het referendum respecteren en tegen ratificatie van het verdrag van de EU met Oekraïne stemmen. Maar volgens de motie is aan de bezwaren afdoende tegemoet gekomen. Een meerderheid steunde die visie en de fracties in Tweede en Eerste Kamer zullen nu voor het verdrag stemmen.

Jesse Klaver zwaait naar het publiek tijdens zijn opkomst. Beeld Freek van den Bergh
Jesse Klaver zwaait naar het publiek tijdens zijn opkomst.Beeld Freek van den Bergh

Vermenigvuldiging

Een ander opmerkelijk besluit is dat GroenLinks voortaan voor de afschaffing van artikel 23 van de Grondwet is. Dat artikel regelt de vrijheid van onderwijs, ook op religieuze grondslag. GroenLinks is voortaan voor staatsonderwijs.

Femke Halsema, die voor Klaver spreekt, wordt met een staande ovatie onthaald. Sinds haar vertrek in 2010 als partijleider heeft ze zich niet meer bij de partij vertoond. 'Kom je een paar jaar niet en nu blijken jullie de wonderbaarlijke vermenigvuldiging in de praktijk te brengen.' Meteen heeft ze de lachers op haar hand. Na haar vertrek klapte de partij in elkaar en ging van tien naar vier Kamerzetels. Vier jaar geleden heerste op het congres een begrafenissfeer, nu is het omgekeerde het geval.

Opvallend veel jongeren zijn naar het voormalige industriecomplex gekomen. 'Er moest meer over natuur in het programma', zegt er een. 'En over cultuur stond er vrijwel niets in', zegt een ander. De missies van dit jonge kader zijn volbracht met wijzigingsvoorstellen. Leeftijdsgenoten met minder ervaring zijn uit nieuwsgierigheid gekomen. 'Klaver wil ik wel eens zien spreken,' zegt de een. 'Hier gebeurt iets', zegt een ander. Maar ook weerzin tegen cynisme bij andere partijen drijft een enkeling naar Utrecht.

Femke Halsema werd met een staande ovatie onthaald. Beeld Freek van den Bergh
Femke Halsema werd met een staande ovatie onthaald.Beeld Freek van den Bergh

Halsema verwijst al naar de stilte, die Klaver even later inbouwt in zijn toespraak. 'Soms', zegt Halsema, 'zou je het geroep van populisten even op mute willen zetten. Even stilte en om je heen kijken in ons mooie land.' Daarvoor sprak zij over vrijwilligerswerk, over de gehandicaptenzorg, de medewerkers en de cliënten, waarvoor zij nu werkt. 'Er gebeurt zoveel moois in dit land. Op hopeloosheid bloeit cynisme maar dit is een hoopvol land.'

Klaver weet de zaal stil te krijgen, maar ook op de banken. Met zijn oproep aan linkse partijen om elkaar na de verkiezingen 'vast' te houden, aan christelijke partijen om ook oog te hebben voor een progressief kabinet. 'Het meest progressieve in 45 jaar. Het kan.'

Jesse Klaver Beeld Freek van den Bergh
Jesse KlaverBeeld Freek van den Bergh
Meer over