Groene boodschap voor de reisindustrie

Zet de thermostaat één graad lager, gebruik spaarlampen, dicht lekken. Wanneer het hotel voorop gaat in energiebesparing, doen de toeristen graag mee....

HET IS GEEN keurmerk en het is geen milieu-organisatie. Wat is Green Globe - dit jaar voor het eerst op de Vakantiebeurs - dan wel? Het Brits toeristenbureau heeft welwillend een hoekje op de beurs ingeruimd voor Green Globe, te herkennen aan het groene vignet met wereldbolletje. Bedrijven die zijn aangesloten bij Green Globe, mogen het bolletje ophangen. In Nederland is dat voorlopig alleen nog de KLM. Niet de kleinste, nee.

Een wereldwijd programma voor milieu-management en publieke bewustwording hierover in de reisindustrie, meldt de folder, voor alle bedrijven die met reizen te maken hebben, groot en klein. Een praktisch, wereldwijd fitness-programma voor de reiswereld, zegt voorzitter G. Lipman van de World Travel & Tourism Council (WTTC).

Green Globe is de milieupoot van de WTTC en dat is weer een belangenorganisatie voor de reisbranche, een veelsoortig conglomeraat van meestal grote internationaal opererende bedrijven. Enkele prominente leden: de hotelketens Intercontinental, Hilton en Holiday Inn, Lufthansa, Avis, Hertz en een aantal touroperators. WTTC is de paraplu waaronder deze bedrijven hun gemeenschappelijke belangen behartigen, zoals internationaal economisch beleid, belastingregels of luchtvaartwetgeving.

Twee jaar geleden kwam daar nadrukkelijk het milieu bij. Op initiatief van onder anderen Maurice Strong, secretaris-generaal van de milieutop in 1992 in Rio, werd een aparte organisatie, Green Globe, opgericht. Milieuzorg was namelijk niet een extern belang dat gezamenlijk behartigd moest worden, maar een intern doel waarin de bedrijven elkaar konden helpen en stimuleren.

En bovendien nogal in de mode: 'Als je het milieu naar voren haalt, haal je je pluspunten naar voren', aldus Lipman onomwonden. Milieu is een sterk selling point, weet de reisindustrie.

Informatie-uitwisseling, adviezen, trainingen en workshops zijn opgezet onder de vlag van Green Globe. Het programma moet vooral praktisch zijn, zonder dat hieraan meteen de pretentie van wereldverbeteraar wordt verbonden. Want hoe kan een energieverslindende industrie als de reisbranche een groene boodschap uitdragen?

Of het nu een mondiaal miljardenbedrijf is of een enkel hotelletje in Griekenland - elk lid van Green Globe moet beloven het zijne te doen voor het milieu. Dat hoeft niet eens met reizen te maken te hebben. 'We zijn heel realistisch', vindt sales manager Clair Boobyer. 'Als een klein bedrijf slechts kans ziet om blikjes en flessen te recyclen, is dat beter dan niks. Laten ze dat maar eens een jaar volhouden, dan kijkt Green Globe of ze daarna toch meer maatregelen kunnen nemen.'

Het lidmaatschap geldt telkens voor een jaar, waarna wordt bekeken of een bedrijf zijn beloftes gestand doet. Aan het begin en eind van het jaar moet een checklist worden ingevuld. De twee lijsten worden door Green Globe-experts vergeleken. Bedrijven die niks hebben gedaan, verliezen hun lidmaatschap. Ook wie zijn prestaties opklopt, valt door de mand, zegt Boobyer. 'We zien heus wel: dit kunnen ze nooit in één jaar hebben bereikt.'

Voor leden fungeert Green Globe als vraagbaak. Er zijn brochures met algemene milieutips en er is een adviesdienst. Voor specifieke vragen bestaat een onderzoekscentrum, dat gelieerd is aan de universiteit van Oxford. Advies-op-maat geeft een mondiaal netwerk van ruim tachtig experts, gespecialiseerd in zaken als lokale wetgeving en produktkennis.

De vragen van leden lopen uiteen. Is zeep uit een pompje beter dan zeepjes per stuk verpakt? Een grote hotelketen in het Verre Oosten vroeg naar het verschil tussen gewone plastic flessen en PET-exemplaren. Een congrescentrum in Griekenland wilde weten welk van zijn schoonmaakmiddelen het minst schadelijk was.

Op een reisbeurs onlangs in Londen legde Green Globe tijdens workshops uit aan de toeristenbranche hoe zorg voor het milieu kan leiden tot financieel gewin. Er zijn goede zakelijke redenen om duurzaam toerisme te bedrijven, aldus een research manager van Green Globe: het levert besparingen op, er komen steeds meer wettelijke verplichtingen en de almaar kritischer consument vraagt ernaar. Bovendien is het milieu een onderdeel van de kwaliteit die een bedrijf kan bieden.

Navraag onder de deelnemers aan de workshop leert dat slechts één van de tientallen vertegenwoordigde bedrijven een officieel milieubeleid heeft. Een stuk of tien zegt het afval te scheiden en materiaal te hergebruiken. Waarop de research manager opsomt hoeveel geld heel simpele maatregelen kunnen opleveren. De thermostaat één graad lager bespaart 10 procent op de energierekening. Zet computers 's nachts uit, dat levert jaarlijks tientallen guldens op, dicht lekken, en gebruik spaarlampen - hoewel die in hotels nogal eens door klanten worden gepikt.

Toeristen moet vooral worden gevraagd mee te helpen aan de energiebesparing. 'Dat blijken ze graag te willen. Je moet het ze alleen op een aardige manier duidelijk maken. Het is niet de bedoeling dat de reisindustrie de klant zich schuldig laat voelen; de klant moet bewust worden gemaakt.' Een goed milieubeleid heeft grote promotionele voordelen, aldus de cursusleider. Maar schep nooit op: als je niet kunt waarmaken dat je het groenste hotel ter wereld bent, ben je voor altijd ongeloofwaardig.

De deelnemers aan de workshop zijn kritisch, sommige op het sceptische af. Is Green Globe een non-profit-organisatie, wil een reisagente weten. 'Ja, met de lidmaatschapsgelden houdt de club het hoofd boven water.' Waarom is er zo veel aandacht voor Europa, en zo weinig voor ontwikkelingslanden? 'Verbeter de wereld en begin bij jezelf.' Of het wel zin heeft om spaarlampen duur naar China te vliegen, vraagt iemand. De research manager: 'Tja, alles wat je doet, heeft gevolgen voor de omgeving, je zult altijd keuzes moeten maken. Maar door spaarlampen te kopen, geef je toch een signaal af aan de producent dat er vraag is naar zulke lampen.'

Krijgt een hotel waarvoor een stuk regenwoud is gesneuveld, toch een Green-Globe-zegel als het spaarlampen gebruikt? 'Nee, zoiets blijkt vanzelf als het hotel onze vragenlijst invult.' Waarom is het zegel geen keurmerk? 'Omdat je daarmee 90 procent van de reisindustrie uitsluit. Green Globe wil juist iedereen betrekken bij de milieuzorg.'

Na afloop is Derek Small, directeur van een reisbureau in Londen, niet overtuigd. 'Het is me te zacht. Verkeerd gedrag wordt niet veranderd met kosmetische milieuzorg.' Het belang van zaken als recycling, zegt hij, was alle aanwezigen al duidelijk. Hij wil liever informatie over hotels in verre landen. Zijn ze wel opgezet om de lokale bevolking te helpen? Zijn er geen hele dorpen verplaatst om mooie plekjes in te pikken? 'Dat zijn dingen die mijn klanten willen weten.' 'Of iets een groen hotel is, dat kùnnen we niet zeggen', luidt het weerwoord. 'Green Globe is geen politie.'

Green Globe-directeur Dick Sisman erkent de zwakke plekken, vooral wat controle betreft. Hij wijst erop dat de organisatie nog in de kinderschoenen staat en dat de deelnemende bedrijven positief staan tegenover milieumaatregelen. Ze hebben een intern milieubedrijfsplan. 'Het is niet per se noodzakelijk dat de klant die maatregelen meteen ziet.'

Waterbesparing in zwembaden bijvoorbeeld, of, zoals bij de KLM, oefeningen met brandblussers die minder schadelijk zijn voor het milieu dan het verplichte type blussers in de vliegtuigen. Druppeltjes op een gloeiende plaat, geeft Sisman toe, maar in elk geval een beginnetje.

Green Globe kijkt inmiddels voorzichtig naar de consument. Op de Vakantiebeurs kunnen bezoekers in een data-base adressen opzoeken van lokale toeristenbedrijfjes, voorlopig alleen nog in Engeland en op Jersey, van paardrijden tot hete-luchtballonvaren. Voor de duidelijkheid: sommige zijn aangesloten bij Green Globe, andere niet. Ze zijn vooral geselecteerd op het criterium landelijkheid.

Meer over