Groen gedrag gaat ook met vakantie

Wie milieuvriendelijk wil leven, kan het beste beginnen bij zijn vakantie. Die is het meest vervuilend. Maar ja, wie wil de auto en het vliegtuig laten staan? Door

Vakantie is ook: verlof hebben van het klimaatprobleem. Even geen groene zedenpredikers aan ons hoofd met hun ecologische hel en verdoemenis. De planeet redden we na de vakantie wel weer. Het is alleen spijtig dat onze vakantiekeuze onze belangrijkste bijdrage als individu is aan een beter of slechter milieu. De Groen-redactie misgunt niemand een snorkelvakantie op Bora Bora of een cruise over de Amazone, noch de portemonnee om dat allemaal mogelijk te maken. Maar een transoceanische vlucht heeft een veel grotere uitwerking op het milieu dan boodschappen doen in een PC Hoofttractor of elke ochtend onder de douche staan tot je kieuwen krijgt.

Daarom de vraag: wat is de duurzaamste manier om op vakantie te gaan? Kamperen in de achtertuin of couchsurfen op de eigen tweezitter natuurlijk buiten beschouwing gelaten. Eerst wat cijfers. Het meeste vakantiegeld besteden de Nederlanders in het buitenland. In 2012 gaven de Nederlanders 13,7 miljard euro uit aan lange vakanties, waarvan 12 miljard euro aan buitenlandse vakanties, blijkt uit cijfers van het CBS.

Toch was Nederland dat jaar wel veruit het populairste vakantieland, Nederlandse toeristen geven in eigen land alleen beduidend minder geld uit dan op een buitenlandse vakantie. Van de 22,9 miljoen vakanties in 2012 werden er 8 miljoen doorgebracht in eigen land. Na Nederland waren achtereenvolgens Frankrijk (2,3 miljoen), Duitsland (2,1 miljoen) en Spanje (1,7 miljoen) het geliefdst. Ongeveer 1 op de 12 vakanties ging naar een land buiten Europa.

'De duurzaamste vakantie is een vakantie waarbij je de auto en het vliegtuig vermijdt', zegt Eke Eijgelaar, onderzoeker duurzaam toerisme aan de NHTV internationaal hoger onderwijs in Breda. In die zin zijn de vele Nederlanders die in eigen land vakantie vieren vaak behoorlijk duurzaam bezig. Het vliegtuig, cruiseschip of de auto hebben verreweg de hoogste CO2-emissie per persoon per afgelegde kilometer, zegt Eijgelaar. 'Hoewel de auto nog relatief verantwoord kan zijn als je met zijn vieren of meer reist.'

Na de fiets zijn de trein en de touringcar (oftewel reisbus) de duurzaamste vervoersmiddelen. 'Een bus waar je met tientallen mensen ingaat is qua CO2-uitstoot vaak nog beter dan de trein', zegt Eijgelaar. 'De CO2-uitstoot van een fiets is praktisch nul. Bij een reis met een touringcar is de uitstoot 25 gram per persoon per kilometer, bij de trein tussen de 30 en 35, bij een vliegtuig tussen de 110 en 250 gram. De uitstoot van een auto is normaal gesproken lager, maar kan hoger zijn als je in je eentje reist, in dat geval 170 à 180 gram per kilometer. Een cruiseschip is nog erger dan een vliegtuig: minstens een uitstoot van 300 gram per persoon per kilometer. Dat laatste vertekent natuurlijk wel, want op een cruiseschip is alles inbegrepen, inclusief de overnachtingen, terwijl die bij de andere vervoersmiddelen niet zijn meegerekend.'

Maar wat zeggen al die cijfertjes? Ter vergelijking: de gemiddelde Nederlander stoot per jaar tienduizend kilogram CO2 uit, zegt Eijgelaar. 'Dat is exclusief buitenlandse vakanties. Een gemiddelde vakantie naar het buitenland produceert 600 kilogram CO2. Met een gemiddelde cruisevakantie kom je uit op het dubbele. Wetenschappers zijn het erover eens dat als we klimaatverandering willen voorkomen, we halverwege deze eeuw per persoon nog maar iets van duizend kilogram broeikasgas per jaar zouden moeten uitstoten. Met een cruisevakantie van een week ga je daar dus al overheen. Als de cruise ook nog eens in de Caraïben is en je moet er eerst heen vliegen, dan komt daar nog eens 2.000 kilogram bij. En maak je een reis naar Australië of Nieuw-Zeeland dan stoot je snel 5.000 kilogram uit.'

En wat is het duurzaamste verblijf? Kamperen, zegt Eijgelaar. 'Wie in een tent slaapt op een kampeerterrein heeft misschien een CO2-uitstoot van 2 of 3 kilogram per nacht, bijvoorbeeld omdat je toch stroom nodig hebt of gaat koken. Op een caravan durf ik geen waarde te plakken, waarschijnlijk ligt die net iets hoger dan van een tent.' Maar ook verblijven in een jeugdherberg of pension is zeer duurzaam, zegt Eijgelaar. 'In een jeugdherberg bijvoorbeeld is het energieverbruik per persoon zeer laag omdat je met meerdere mensen op een kamer verblijft.'

Hotels zijn een heel ander verhaal. Airconditioning, binnenzwembaden en andere geneugten des levens hakken erin qua energieverbruik. Eijgelaar: 'Het energieverbruik in hotels verschilt heel erg. Grofweg verbruik je in een doorsneehotel 20 kilogram per nacht, in een luxe hotel tot wel 80 kilogram.'

Mensen zijn het minst bereid om hun vakantiekeuzes te verduurzamen, terwijl ze daarmee juist de grootste bijdrage aan duurzaamheid kunnen leveren, constateert Eijgelaar. Vakanties zijn heilig voor ons, ze staan nog net niet in de grondwet. 'Tijdens vakanties willen we doen waar we zin in hebben. Mensen kunnen thuis enorm bezig zijn met duurzaamheid - afval scheiden, de fiets nemen in plaats van de auto, duurzaam inkopen bij de supermarkt - maar als je kijkt hoeveel vakantiegangers bereid zijn om het vliegtuig te laten staan, dan kom je bij wijze van spreken op 2 procent.'

undefined

Vragen over milieuvriendelijk gedrag of tips voor deze rubriek?

Mail naar groen@volkskrant.nl

undefined

Meer over