Groen afweerschild

Hoe reclame kan inwerken op de geestelijke reflexen, openbaarde zich gisteren bij mij toen ik zat te kijken naar Noorderlicht, het wetenschappelijk programma van de VPRO....

Diverse plantensoorten verdedigen zich op de enige manier die hun ter beschikking staat: door de vijanden van hun vijanden te mobiliseren. Dat gebeurt door de verspreiding van geurstoffen, die bijvoorbeeld roofmijten en sluipwespen aantrekken. Het alarmsysteem van sommige plantensoorten is zo geavanceerd dat ze met hun geurstoffen precies kunnen aangeven door welke insecten ze worden geattaqueerd.

Op dit punt moest ik denken aan een recente commercial, waarin een wesp op de tonen van The Flight of the Bumblebee rond een vleesetende plant cirkelt, bijna wordt gepakt, maar dan met een lucifershoutje komt aanvliegen en daarmee de mond van de plant vastzet. Think Smart! In gedachten zag ik de planteneters van professor Dicke reeds met spuitbusjes over de nerven van de bladeren schuifelen om de geurstoffen te neutraliseren. (De commercial was overigens toch niet goed genoeg, want ik kan me niet herinneren welk merk werd aangeprezen.)

Zoals gewoonlijk laat de werkelijkheid zich niet snel overtreffen door de fantasie. Sommige planteneters, door schade en schande wijs geworden, maken zich uit de voeten als een plant veel geurstoffen afscheidt; ze weten dan dat het er niet lang veilig vreten is.

Dit is een les die dictators maar niet kunnen leren. Ze klampen zich vast aan de macht. Barend & Witteman markeerde de arrestatie van Milosevic met een discussie over opkomst en ondergang van dictators. Hoe weten ze het vaak zo lang vol te houden? Verrassende inzichten werden niet geboden, wel een paar aardige persoonlijke herinneringen. Aad van den Heuvel, sterreporter van het voormalige Brandpunt, vertelde over een boottochtje met een nog jonge generaal Soeharto kort nadat de machtsstrijd in Djakarta in diens voordeel was beslecht. Het leek hem destijds een 'aardige, bescheiden man' met lieve kindertjes. Niets wees erop wat hij allemaal zou aan- en uitvreten.

Meer over