Groeiende verwarring over Palestijns staakt-het-vuren

Terwijl Palestijnse politieke leiders zeggen dat het staakt-het-vuren nog van kracht is, lijken militante groeperingen daar anders over te denken....

Van onze correspondent Ferry Biedermann

Na vier dodelijke Palestijnse aanslagen in minder dan een week heerst er grote onzekerheid over het beperkte bestand dat vorige maand is afgekondigd door Yasser Arafat. Militante groeperingen hebben wraak gezworen voor Israëlische acties maar politieke leiders en de Palestijnse Autoriteit (PA) zeggen dat het staakt-het-vuren nog steeds van kracht is.

Afgelopen weekeinde vierde de belangrijkste militante groepering, de Islamitische Verzetsbeweging oftewel Hamas, haar 14de verjaardag in een bescheiden zaaltje aan de rand van Ramallah. De PA had geen toestemming gegeven voor een massademonstratie.

Terwijl een paar jeep-ladingen vol Palestijnse agenten buiten de wacht hielden, paradeerden enkele tientallen zwartgemaskerde tieners met groene banden om het hoofd het zaaltje rond met vlaggen, niet met geweren. De vlaggenstokken staken af en toe door het lage systeemplafond, alsof te benadrukken hoe weinig ruimte Hamas krijgt van de PA.

De relatie tussen de PA en de militante groepen is veranderd sinds Arafat vorige maand het staakt-het-vuren afkondigde en halfslachtig begon militanten op te pakken. De PA heeft de eigen gelederen beter onder controle maar de militanten en de bevolking beginnen ongeduldig te worden nadat drie weken van relatieve rust blijkbaar geen resultaat hebben opgeleverd.

'Het is beter om vechtend ten onder te gaan dan te worden afgeslacht als schapen', zei Hassan Youssef, een hoge Hamas-leider, in de wandelgangen. Hij verwees vooral naar de Israëlische sloop van huizen in het zuiden van de Gazastrook die volgens de Palestijnen honderden mensen dakloos heeft gemaakt. Hamas heeft wraak gezworen voor dat 'bloedbad'.

De sloop van de huizen, de beschieting van posities van de Palestijnse politie en de marine en het vernielen van de start- en landingsbaan van het vliegveld in Gaza volgden op een aanval van Hamas, vorige week in het zuiden van Israël waarbij vier soldaten werden gedood. 'Die aanval had plaats in bezet gebied', beweert Youssef, in een poging de actie te laten rijmen met de officiële Hamaslijn.

Hamas heeft verklaard wel degelijk vast te zullen houden aan het beperkte bestand. De beweging zegt nog steeds te zullen afzien van zelfmoordacties in Israël en mortierbeschietingen op nederzettingen.

De verwarring over het staakt-het-vuren heeft zich deze week ook uitgestrekt tot de Fatah-beweging van Yasser Arafat zelf. Gisteren en eergisteren heeft de militante tak van Fatah, de Al-Aqsa martelaarsbrigades, waarschijnlijk drie dodelijke aanslagen uitgevoerd.

De reeks van acties komt na de dood van Fatah-lid Raed Karmi bij een explosie in Tulkarem. Hoewel Israël niet officieel de verantwoordelijkheid heeft toegegeven wijst alles in die richting. De Al-Aqsabrigades hebben wraak gezworen en hebben gezegd dat het bestand wat hen betreft voorbij is.

De Fatah-leiding heeft dat echter weersproken, het bestand is volgens commandanten van Fatahs Tanzim-militie nog steeds van kracht. Jibril Rajoub, het hoofd van de Preventieve Veiligheidsdienst van de PA op de Westoever, waarschuwde dat de regering van premier Sharon just probeert 'het Palestijnse volk te provoceren om de geweldcyclus voort te kunnen zetten'.

De PA probeert de militanten met zachte hand te overtuigen van het belang van het bestand. De secretaris van het Palestijnse kabinet, Ahmed Abdul Rahman, sprak op het verjaardagsfeest van Hamas als vertegenwoordiger van Arafat. 'Ik ben hier om de eenheid van het Palestijnse volk en het belang van collectieve beslissingen te benadrukken', zei hij in een nauwelijks verholen waarschuwing aan de militanten.

Hij had echter ook verzoenendere woorden. 'Hamas staat in de frontlinie van de strijd voor ons thuisland en voor de heilige plaatsten,' aldus Abdul Rahman.

Veel van de aanwezigen op de Hamas-bijeenkomst steunen de beweging niet vanwege de islamistische ideologie maar juist vanwege de strijd tegen Israël. Hamas weet dat het in rustige tijden weer aanhang verliest.

Meer over