Grieken brengen hun spaargeld naar Cyprus

Bijna 40 miljard euro aan spaargeld hebben de Grieken al naar het buitenland weggesluisd. Ze zijn bang dat hun bank op een dag opeens gesloten is.

ARJEN VAN DER ZIEL

ATHENE - Of hij nog wel vertrouwen heeft in zijn bank? 'Natuurlijk niet', grinnikt Zisis Subakas. De 39-jarige Griek staat te pinnen op een drukke boulevard in het centrum van Athene. Hij trekt zijn bankbiljetten uit de automaat, zet zijn grote spiegelzonnebril op en slentert op zijn slippers verder. 'Er zijn hier elke maand geruchten dat een bank failliet gaat. Tot nu toe is een bankroet uitgebleven. Maar ik denk dat het wel een keer gaat gebeuren.'

Subakas is van plan zijn geld over te boeken naar een rekening op Cyprus. 'Een vriend van mij, die verstand heeft van financiën, heeft het al gedaan. Het is makkelijk en kost weinig. Ik ga het ook doen.'

Iets verderop staat de bejaarde Eliane te pinnen. Ook zij is bang voor de toekomst van de Griekse banken. 'Ik ben gepensioneerd en heb weinig spaargeld. Dus voor mij maakt het niet zo veel uit. Maar mijn zoon heeft al zijn geld laatst overgebracht naar een bank in België.'

De overheid in Griekenland staat - net als in Nederland - garant voor spaartegoeden tot 100 duizend euro per rekeninghouder per bank. Maar wat is dat waard als de Griekse staat op de fles gaat? Steeds meer Grieken halen hun geld weg bij de banken. De spaartegoeden bij de Griekse banken zijn sinds het begin van de financiële crisis sterk afgenomen.

In 2010 'verdween' 30 miljard euro van spaarrekeningen, 12 procent van het totaal. En in de eerste drie maanden van dit jaar verdween nog eens 9 miljard euro. Volgens bankiers is het tempo waarmee het totale spaartegoed afneemt de afgelopen maand flink versneld.

Het is vooralsnog geen grootscheepse bank run. Maar veel Grieken kiezen, enigszins discreet, wel eieren voor hun geld. Ze zijn bang dat hun bank op een dag ineens gesloten zal zijn, en dat er geen biljetten meer uit de automaat zullen komen. Sommigen vrezen een terugkeer naar de oude munt, de drachme.

Van ruwweg eenderde van het geld dat in 2010 verdween, is zeker dat het is overgeboekt naar rekeningen in het buitenland. Van de rest is niet duidelijk wat er precies mee is gebeurd. Een deel is ongetwijfeld uitgegeven. Grieken die hun loon hebben zien dalen of zijn ontslagen, hebben hun spaargeld opgenomen.

Een ander deel is waarschijnlijk in kluisjes gestopt of wordt thuis bewaard. Weer een ander deel is vermoedelijk contant meegenomen naar het buitenland. 'Het is een zorgwekkende ontwikkeling', zegt Michael Massourakis, hoofd van de afdeling economisch onderzoek van de Alpha Bank, een van de grootste banken van het land. 'We kampen met een erosie van vertrouwen.'

'Echt onzin!'

Massourakis, een lange man met een metalen bril, loopt op de vierde verdieping van het hoofdkantoor van de Alpha Bank naar een vergaderzaaltje. Ook zijn bank heeft last van de kapitaalvlucht, beaamt hij. 'Het meeste geld verdwijnt naar Cyprus.' Maar op vragen over een mogelijk faillissement van Griekse banken reageert hij met stemverheffing: 'Dat is echt onzin!'

Griekse banken kunnen, door twijfels over hun kredietwaardigheid, nog slechts tegen zeer hoge rentes lenen op de kapitaalmarkt. Ze lenen alleen nog indirect, namelijk via de Europese Centrale Bank.

Ook zien ze zich geconfronteerd met steeds meer debiteuren die hun leningen niet aflossen. Buitenlandse deskundigen vrezen dat de banken de omvang van deze niet-inbare leningen verdoezelen in hun boeken. 'Griekenland is in de problemen gekomen doordat de regering fraudeerde met haar cijfers', zegt een westerse diplomaat in Athene. 'Maar ook op een ander niveau, bij de banken, wordt gefraudeerd. De banken vervalsen hun boeken en bedonderen de boel.'

Kaartenhuis

De sluipende kapitaalvlucht verslechtert de situatie nog verder. 'Het is één groot kaartenhuis', zegt de diplomaat. 'Het is wachten totdat er een bank omvalt. En als er één omvalt, gaan ze allemaal mee.'

De autoriteiten proberen mensen aan te moedigen hun geld bij de banken te laten staan. Ze waarschuwen dat ze overboekingen naar het buitenland extra in de gaten houden, omdat over de rente belasting moet worden betaald. Maar veel rekeninghouders laten zich daardoor niet afschrikken.

Ook de financiële markten hebben duidelijk steeds minder vertrouwen in de Griekse banken.

De beurskoersen van de Griekse banken zijn de afgelopen twaalf maanden met tientallen procenten gedaald.

Onpatriottisch

'Ik heb vorig jaar juni een bankrekening geopend op Cyprus', vertelt een 66-jarige keel-, neus- en oorarts, die niet met zijn naam in de krant wil. 'Ik heb 30 procent van mijn spaargeld overgemaakt naar die rekening, en ik denk er nu serieus over om de rest ook over te boeken. Geld is nergens helemaal veilig, maar het is daar op Cyprus zeker veiliger dan hier in Griekenland.'

De arts beaamt dat hij met zijn gedrag bijdraagt aan nog grotere problemen voor Griekenland. Hij schaamt zich voor zijn 'onpatriottische' gedrag. Maar hij kiest toch voor zijn eigen hachje.

'Je denkt in dit soort omstandigheden in eerste instantie aan jezelf. Als het schip zinkt, is het ieder voor zich.'

Griekse KNO-arts

undefined

Meer over