Grass vindt Israël, niet Iran, gevaar voor wereldvrede

VAN ONZE CORRESPONDENT MERLIJN SCHOONENBOOM

BERLIJN - Een prozagedicht van de schrijver Günter Grass (84) heeft woensdag een storm van verontwaardiging veroorzaakt bij Joodse organisaties en in de Duitse politiek. Grass bekritiseert hierin de dreiging van Israël tegenover Iran. Niet Iran, maar Israël bedreigt de wereldvrede, schrijft de Nobelprijswinnaar.

Het gedicht 'Was gesagt werden muss' (wat gezegd moet worden) verscheen woensdag in de Süddeutsche Zeitung, TheNew York Times en La Repubblica. Volgens Grass beroept Israël zich erop in het atoomconflict het recht te hebben 'de eerste slag' uit te delen, alleen omdat er een vermoeden bestaat dat Iran een kernwapen bouwt. Israël kan daarmee het 'door een opschepper onderdrukte' Iraanse volk uitwissen, omdat het zelf in het geheim een nucleair programma heeft.

'Veel te lang', zegt Grass, heeft hij hierover gezwegen. Hij volgt daarmee 'een algemeen zwijgen', omdat iedere kritiek op Israël direct als 'antisemitisme' wordt veroordeeld. Hij bekritiseert ook Duitsland, het land van 'misdaden die hun gelijke niet kennen', dat het duikboten aan Israël levert.

De tekst leverde Grass woensdag een breed scala aan heftige verwijten op. De Centraal Joodse Raad in Duitsland noemde het gedicht een 'haatpamflet'. De Israëlische ambassade laat weten dat het een oude traditie is 'de Joden voor het Pesach-feest voor een rituele moord aan te klagen'. De bekende Welt-columnist Henryk M. Broder noemde Grass 'het prototype van de ontwikkelde antisemiet'.

Vanuit de Duitse politiek kwam er ook kritiek, al was die genuanceerder. Ruprecht Polenz, CDU'er en voorzitter van de buitenlandcommisie van de Bondsdag, zei dat Grass oorzaak en gevolg door elkaar haalt. Polenz zei echter ook dat op 'iedere kritiek op Israel niet direct met het verwijt van antisemitisme' moet worden gereageerd.

De regering hield zich op een afstand. Angela Merkels woordvoerder zei dat er 'een vrijheid voor de kunst bestaat, en een vrijheid van de regering, zich niet over iedere uiting te hoeven uiten'. Merkel had in 2006 al over Grass gezegd, dat zij 'zeer verschillende opvattingen over de Duitse geschiedenis' heeft.

undefined

Meer over