Weblog

Govert Schilling op Antarctica: 'Ik voel me veiliger dan op de snelweg in Nederland'

Volkskrant-medewerker Govert Schilling brengt een bezoek aan de Zuidpool, op uitnodiging van de Amerikaanse National Science Foundation. Op Volkskrant.nl blogt hij een week lang dagelijks over zijn belevenissen.

Govert Schilling
IJsberg B-15, een ijsberg die in 2000 is afgebroken van het Ross-ijsplateau. Beeld afp
IJsberg B-15, een ijsberg die in 2000 is afgebroken van het Ross-ijsplateau.Beeld afp

Op de top van Observatory Hill, een vulkanische kegel van een paar honderd meter hoog, staat een groot houten kruis. Al bijna honderd jaar. Het werd begin 1913 opgericht ter nagedachtenis van kapitein Robert Scott en zijn expeditiegenoten, die een jaar eerder niet alleen tot de onthutsende ontdekking kwamen dat ze de race naar de Zuidpool hadden verloren van Roald Amundsen, maar die op de terugweg, slechts 150 kilometer van hun basis, omkwamen van de kou en honger.

McTown
Een eeuw later ligt aan de voet van Observatory Hill een compleet Antarctisch dorp. McTown, zoals McMurdo Station vaak wordt genoemd, is een schoolvoorbeeld van een grote wetenschappelijke basis in een onherbergzame omgeving: een rommelig samenraapsel van containerachtige gebouwen, loodsen, brandstoftanks en barakken - en een klein kerkje, de 'Chapel of the Snows', met een gebrandschilderd raam dat uitzicht biedt op Mount Erebus.

McMurdo telt deze maand ruim 900 inwoners. Gerenommeerde wetenschappers en jonge promovendi, maar ook technici, onderhoudsmonteurs, keukenpersoneel en een kapper. Hier kun je tijdens de lunch aan één tafel zitten met een Amerikaanse pingüinonderzoeker, een loodgieter en een NASA-astronaut die op het Zuidpoolijs jacht maakt op meteorieten.

Cursus
Anno 2012 komt niemand hier meer om van kou en honger. Maar Antarctica is een gevaarlijk en vijandig continent, en een ongeluk zit in een klein hoekje. Iedereen die de basis verlaat voor een korte of lange expeditie 'in het veld' moet verplicht een vier uur durende cursus volgen waarin alle risico's en veiligheidsmaatregelen de revue passeren. Ik moest er vanmiddag ook aan geloven, dus ik weet nu precies hoe ik in geval van nood drie dagen op het ijs kan overleven.

Vanavond klom ik naar de top van Observatory Hill, vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over de Ross-ijszee, Mount Erebus en de gletsjers van de Royal Society Range. Morgen gaan we het ijs op - hetzelfde ijs dat een eeuw geleden nog de levens van een groep ervaren ontdekkingsreizigers opeiste. Maar de National Science Foundation laat niets aan het toeval over, en ik voel me veiliger dan op de snelweg in Nederland.

Tegelijkertijd realiseer ik me dat zelfs een poolreis tegenwoordig niet meer echt avontuurlijk is. Als Amundsen en Scott aan alle hedendaagse voorschriften en protocollen hadden moeten voldoen, zou er nu geen kruis hebben gestaan op 'Ob Hill', maar dan was ook nooit 101 jaar geleden de Zuidpool al voor het eerst bereikt.

Govert Schilling is wetenschapsredacteur en medewerker van de Volkskrant

undefined

Meer over