Goud is niet het enige wat mist

Gaten in de begroting zijn volgens critici van de Surinaamse regering een hardnekkig probleem. Tijdens de begrotingsbehandeling in december beklaagden oppositiepartijen zich al over de volgens hen onoverzichtelijke en 'corruptiebevorderende' begroting, waarin veel posten onduidelijk zijn en tal van inkomsten lijken te ontbreken. Parlementariër Asis Gajadien van Nieuw Front/VHP noemde de goudinkomsten daarbij als voorbeeld.

VAN ONZE VERSLAGGEVERJEROEN TROMMELEN

AMSTERDAM - Sinds vorig jaar worden in de begroting weliswaar de inkomsten van het Canadese goudbedrijf Iamgold ingeboekt, zei hij, maar ontvangt de staat volgens de officiële cijfers minder dan 1 miljoen van de kleinschalige goudindustrie. Dat terwijl die veel meer goud produceert dan de multinational. 'Een honderdvoud aan dervingen', aldus Gajadien.

Ook na langer doorzoeken kan de parlementariër niet achterhalen waar de goudinkomsten van vóór 2012 zijn verantwoord. 2 procent van het door Iamgold geproduceerde goud wordt uitgekeerd in (baar) goud, zegt hij. Als de goudprijs, zoals al jaren het geval is, hoger is dan 425 dollar per troy ounce, wordt over het meerdere nog eens 6 procent betaald in dollars. 'Uit bronnen heb ik begrepen dat de tegenwaarde van het deel dat in goud wordt betaald, door de Centrale Bank van Suriname wordt opgenomen in hun reserve'.

De bank wil dit niet bevestigen en verwijst naar het ministerie van Financiën, dat vragen erover niet beantwoordt. Ook voormalig minister van Financiën Wonnie Boedhoe, die in juni 2011 al na tien maanden het kabinet-Bouterse verliet, zegt 'geen ruimte te hebben om de zaak te bestuderen' en heeft geen commentaar op de niet-verantwoorde royalty's.

De Nationale Assemblee heeft ook tijdens de regering-Venetiaan, waaraan zijn eigen partij deelnam, de inkomsten niet kunnen controleren omdat die nergens werden verantwoord, erkent Gajadien. Dat hoeft volgens hem geen probleem te zijn: 'Ik denk dat we vertrouwen kunnen hebben in de Centrale Bank. Er zijn wel veel onduidelijkheden bij de administratieve registratie van de staatsinkomsten en uitgaven.'

Hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen, voormalig hoofdeconoom bij de Wereldbank, stelt dat inkomsten uit goudroyalty's normaal gesproken moeten terugkeren op de staatsbegroting. 'Tenzij de inkomsten via een bedrijf worden geïncasseerd', zegt hij. Mexico bijvoorbeeld incasseert zijn olie-inkomsten via staatsbedrijf Pemex en boekt op de begroting alleen de afdrachten van dat bedrijf. 'Dat bedrag hoeft niet gelijk te zijn aan de winst. Als een land zulke inkomsten niet inboekt, is het meestal omdat ze die niet willen laten zien.'

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft kritiek op de gebrekkige financiële verantwoording van de overheid in het afgelopen januari gepubliceerde landenrapport over Suriname. 'Er zijn vaak grote verschillen in schattingen van inkomsten en uitgaven tussen het ministerie van Financiën, de Centrale Bank en de centrale betaalmeester van het land, waardoor de onzekerheid over de fiscale positie toeneemt', stelt het IMF. Het fonds hamert ook op de hervorming van staatsondernemingen, zoals mijnbouwbedrijf Grassalco, die vaak onvoldoende financiële verantwoording publiceren, wat de kans op corruptie vergroot.

Op de dit jaar verschenen ranglijst van Transparancy International, waarin landen zijn beoordeeld op corruptie en transparantie, staat Suriname op een 88ste plaats, tussen Marokko en Swaziland. Denemarken staat op de eerste en Nederland op de negende plaats.

Ondanks het gebrekkige inzicht in de begroting doet Suriname het relatief goed bij de internationale ratingbureaus. In juli verhoogde Fitch de waardering voor Suriname tot BB-, vanwege de verwachte hogere inkomsten uit de mijnbouw en de dalende afhankelijkheid van aardolie door de productie van Staatsolie. Beoordelaar Standard & Poor's hanteert dezelfde status; concurrent Moody's een trede lager.

De miljoenen aan goudroyalty's zijn niet de enige overheidsinkomsten die ontbreken op de Surinaamse begro-ting. Ook inkomstenbelastingen en invoerheffingen blijken onvindbaar. Fiscalisten kijken er niet van op.

undefined

Meer over