Nieuws

Google weert nepnieuws-verspreiders van advertentiemarkt

In de strijd tegen klimaatontkenning stopt Google met het verspreiden van advertenties die desinformatie verspreiden. Ook wil de Amerikaanse techgigant voorkomen dat klimaatsceptische websites geld verdienen met advertentieverkoop.

Winkelende mensen in Dublin, Ierland. Op de achtergrond een van de kantoren van Google.  Beeld AFP
Winkelende mensen in Dublin, Ierland. Op de achtergrond een van de kantoren van Google.Beeld AFP

Het nieuwe beleid is een van de meest doortastende maatregelen tot nu toe van een Big Tech-bedrijf om gebruikers te beschermen tegen misleidende of onjuiste informatie. Facebook, op de digitale advertentiemarkt de grootste concurrent van Google, stelde eerder dit jaar een informatiecentrum over klimaatverandering in, om wetenschappelijke kennis over het klimaat toegankelijker te maken. Een advertentieverbod heeft het platform echter niet.

Google gaat niet alleen advertenties weren die ‘de gevestigde wetenschappelijke consensus’ tegenspreken, het bedrijf wil ook het verdienmodel van desinformatieverspreiders aanpakken. Als het bedrijf de inkomstenbronnen van malafide websites indamt, zal de stroom aan desinformatie vanzelf droogvallen, is de gedachte. Bij berichten die klimaatverandering afdoen als ‘hoax’ of de menselijke bijdrage aan klimaatverandering ontkennen, verschijnen daarom binnenkort helemaal geen advertenties meer.

De maatregel, die ook voor het videoplatform YouTube geldt, is voor Google ook een manier om zijn klantenbestand tevreden te houden. ‘Adverteerders willen gewoonweg niet dat hun advertenties naast deze inhoud worden weergegeven’, aldus Google in een verklaring. ‘En uitgevers en videomakers willen niet dat advertenties die deze claims promoten, op hun pagina’s of video’s worden weergegeven.’

Beroep op expertise klimaatwetenschappers

Om de randvoorwaarden voor reclames te bepalen, deed Google onder meer een beroep op de expertise van klimaatwetenschappers die hebben meegeschreven aan het laatste rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), de toonaangevende klimaatwerkgroep van de Verenigde Naties. De reclames worden getoetst aan bepaalde ‘parameters’. Wat die inhouden, heeft Google niet bekendgemaakt.

Google gaat zijn nieuwe advertentiebeleid met ‘een combinatie van geautomatiseerde tools en menselijke beoordeling’ controleren. Het bedrijf belooft daarbij de context van klimaatclaims zorgvuldig te bekijken: berichten waarin óver een valse bewering wordt gesproken kunnen wel door de beugel, maar berichten waarin ‘een valse claim als feit wordt vermeldt’ niet.

Overigens gaat Google desinformatie en nepnieuws niet uit zijn zoekresultaten verwijderen. Wie gericht speurt, kan via Google en YouTube nog steeds nepnieuws en desinformatie blijven vinden, maar de makers kunnen er geen geld meer aan verdienen. Het bedrijf begint volgende maand met de handhaving van zijn nieuwe beleid.

Wildgroei aan desinformatie

De wildgroei aan desinformatie op digitale platforms als YouTube is overheden al langer een doorn in het oog. Eind vorig jaar presenteerde de Europese Commissie nieuwe plannen om de ‘fundamentele rechten’ van burgers ook op het internet te beschermen. Desinformatie werd daarbij als een van de gevaren bestempeld.

Google zal zich als grootste advertentiebedrijf ter wereld ongetwijfeld aangesproken hebben gevoeld. In het tweede kwartaal van dit jaar boekte het moederbedrijf Alphabet een omzet van bijna 62 miljard dollar. Alleen al voor YouTube steeg de advertentieomzet tot 7 miljard dollar, een verdubbeling ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.

Europa houdt de verrichtingen van Google op de advertentiemarkt nauwlettend in de gaten. In juni begon de Europese Commissie een onderzoek naar mogelijk machtsmisbruik door het bedrijf. Op de advertentiemarkt vervult Google namelijk meerdere rollen: het verkoopt niet alleen advertentieruimte, het treedt ook op als de makelaar die adverteerders koppelt aan de partij die de advertenties plaatst. Bovendien verzamelt Google, om advertenties op maat aan te bieden, via zijn eigen diensten bergen data.

Meer over