Goede relatie VS en Moskou loopt averij op

President Clinton heeft gisteren op de valreep nog begrip proberen te vinden bij de Russische president Jeltsin voor het militaire optreden van de NAVO in Joegoslavië, maar het lijkt erop dat de bombardementen flinke schade hebben aangericht aan de betrekkingen tussen Rusland en het Westen....

Uit protest tegen de luchtaanvallen riep Moskou zijn vertegenwoordiger bij de NAVO terug. Tegelijkertijd liet het weten dat het zich - voorlopig althans - terugtrekt uit het Partnership for Peace-programma. Het samenwerkingsverband met de NAVO was het zinnebeeld van de vriendschappelijke betrekkingen met Rusland sinds het einde van de Koude Oorlog.

Het Kremlin beschuldigde de NAVO van 'gebrek aan respect' voor zijn vredespartners en waarschuwde dat het mogelijk militaire maatregelen zal nemen om zijn veiligheid te verzekeren. 'Rusland is diep geschokt door de NAVO-actie tegen het soevereine Joegoslavië, die op niets anders dan openlijke agressie neerkomt', zei Jeltsin.

De Amerikaanse regering had aanvankelijk nogal laconiek gereageerd op het besluit van de Russische Primakov een bezoek aan de VS op het laatste moment af te zeggen uit protest tegen de dreigende actie.

Amerikaanse regeringsfunctionarissen opperden dat Primakov rechtsomkeerts had laten maken omdat hij bang was zijn gezicht te verliezen in Washington. Zij wezen erop dat Washington Primakov al eerder geadviseerd had thuis te blijven om hem een diplomatieke vernedering te besparen.

De laconieke reactie in de VS gaf nog eens aan hoe weinig gewicht Rusland nog in de schaal legt in Amerikaanse ogen. Dat bleek ook uit de reactie van het State Department op de waarschuwing van het Kremlin dat het maatregelen zal nemen als de bombardementen zouden doorgaan.

Woordvoerder James Rubin zei dat Washington ervan uitgaat dat Rusland zich zal houden aan het door de Veiligheidsraad afgekondigde wapenembargo tegen Joegoslavië. De dreigementen van Russische parlementariërs dat Rusland zich achter de Serviërs zal scharen, wuifde hij weg met de opmerking dat die dreigementen ook in het geval van Irak loos bleken.

Het lijkt erop dat de felle Russische reactie Washington heeft verrast. Maar de Verenigde Staten gaan ervan uit dat Rusland ondanks de historische banden met Servië het zal laten bij diplomatieke protesten en afkeurende verklaringen in de V-raad. Moskou was destijds ook woedend over de NAVO-bombardementen tegen de Serviërs in Bosnië, maar in de praktijk deed Rusland niets.

Dat de VS zich nauwelijks iets van de Russische bezwaren aantrekken, komt ook doordat Moskou ondanks de goede banden met Servië geen invloed blijkt te hebben op president Milosevic. Daardoor is de Russische rol in de kwestie van meet af aan gering geweest. Kennelijk gaat Washington ervan uit dat Rusland het niet zal aandurven de betrekkingen met het Westen op het spel te zetten.

Meer over