Goed voornemen?

Geen kabinetsbesluit over uitzending van 1200 tot 1400 militairen naar de Afghaanse provincie Uruzgan, maar slechts een 'voornemen'. De Kamer mag de knoop doorhakken....

Gert Schutte, als fractieleider van het GPV jarenlang het'staatsrechtelijk geweten' van de Tweede Kamer: 'Deze schimmige figuur ishoogst ongewoon en zeer ongewenst. Het kabinet zegt dat het alleen maar eenvoornemen heeft en dat het misschien anders gaat denken als de Kamer eranders over denkt. Alsof de regering niet overtuigd is van de missie. Iszij dat wel, dan had zij een besluit moeten nemen en dat standpunt moetenuitdragen. Nu gaat er een verkeerd signaal uit naar de militairen.'

Bert Koenders, Tweede-Kamerlid van de PvdA: 'Het kabinet moet met debillen bloot. Het moet duidelijk zeggen: we staan achter de missie. Hetkabinet en het CDA willen een soort opiniepeiling in het parlement. Daarmeeverdoezelen ze hun interne problemen.'

Eimert van Middelkoop, Eerste-Kamerlid (ChristenUnie), stond alsTweede-Kamerlid aan de wieg van het Grondwetsartikel100, dat de regeringverplicht het parlement te informeren over een besluit troepen uit tezenden: 'De Kamer moet weigeren over de uitzending te praten zolang er geenformeel kabinetsbesluit ligt. Als de Kamer zichzelf serieus neemt, wachtmen op een besluit waar de regering voor staat. Door de wijze waarop hetkabinet nu opereert, slaat Nederland internationaal een pleefiguur.'

Erik Jurgens, PvdA-senator en voormalig hoogleraar staats- enbestuursrecht aan de Vrije Universiteit: 'De opstelling van het kabinet iscurieus, maar staatsrechtelijk is er niks op tegen. De regering regeert ende Tweede Kamer heeft het laatste woord. Dus is het mogelijk dat deregering eerst het draagvlak in de Kamer peilt alvorens zij tot een besluitkomt. Of deze aanpak een slimmigheid is, gezien de verdeeldheid in decoalitie? Nou, je verplaatst het probleem, dat wel. Je laat de beslissingover aan degenen die er in laatste instantie toch over moeten besluiten.Politiek komt het niet sterk over, maar dat is een ander verhaal.'

Gert Schutte: 'In dit soort situaties moet je niet met slimme manoeuvreswerken. Daarvoor is de beslissing veel te ingrijpend. We hebben juist vanhet drama in Srebenica geleerd heel scherp te formuleren wie op enig momentverantwoordelijk is voor welke beslissing. Het besluit om wel of geenmilitairen uit te zenden, is de verantwoordelijkheid van de regering. Dusbehoort de regering eerst te besluiten en vervolgens het draagvlak tezoeken in de Kamer. Niet andersom, zoals nu gebeurt.'

Douwe Jan Elzinga, hoogleraar staatsrecht in Groningen:'Staatsrechtelijk zijn er geen bezwaren, maar het is halfslachtig en nieterg fraai. Er is na Srebrenica afgesproken dat de Kamer in een specialeprocedure moet kijken naar besluiten over uitzending van militairen, maarhet kabinet fietst daar nu doorheen met een gelegenheidsconstructie die uitonmacht is geboren. Het is waarschijnlijk niet voor herhaling vatbaar. Ikverwacht ook niet dat dit een staatsrechtelijke gewoonte gaat worden. Ditis de uitzondering op de regel.'

Harry van Bommel, Tweede-Kamerlid voor de SP: 'De Kamer laat zichmisbruiken. De regering probeert de Kamer voor haar karretje te spannen.De regering weigert te regeren.'

Peter Rehwinkel, burgemeester van Naarden en kenner van het staatsrecht:'Dit maakt op mij een buitengewoon rommelige indruk. De regering maakt zichvolledig afhankelijk van het debat in de Kamer en kondigt op voorhand aandat zij bereid is wijzigingen aan te brengen in haar voornemen.

'Voor het kabinet is dit kennelijk een kwestie van: roept u maar! Gezienhet belang van de zaak vind ik dat hoogst ongelukkig en onzorgvuldig.'

Theo Koelé

John Wanders

Meer over