Goed onderwijs

BEGIN deze week werd het Nederlandse onderwijs verblijd met het bericht dat het Duitse onderwijs zo slecht is dat de Duitsers hun 'knuffelpedagogiek' in de ban doen en bij de Nederlandse buren komen kijken hoe goed onderwijs eruit ziet....

De oplossing lijkt eenvoudig: het Vlaamse systeem kopiëren en de Duitse en Nederlandse leerlingen gaan vanzelf beter presteren. De werkelijkheid is minder simpel. Onderzoekers kunnen nauwkeurige ranglijsten samenstellen, maar waarom het ene onderwijssysteem wel goed is en het andere niet, kunnen ze minder goed aangeven.

Er zijn ook onderdelen waarin Nederlandse jongeren uitblinken. Ze kunnen beter improviseren en geven een begrijpelijke reactie op een waarom-vraag, terwijl Vlaamse kinderen 'waarom' met 'weet-niet' beantwoorden. Het is de vraag welke kwaliteiten hoger in aanzien staan. Handig formuleren of weten wat een mecenas is?

Internationale vergelijkingen zijn, door de aard van het onderzoek, beperkt. Om leerlingen eerlijk met elkaar te kunnen vergelijken, worden alleen vragen gesteld over stof die in alle landen wordt gedoceerd. Dat is slechts een klein deel van het curriculum.

Nederland en Vlaanderen horen al jaren bij de wereldtop. De resultaten van het Duitse onderwijs worden steeds slechter. Dat blijkt uit verschillende internationale onderzoeken. Het lijkt gerechtvaardigd om te concluderen dat het Nederlandse onderwijs op niveau is, hoewel het natuurlijk altijd beter kan.

Merkwaardig genoeg is het buitenland jaloers op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, dat bovendien ook nog relatief goedkoop is. De Nederlandse burger klaagt juist over de matige kwaliteit. De jeugd zou te weinig leren. De schoolgebouwen zijn krakkemikkig, de leraren werken te hard - of juist te weinig - en leerlingen kunnen zich niet meer concentreren.

Een deel van die kritiek is reëel. Vaardigheden en begrip krijgen tegenwoordig meer aandacht dan de overdracht van kennis. Leerlingen die opgroeien in een dynamische wereld, vervelen zich op een school die niet wezenlijk verschilt met honderd jaar terug. Goed onderwijs is nooit af. Ranglijsten, onderzoeken en pedagogische visies leveren hun bijdrage aan dit permanente onderwijsdebat.

Meer over