Reportage

Godzijdank is er altijd nog Sagan

Hij is het uithangbord van de wielersport dankzij zijn grollen, zijn uitzonderlijke kwaliteiten op de fiets en zijn passie. Peter Sagan, Slowaak, wereldkampioen en deze week ook geletruidrager.

Peter Sagan. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Peter Sagan.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De verhalen en anekdotes over Peter Sagan zijn zo talrijk en grappig dat je bijna zou vergeten hoe goed hij als wielrenner is. Procyclingstats.com vergeleek zijn resultaten met die van andere kampioenen van de afgelopen twaalf jaar. Wat bleek? Niemand had op de leeftijd van Sagan (26) al zoveel gewonnen als hij.

Het ontzag voor de wereldkampioen is groot in het peloton. 'Elke generatie heeft zijn grote renners. Sagan is die van de onze', zegt Stef Clement. Tom Dumoulin: 'Sagan kan zich als geen ander positioneren voor de finale. Haast ongemerkt kruipt hij naar voren. Die energie die hij daardoor bespaart, komt hem op het einde weer van pas.'

Bauke Mollema: 'Sagan komt je soms voorbij in een bocht dat je denkt: dit kán toch helemaal niet? Maar hij heeft zijn fiets helemaal onder controle. Je ziet hem ook nooit vallen.'

Toch schuilt de belangrijkste waarde van Peter Sagan in zijn rol als uithangbord voor het wielrennen. Het is lang geleden dat een geletruidrager in de Tour de France zo tot de verbeelding sprak als hij. Sagan hoeft zijn hoofd maar uit de teambus te steken of er klinkt applaus.

In elke startplaats ontstond deze Tour wel een oploopje bij de bus van Tinkoff. Mensen wilden een selfie met Sagan, zoals die man van middelbare leeftijd in Limoges. Hij stapte brutaal onder de afzetting door en werd meteen teruggeduwd door een staflid van de ploeg.

Zegen voor de wielersport

Aandoenlijk was het jongetje in Granville dat de hele tijd 'Mister Peter' fluisterde toen Sagan bij de bus werd geïnterviewd door een legertje journalisten. Toen Sagan klaar was, draaide hij zich om en nam alle tijd om zijn handtekening ('Where do you want it?') op diens kleine regenboogtrui te zetten. Zijn moeder had voor Sagan een pakje met Normandische koekjes meegenomen. Bijna verlegen nam de wereldkampioen het cadeautje ('Really, is it for me?') in ontvangst.

'Ik denk weleens: wat komt er een hoop op die jongen af', zegt zijn ploegleider Steven de Jongh over alle aandacht voor zijn renner. 'Maar stress heeft geen vat op hem. Peter sluit zich ervoor af. Dat kunnen alleen de grote kampioenen.'

Stuk voor stuk noemen de renners in de Tour de France Sagan een zegen voor de wielersport. 'Het is heel simpel', zegt Tom Dumoulin. 'Als nou iemand anders dan Peter Sagan de gele trui had gedragen, was je me dan ook over hem vragen komen stellen? Dat bedoel ik dus. Hij is iemand die de mensen ook kennen als ze niet per se het wielrennen goed volgen.'

Op rustige dagen ontvangt Pierre Orphanidis, persvoorlichter bij Tinkoff, gemiddeld vijf verzoeken voor een interview met Sagan. In weken zoals nu zijn dat er minstens tien per dag. Vanuit China tot Australië.

null Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Uitgedachte strategie

Heel zorgvuldig wordt bij Tinkoff afgewogen aan wie Sagan zijn spaarzame tijd besteedt. Orphanidis: 'Elke minuut die hij besteedt aan het geven van interviews, kan hij niet besteden aan trainen of rusten.'

Het marketingbedrijf DMTC verzorgt voor Sagan de socialemediakanalen. Op Twitter heeft hij bijna een half miljoen volgers. Die zijn weer interessant voor zijn persoonlijke sponsoren Telekom en Citroën.

Tijdens de Tour verscheen plotseling een videoclip waarin Sagan als Rocky wordt uitgebeeld. Overal zit een zorgvuldig uitgedachte strategie achter. Aan het ogenschijnlijk spontane Grease-clipje van drie minuten uit 2015, waarin Sagan de rol van John Travolta inneemt, gingen twee filmdagen in een pretpark in Bergamo vooraf.

Sagen beseft dat hij deel uitmaakt van een entertainmentindustrie. Elk interview met hem is spannend, omdat je nooit precies weet wat er gaat gebeuren. Als hij, zoals in deze Tour, voor de veertiende keer de vraag krijgt of hij de gele trui niet gaat verliezen met een bergetappe in het vooruitzicht, zegt hij met een uitgestreken gezicht: 'O, is er een bergetappe? Ik zal vanavond in het routeboek kijken, goed?'

Maar voor hetzelfde geld doet hij, zoals na het behalen van de wereldtitel, een oproep tot meer verdraagzaamheid in de wereld. Of hij zegt - ook gebeurd deze Tour - midden in een persconferentie dat hij zin heeft om te skiën. 'Niet nu, maar in de winter.'

Afgelopen week presenteerde hij zich plotseling ook als iemand met hart voor zijn collega's en de sport. Op de gebruikelijke persconferentie van de geletruidrager, na de etappe, riep hij de internationale wielrenunie op om de 3-kilometerregel (wie in de laatste 3 kilometer valt, lekrijdt of pech krijgt, wordt geklasseerd in de tijd van groep waarin hij op dat moment reed, red.) te wijzigen, zodat de klassementsrenners in die laatste 3 kilometer niet meer hoeven mee te sprinten. Dat zou tot meer rust en veiligheid moeten leiden.

Een patron?

Maar, zegt Bauke Mollema, dat maakt nog niet meteen een 'patron' van Sagan. 'Er wordt eerder gekeken naar mannen als Cancellara, Nibali en Froome. Sagan is nog te jong.'

Drie dagen reed Sagan deze Tour in het geel. Woensdag, na de eerste serieuze klimtest, raakte hij de leiderstrui kwijt aan de Belg Greg Van Avermaet. Gelukkig bleef de groene nog over voor Sagan. Op de vraag of dit de kleur is waarin we hem over twee weken zullen zien op de Champs-Élysées, keek hij de interviewer aan met een spottende blik en zei: 'I don't know. We willll see in Parissss, ok?'

Sagan komt in de regenboogtrui over de finish. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Sagan komt in de regenboogtrui over de finish.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Meer over