'God verhoede dat ze straks weer rondlopen'

De 'Slachtoffers van Arabische Terreur' volgden gisteren met spanning de onderhandelingen over vrijlating van Palestijnse gevangenen. 'God verhoede dat de moordenaars straks weer door onze straten lopen', zei Yehudit Dasberg, lid van de groep bezorgde Israëli's, en moeder van een vrouw die drie jaar geleden door een Palestijn werd vermoord....

Dasberg en anderen die familieleden bij aanslagen verloren, deden deze week een dramatisch beroep op de regering-Barak. Ze spraken op ministers in en plaatsten advertenties in de kranten. 'Premier Barak, we smeken u: laat geen terroristen vrij', schreef de familie Tzur, die twee verwanten verloor.

Mevrouw Dasberg, die twee kleinkinderen opvoedt nadat haar dochter en schoonzoon waren omgebracht, noemt het 'pervers' dat de regering-Barak bereid is Palestijnen vrij te laten die zich schuldig hebben gemaakt aan geweld tegen Israëli's. Bitter: 'Ook al denkt Barak alleen maar aan Palestijnen die geprobéérd hebben joden te doden, dan nog is vrijlating krankzinnig. Israël is het enige land in de wereld waar joden ongestraft slachtoffer kunnen worden van geweld. Wie garandeert dat degenen die hun cel mogen verlaten niet opnieuw hun geweren op ons richten?'

De vrijlating van gevangenen was de afgelopen dagen de meest omstreden kwestie in vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnen. Ook voor Palestijnen is het een emotioneel onderwerp. Toen Yasser Arafat vorig jaar, in het kader van het Wye-akkoord, slechts vage afspraken maakte met Israël over vrijlating, werd de villa van een van zijn onderhandelaars door Palestijnen met stenen bekogeld. Net als deze week gingen gevangenen in hongerstaking.

'Arafat heeft de gevangenen verkwanseld', zei een inwoner van Gaza destijds. Maisra Zakud, wier man opgesloten zit wegens de moord op twee Israëli's, noemde het onrechtvaardig dat Arafat de wereld rondreist, terwijl in gevangenissen honderden Palestijnen zuchten die door Arafat zélf op pad waren gestuurd om 'de zionistische bezetter' te bestrijden.

De volkswoede van toen is volgens Palestijnse en Israëlische commentatoren de reden waarom Arafat de afgelopen weken het vraagstuk van de gevangenen hoog opspeelde. Temeer daar de vorige Israëlische premier, 'Bibi' Netanyahu, de Palestijnen in hun ogen een kunstje flikte door slechts een enkele 'politieke gevangene' vrij te laten, naast verkrachters, autodieven en andere 'gewone' criminelen.

Het vraagstuk van de politieke gevangenen, door Israëli's 'veiligheidsgevangenen' genoemd, leidde deze week tot een verhit debat in de Knesset, het parlement. Ariel Sharon, de leider van de rechtse Likud-partij, betichtte de regering ervan gevangenen te willen vrijlaten die 'bloed aan hun handen hebben'.

Het kwam Sharon te staan op een tirade van een Arabische parlementariër, die hem verweet zelf bloed aan zijn handen te hebben. Ex-minister Sharon wordt mede-verantwoordelijk gehouden voor een bloedbad in Palestijnse vluchtelingenkampen in Libanon in 1982.

Het debat bracht een 'vergeten' hoofdstuk in de historie van Israël in herinnering. In de jaren tachtig werden ruim duizend Palestijnen, onder wie moordenaars, vrijgelaten in ruil voor drie Israëlische soldaten die in Libanon vastzaten. Ditmaal is er geen sprake van een 'uitruil'.

Wel wordt in het Wye-akkoord een rechtstreeks verband gelegd tussen Israëlische stappen (zoals de vrijlating van gevangenen) en de terreurbestrijding, een Palestijnse verplichting.

Yehudit Dasberg en andere leden van de slachtoffergroep zien het Wye-akkoord als 'een van de vele fouten die opeenvolgende regeringen gemaakt hebben'. De dreigende vrijlating van de gevangenen is vooral te wijten aan ex-premier Shimon Peres, 'die Arafat de status van staatshoofd gaf', zegt Dasberg. Ze hanteert zowel voor de moordenaar van haar dochter als voor Arafat de stelregel: 'Eens een terrorist, altijd een terrorist.'

Meer over