GM niet tevreden met ontslag López bij Volkswagen

Het ontslag van José López bij Volkswagen is voor General Motors en Opel onvoldoende. 'Het vertrek is een hectische en onder juridische druk ondernomen actie, die de leiding van VW niet van haar verantwoordelijkheid ontslaat', aldus de Amerikaanse autofabrikant en zijn Duitse dochter, Opel....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

De industriële spionageaffaire zou voor VW derhalve nog veel ingrijpender gevolgen kunnen hebben, zo wordt in Duitsland gespeculeerd: het gedwongen vertrek van bestuursvoorzitter Ferdinand Piëch en eerste commissaris Klaus Liesen. Ook Gerhard Schröder, de premier van Nedersaksen die als commissaris namens zijn deelstaat een belang van 20 procent in VW controleert, is onder druk komen te staan. Het trio heeft López tot op het laatste moment demonstratief de hand boven het hoofd gehouden.

De speculaties over het komende vertrek van Piëch - kleinzoon van Ferdinand Porsche, de constructeur van de Kever - worden onder meer gevoed door een voor elke leek te volgen argument: VW, Europa's grootste autoconcern, kan het zich niet veroorloven dat topman Piëch zich niet in de VS durft te vertonen. Zodra hij Amerikaanse bodem betreedt, kan hij worden aangehouden en als een mafiabaas worden vervolgd wegens georganiseerde samenzwering; de rechter in Detroit heeft immers de gevreesde Rico-procedure op de VW-leiding van toepassing verklaard.

'Rico' en de een dezer dagen te verwachten strafklacht van de Duitse justitie vormen de directe aanleiding voor wat donderdag al uitlekte, en sinds vrijdagochtend elf uur officieel is: de voltallige raad van commissarissen accepteerde op het VW-hoofdkwartier in Wolfsburg het ontslag van de Spaans-Baskische wonderdokter. De ernst van de zaak werd onderstreept door het uitblijven van de na dergelijke ingrepen internationaal vermaarde standaardverklaring, 'wegens verschil van inzicht over het te voeren beleid nemen beide partijen afscheid van elkaar'.

Dit keer heet het: 'Bestuurslid López heeft verzocht uit al zijn functies te worden ontheven om zich te kunnen voorbereiden op zijn juridische verdediging.' VW-woordvoerder Klaus Kocks interpreteerde de verklaring 'op persoonlijke titel' - in werkelijkheid op wereldvreemde manier - als een lofwaardig streven van López om VW niet te belasten met de komende processen.

Ruim drieëneenhalf jaar heeft het geduurd voordat Volkswagen inzag dat in mei '92 de verkeerde man werd binnengehaald. Het concern was diep in de rode cijfers weggezakt en had zich vertild aan de te snelle expansie in Oost-Europa en Azië. De Amerikaanse markt lag in duigen, deels wegens verkeerde modellen. Topman Carl Hahn verdween, Ferdinand Piëch kwam.

Dat de buitengewoon fanatieke Piëch een Oostenrijker is, speelde geen rol; hij stamde direct van de legendarische Porsche af, had goed werk verricht bij VW-dochter Audi en geldt met zijn miljardenvermogen bovendien als een van de rijkste mensen van Duitsland. Om persoonlijk gewin zou het hem dus nooit te doen kunnen zijn. Verder, maar dat slechts ter zijde, werd onlangs in bredere kring bekend dat Piëchs vader tot 1945 ook topman van Volkswagen was.

Piëch zocht een andere fanaticus, die hem zou helpen van VW (inclusief Audi, het Spaanse Seat en het Tsjechische Skoda) Europa's meest productieve autoconcern te maken. Hij stuitte op José Ignacio López de Arriortúa (niet van adel), vice-president van GM in Detroit. López maakte in zijn geboorteland naam als vindingrijk ingenieur bij de Spaanse vestigingen van Westinghouse en Firestone. Hij belandde bij Opel en uiteindelijk in het mekka van de internationale auto-industrie, het hoofdkwartier van GM in Detroit.

Het vervolg is bekend. Voor dertig miljoen mark verbond hij zich in '92 vijf jaar lang aan VW. Op overstelpende wijze onthulde kort daarop onder meer Der Spiegel hoe de Spaanse Bask met hutkoffers tegelijk geheime bedrijfsinformatie meenam naar Wolfsburg. Talrijke kort-gedingen tegen deze onthullingen werden door VW verloren.

Meer over