Gloednieuwe stad op de Westoever

Comfortabele woningen en goede voorzie- ningen, dat lokt welvarende Pale- stijnen naar de nieuwbouw in Rawabi. Premier Rutte bezoekt het project zaterdag.

VAN ONZE CORRESPONDENT AD BLOEMENDAAL

RAWABI - Wie Rawabi nadert kan hem niet missen: de gigantische Palestijnse vlag op de hoogste heuvel van de stad-in-aanbouw. De aanblik van de nationale vierkleur is al menig bezoeker te machtig geworden. 'Velen huilen van trots en blijdschap', staat in de reclamefolder. Tussen Ramallah en Nablus verrijst de eerste volledig nieuwe Palestijnse stad, met straks in haar volle omvang ruimte voor 40.000 inwoners.

Het mooiste is dat de bouw van Rawabi (Arabisch voor 'heuvels') de Palestijnse regering en de westerse donorlanden geen cent kost. Het prestigeproject wordt uitgevoerd door de particuliere investeringsmaatschappij 'Bayti Real Estate', gezamenlijk eigendom van 'Massar International' in Ramallah en 'Qatari Diar' in Qatar.

Massars directeur, de Palestijnse ondernemer Bashar al-Masri, is de man met de visie. In 2008 reisde hij naar Qatar, in de hoop daar fondsen te werven. Al op de eerste dag van zijn verblijf kreeg hij honderden miljoenen toegezegd. Hij noemt die dag nu 'de mooiste in mijn leven als ondernemer'.

Rawabi biedt werk aan vijfduizend Palestijnen, van wie er drieduizend op de bouwplaats werken. Op 800 meter hoogte, aan de voet van de vlaggemast, staat een imposante showroom met panoramisch uitzicht over de werkzaamheden. Van hier kun je op een heldere dag zelfs Tel Aviv en de Middellandse Zee zien liggen.

De contouren van de stad zijn duidelijk zichtbaar. Rijen flatgebouwen volgen de rondingen van de heuvels, met ertussen ruimte voor parken. Het winkelcentrum is half klaar en hetzelfde geldt voor de moskee. Deze zomer is de eerste steen gelegd voor een kerk. Er komen kantoortorens, horecabedrijven, bioscopen, scholen en een openluchttheater met 20.000 zitplaatsen.

Rawabi's showroom is uniek voor de regio, Israël inbegrepen. Een grote maquette in het midden van de hal toont feestelijk verlicht de wijken waaraan momenteel wordt gewerkt. In een multimedia-tunnel krijgen bezoekers een idee hoe het winkelcentrum en de straten van de stad eruit gaan zien, met voetgangersgebieden en ondergrondse parkeerplaatsen.

Voor wie dan nog aarzelt is er een computer-animatiefilm in 3D. In vogelvlucht gaat het door Rawabi, waar zo te zien alleen maar zielsgelukkige Palestijnen zullen wonen. Ouders ravotten met hun kinderen op groene gazons. Op een terras in het winkelcentrum zitten modieus geklede vrouwen in opperbeste stemming aan de koffie. Ze wenken een langskomende vriendin. Waarover praten zij? Niet over de Isra-elische bezetting, zoveel is wel duidelijk. Tegen het eind van de film, als de moskee in beeld komt, zien we toch een paar vrouwen met hoofddoeken. Er is in Rawabi plaats voor iedereen.

'De inwoners van onze stad zijn gewone Palestijnse gezinnen, die een betaalbaar huis willen met meer groen, betere dienstverlening en met een goede hypotheek', vertelt Amir Dajani, die als adjunct-directeur van Bayti Real Estate toezicht houdt op de bouw. Maar het zou te ver gaan te zeggen dat Rawabi een doorsnee van de Palestijnse bevolking zal herbergen. Wat Bashar Masri voor ogen stond toen hij zijn plan ontwikkelde, was een stad voor mensen uit de middenklasse, de ruggegraat van de samenleving.

Alle flats zijn ruim bemeten en kosten tussen de 75.000 en 150.000 dollar, met een paar uitschieters voor penthouses. Vijf banken met kantoren in de showroom verlenen een hypotheek aan iedereen die tussen de 500 en 700 dollar per maand kan opbrengen. 'Dat betaal je aan huur voor een nieuwe flat in Ramallah, maar hier word je eigenaar,' voert Dajani aan.

In ieder geval is de prijs geen belemmering voor de meer dan zeshonderd gezinnen die al een appartement hebben aangeschaft. Ze zullen nog tot het voorjaar moeten wachten met verhuizen. Pas dan zal een begin worden gemaakt met het aanbieden van de volgende fase.

In het kantoor van de Amman Cairo Bank bespreken Hamad (52) en Dina (43) Suleiman de financiering van hun huis. Ze hebben gekozen voor een drie- kamerflat, waarvoor ze 88.000 dollar moeten betalen. 'Het is ons eerste bezoek aan Rawabi, maar we hadden er al veel over gehoord', zegt de in zwarte hijab gestoken Dina. Ze is een in de Verenigde Staten geboren Palestijnse bankier. De Suleimans wonen met hun vijf kinderen in Saoedi-Arabië, waar Hamad als arts werkt. Ze kopen de flat in Rawabi voornamelijk als investering, zegt Dina. 'Iedere zomer nemen we onze kinderen een paar weken mee naar Palestina, zodat ze niet vergeten waar hun wortels liggen. We logeren dan in het grote huis van Hamads familie in Tulkarm.'

De flat van de familie Suleiman zal bijna het hele jaar leeg staan en dat is niet naar de zin van de bouwers van Rawabi, die geen spookstad willen. 'We streven ernaar uiteindelijk hooguit 20 procent te verkopen aan expats, maar liever nog minder', vertelt Dajani. 'En nu, in de eerste fase, geven we absolute voorkeur aan mensen die hier echt wonen en werken.'

Het probleem is dat veel Palestijnen uit de middenklasse met één been op de Westoever staan en met het andere in Amerika, de Golfstaten of Europa. Badran Jbarah (50), eigenaar van een bedrijf in Panama en een familiehuis in het dorp Turmus Aya bij Ramallah, heeft in Rawabi twee ruime flats naast elkaar gekocht. Samen 400 vierkante meter. Zijn vrouw Sidra (43) en zijn acht kinderen gaan er wonen. Zelf blijft hij heen en weer reizen.

'Onze flats liggen vlak bij het winkelcentrum', vertelt zijn dochter Khadida (18) enthousiast. Dat is voor haar nog belangrijker dan de nabijheid van de Bir Zeit Universiteit, waar ze in oktober haar studie begint.

De adspirant-kopers stellen zich veel voor van het niveau van de dienstverlening die ze straks in Rawabi mogen verwachten. Elders op de Westoever is die zo goed als afwezig. Het Palestijnse landschap kenmerkt zich door half afgebouwde constructies, rommelige garagebedrijfjes, zwerfvuil, overvolle vuilniscontainers, verwaarloosde winkels en in ondefinieerbare stijl gebouwde villa's.

In Rawabi daarentegen zullen orde en netheid heersen. Dajani: 'Alle inwoners worden verplicht lid van een wijkcomité dat toezicht houdt op de naleving van de regels. Er komen geen watertanks op de daken en geen satelliet-schotels. Alle onderhoud wordt uitgevoerd door ons eigen bedrijf. Er komt een glasvezelnetwerk met kabeltelevisie en gratis WiFi in de hele stad en alle utiliteitsverbruik wordt centraal afgelezen.'

Maar wat de Palestijnen ook ondernemen, op de achtergrond speelt altijd weer de Israëlische bezetting. Rawabi ligt weliswaar in A-Gebied, het deel van de Westoever met Palestijnse autonomie, maar de toegangsweg loopt voor 2.800 meter over C-Gebied. En daar is Israël heer en meester.

Na eindeloos onderhandelen ligt er sinds vorig jaar dan toch een tijdelijke en veel te smalle asfaltweg. Dajani kan niet wachten tot hij er een vierbaans-weg van mag maken.

Een nog groter probleem is drinkwater. De Israëlische nederzettingen in de buurt vullen er hun zwembaden mee, maar de Palestijnen zitten zomers meestal zonder. 'We mogen zelf geen putten slaan en dus wachten we nog altijd op een definitieve aansluiting op het Israëlische waterleidingnet', zegt Dajanai. 'Nu moeten we bijna alles aanvoeren met tankwagens. Dat lukt alleen als we heel zuinig zijn.'

De Palestijnse mega-vlag op op de top van de heuvel was een paar maanden geleden ineens verdwenen. In het holst van de nacht gestolen door Israëlische kolonisten. Bouwvakkers die in de vroege ochtend op het werk verschenen, keken even vreemd op. Maar even later werd een even grote reserve-vlag onder luid gejuich gehesen.

undefined

Meer over