Glazen huis voor unieke collectie

Na een ingrijpende, ruim twee jaar durende verbouwing heeft koningin Beatrix dinsdag het Nationaal Glasmuseum heropend. ‘Om de glaskunst levend te houden.’..

LEERDAM ‘Dit prototype van Frank Lloyd Wright is nog nooit eerder door ons geëxposeerd. Ik wist niet eens dat we het hadden.’ Arnoud Odding, de directeur van het vernieuwde Nationaal Glasmuseum, duwt zijn neus bijna tegen het glas van de vitrine. ‘Het model is gemaakt van gips. Alleen voorwerpen van glas werden geïnventariseerd, vandaar.’ De vaas van de beroemde Amerikaanse architect die ernaast staat, zou overigens ook nooit productie worden genomen. ‘Maar kijk eens wat een schoonheid.’

De rondleiding die Odding geeft door zijn museum is een aaneenschakeling van bewonderende oh’s en ah’s. Staande voor een vaas van Andries Copier uit de jaren dertig waarin met luchtbellen de contouren van een vis zichtbaar zijn: ‘Deze had ik ook nog niet gezien. Krankzinnig, dat ze dit hebben kunnen maken.’

Je zou denken dat een museumdirecteur wel weet wat hij in huis heeft. ‘Maar’, verdedigt Odding, ‘na de ingrijpende verbouwing van het museum is nu voor het eerst de volledige collectie te zien.’ Het gaat om ongeveer 10 duizend stukken. Die kun je natuurlijk nooit allemaal uit je hoofd kennen.’

Daarbij had de directeur ook andere zaken aan zijn hoofd. Nadat de Glasfabriek Leerdam zich in 2001 terugtrok uit het glasmuseum, werd Odding aangetrokken voor een doorstart als zelfstandig museum. De banden tussen de fabriek en het museum waren innig. Zo waren de expositiezalen gevestigd in de villa van de voormalige directeur P. M. Cochius. Niet toevallig de drijvende kracht achter grote vernieuwing in de glasindustrie. Odding: ‘Hij erkende als eerste dat een goed ontwerp kon bijdragen aan betere producten en hij introduceerde beroemde ontwerpers als Berlage en De Bazel bij de fabriek.’

Gestaag bouwde Odding aan een zelfstandig museum. Al waren er ook momenten dat hij het niet meer zag zitten. Totdat in 2007 de naastgelegen villa – gebouwd voor de adjunct-directeur van de glasfabriek – kon worden aangekocht.

Na een ingrijpende verbouwing is het Nationaal Glasmuseum dinsdag geopend door Koningin Beatrix. De twee monumentale villa’s zijn door de architecten van Bureau SLA aan elkaar gekoppeld met vier dichte loopbruggen. Door de zilveren huid vormen deze strakke loopbruggen een spannend contrast met de twee monumentale gebouwen die van buiten in originele staat verkeren. Bovendien staat op deze loopbruggen het volledige depot uitgestald in vitrines. ‘We zijn het enige museum dat de gehele collectie op zaal heeft. Alleen in deze vitrines staan al 1.600 informatiebordjes.’

Ook in het museum is er een mix van oud en nieuw – zowel in de geëxposeerde werken als in de inrichting. Krakend parket en gladde vloeren van gietbeton wisselen elkaar af. De sokkels van ruw hout en de fragiele vitrines van louter glas zijn gemaakt door ontwerper Piet Hein Eek. Maar waar het om gaat zijn natuurlijk de zeven tentoonstellingen die nu staan opgesteld in de wirwar van gangen en trappen door de twee villa’s. ‘We streven ernaar om elke drie maanden een nieuwe tentoonstelling te brengen.’

Speciaal voor de opening maakte beeldend kunstenaar Marc Mulders de installatie The seven last words of Christ. Op grote scherven heeft hij met zichtbare penseelstreken fantasiedieren geschilderd; insecten hebben een staart en een kwal heeft de poten van een kikker.

Voor I’ll be blown zijn uiteenlopende kunstenaars en ontwerpers gevraagd glaswerk te maken dat een relatie aangaat met het menselijk lichaam. Te zien zijn onder andere seksueel getinte beeldjes van modeontwerper Walter van Beirendonck, vervreemdende, gehaakte slipjes van dikke glasdraden van Berend Strik en prachtige bloemvormige urnen van Peik Suyling.

Functioneel glaswerk uit de jaren vijftig en zestig is te zien op Blij glas. Op een speelse manier wordt in de opstelling geknipoogd naar het toen geldende Goed Wonen-ideaal door het glaswerk af te wisselen met een Pastoe-kastje en de befaamde zitbank van Friso Kramer.

Achter de villa’s staan in de enorme tuin een vijftal broeikassen, waarin producten staan uitgestald die onlangs door een internationaal gezelschap ontwerpers en kunstenaars werden vervaardigd in de eigen Glasblazerij in de oude vesting van Leerdam. ‘Hier nodigen we ontwerpers en kunstenaars uit om te experimenteren met glas. Zo kunnen we onze collectie voortdurend actualiseren.’

Twee villa’s, een tuin, een winkel en een glasblazerij en nog was de directeur niet tevreden. ‘De hele collectie is gedigitaliseerd en voorzien van aanvullende informatie over het jaar van productie, en over de kunstenaar. We zijn niet alleen een museum maar ook een kenniscentrum. Onze missie is de glaskunst levend te houden.’

Meer over