Glanzend spaarplan

MET AIR MILES KUN JE STEEDS MINDER. NU GAAN OOK DE BOEKEN IN DE BAN...

Air Miles ondermijnen de vaste boekenprijs, vindt staatssecretaris Medy Van der Laan. Daarom moet het per 1 juli afgelopen zijn met de Air Miles-kortingen op boeken. Van een stormloop is woensdagmiddag in de V & D in de Amsterdamse Kalvertoren weinig te merken. De heer en mevrouw Aelen uit Nijmegen neuzen op hun gemak door de boeken Top-20, maar houden hun portemonnee en Air Mileskaart op zak.

De afgelopen tien jaar hebben ze bij initiatiefnemers ABN Amro, Albert Heijn, Shell en V & D zo'n zevenduizend Air Miles bij elkaar gespaard. 'Maar meer dan ooit vragen we ons af wat we er eigenlijk mee moeten.'

De nieuwe Dan Brown misschien? euro 1 9,95 of 997 Air Miles + euro 9,9 8, meldt het prijskaartje. Dat is bijna duizend Air Miles (1 cent per Mile) voor een tientje korting. 'Hoe vaak moet je daar wel niet voor naar Albert Heijn? Eerlijk gezegd word ik liever vandaag dan morgen verlost van al die zegels en spaarkaarten. Laten ze liever hun prijzen verlagen.'

Bij de introductie van Air Miles in 1994 spiegelden de initiatiefnemers spaarzaam Nederland gouden bergen voor. Eén Air Mile voor iedere vijfentwintig (later dertig) gulden aan boodschappen, verzekeringen of benzine. Met vijfhonderd Air Miles had je een KLM-retourtje Londen ter waarde van vierhonderd gulden bij elkaar gespaard .

Het werd een daverend succes. Binnen vijf jaar liepen ruim 3 miljoen Nederlandse huishoudens met een Air Mileskaart op zak. Dromend van gratis vliegreisjes deden de kaarthouders trouwer dan ooit hun boodschappen bij AH, V & D, Shell en ABN Amro. Air Miles bleek een prima klantenbinder.

Maar met de economische malaise kwam een kentering. Koopjesjagen werd de nieuwe volkssport. Nederlanders wilden liever minder betalen dan sparen voor zegeltjes, stempels en Air Miles. Voor zowel ABN Amro als Albert Heijn was dat in september vorig jaar reden om de Air Miles op een laag pitje te zetten. AH beperkte de uitgifte van Air Miles tot de huismerken: één Air Mile per product, ongeacht de prijs. ABN Amro stopte er zelfs helemaal mee.

Air Miles hebben de afgelopen jaren veel van hun glans verloren. Al kort na de introductie bleek inwisselen een stuk lastiger dan gedacht. Spaarders die hun tegoeden wilden verzilveren, stuitten bij KLM op maandenlange wachttijden. Als doekje voor het bloeden konden spaarders hun Air Miles vanaf 1998 ook inwisselen voor pannensets, boeken, dvd's en tripjes naar de Efteling of Landal Greenparks.

Van de 7 miljard Air Miles die vorig jaar werden ingewisseld, is volgens Air Miles-directeur Henk Kok maar 20 procent besteed in het segment leisure: vliegreizen, dagtripjes naar pretparken en weekendjes in bungalowparken. Hoe groot het exacte aandeel van boeken in de Air Miles-bestedingen is, weet Kok niet, maar het is 'substantieel'. Daarmee is het plan van Van der Laan een zoveelste gevoelige klap voor het spaarprogramma .

Gratis vliegreisjes behoren al langer tot het verleden en zo dreigt de spoeling voor spaarders wel erg dun te worden. Kok denkt daar anders over: 'Het huidige inwisselassortiment is breed en diep. Er worden nu zelfs meer Air Miles ingewisseld dan gespaard.'

Je kunt die inwisselwoede ook anders verklaren. Een KLM-retour Schiphol - Londen Heathrow kost met 'Miles & Money' nu vijfduizend Air Miles plus 38 euro (tegen 69 euro voor een gewoon ticket). Eerst vijfduizend pakken Perlakoffie bij AH kopen om met 31 euro korting naar Londen te mogen vliegen: niet echt een lokkertje. Geen wonder dat veel spaarders zodra ze genoeg Miles hebben gede spaard een dvd of boek kiezen.

Daar komt bij dat de Air Miles sinds hun introductie drastisch in waarde zijn gedaald. In 1996 becijferde de Consumentenbond de waarde van een Air Mile op (omgerekend naar nu) drie eurocent. In het voorbeeld van het retourticket naar Londen is een Air Mile maar 0,6 cent waard, een waardevermindering van 80 procent.

Kok: 'U vergelijkt een uitschieter naar boven van negen jaar geleden met een uitschieter naar beneden nu.' De Air Miles-partners hanteren volgens Kok een ondergrens van één eurocent, en uitschieters naar boven zijn er ook. Vooral op trajecten waar de KLM niet met prijsvechters als Easyjet hoeft te concurreren, kan het voordeel volgens Kok groot zijn.

Meer over