'Gijzelen criminele illegaal onverstandig'

Criminoloog Bovenkerk houdt vast aan beginselen. 'Verdachte hoeft niet mee te werken aan eigen veroordeling'..

Hoofdcommissaris J. Kuiper bepleitte afschaffing van het principe dat een verdachte niet hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Dat resulteert volgens hem in maatschappelijk onveiligheid. 'Zo kunnen wij de stad niet veiliger maken', aldus Kuiper. Een criminele illegaal die weigert zijn identiteit bekend te maken, dient volgens hem in de gevangenis te komen en daar te blijven tot hij kan worden uitgezet.

Bovenkerk: 'Ik begrijp heel goed dat Kuiper iets wil doen aan de criminaliteit van de illegalen, maar het beginsel dat iemand niet hoeft mee te werken aan de eigen veroordeling is belangrijker dan de praktijk in de stad. Ik denk niet dat er één jurist is die aan dat principe zal willen tornen.'

De criminoloog, verbonden aan het Willem Pompe Instituut in Utrecht, heeft 'geen flauw idee' waar de korpschef zich op baseert als hij zegt dat 40 procent van de zakkenrollerij, 15 procent van de straatroof en 20 procent van de inbraken voor rekening van illegalen komt. ' Ik vind die cijfers nogal meevallen. Zakkenrollerij is de meest primitieve vorm van criminaliteit en ik heb weleens cijfers gezien voor straatroof die vele malen hoger liggen, waarvan meer dan de helft voor rekening van Noord-Afrikanen zou komen'.

Bovenkerk beziet de opmerkelijk precieze cijfers van Kuiper met scepsis. Hij wijst erop dat het ophelderingspercentage van inbraken op 16 procent ligt. 'Dan is het helemaal knap dat de politie zo nauwkeurig weet dat eenvijfde daarvan voor rekening komt van illegalen. Maar feit is dat illegalen wel meer in het oog lopen. Ze hebben een geweldig grotere kans om te worden gepakt.'

Ondanks Kuipers waarschuwing gelooft hij niet dat Amsterdam siddert voor de criminaliteit van illegalen. 'Het is vooral een hardnekkig soort criminaliteit van illegalen die in Europa een circuit vormen. Het zijn gemarginaliseerden die in leven moeten blijven.

'Net als bij de werklozen in de jaren dertig loop je het risico dat ze gaan zakkenrollen en inbreken. Illegalen zijn het archetype van de inbreker'.

De hoogleraar verbaast zich erover dat Kuiper bekendmaakte dat uitgeprocedeerde asielzoekers nauwelijks in de misdaad te vinden zijn. Doorgaans worden illegalen in twee groepen verdeeld: illegalen die hier om economische redenen naartoe komen en uitgeprocedeerde asielzoekers die onderduiken. 'Ik zou niet weten hoe hij aan dat onderscheid komt, maar het lijkt me niet erg waarschijnlijk.'

Over de haalbaarheid om illegalen op te sluiten, wil Bovenkerk zich niet uitspreken: 'Dat is aan de juristen. Maar met het invoeren van de opvattingen van Kuiper dring je de criminaliteit in zijn totaliteit niet wezenlijk terug.'

Cellengebrek kan volgens criminoloog Bovenkerk niet de reden zijn dat de criminaliteit nog niet is teruggedrongen. 'Ondanks alle nieuwe palen die geslagen worden, zijn er 1500 cellen over. Maar dit land kent in de politiepraktijk 54 vormen van bewaring, dus misschien wordt niet alles even efficiënt benut.'

Meer over