nieuws

GGD’s mogen binnenkort vaccinatiebewijzen afgeven aan mensen zonder bsn-nummer

GGD’s of andere zorgverleners die coronavaccins zetten, mogen binnenkort papieren vaccinatiebewijzen afgeven aan mensen die niet over een bsn-nummer beschikken. Het ministerie van Volksgezondheid is hierover in gesprek met de betreffende instanties, bevestigt een woordvoerder aan de Volkskrant.

In Amsterdam, waar de meeste ongedocumenteerden wonen, hebben inmiddels 7.000 mensen zonder bsn-nummer een prik gehad. Beeld Joris van Gennip
In Amsterdam, waar de meeste ongedocumenteerden wonen, hebben inmiddels 7.000 mensen zonder bsn-nummer een prik gehad.Beeld Joris van Gennip

Het nieuws komt als een opluchting voor ongedocumenteerden, onder wie veel afgewezen asielzoekers en illegaal in Nederland verblijvende arbeidsmigranten. Zij vreesden per 25 september geweigerd te worden in horecagelegenheden en bioscopen, omdat zij niet over een bsn-nummer beschikken. Hierdoor is het voor hen niet mogelijk om via de reguliere CoronaCheck-app een vaccinatietoegangsbewijs op te vragen.

Het is onbekend hoeveel ongedocumenteerden in Nederland verblijven. Volgens een laatste inschatting van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) varieert hun aantal tussen de 23 duizend en 58 duizend. Deze mensen houden de informele economie draaiende en zijn voor woonruimte en werk afhankelijk van hun eigen sociale netwerken.

‘Ik ben heel blij’, reageert de illegaal in Nederland verblijvende Mohamed Bah (27) uit het West-Afrikaanse Guinee Conakry op het nieuws dat hij met een papieren vaccinatiebewijs toegang kan krijgen tot de verschillende faciliteiten. ‘Voor ons zijn plekken om samen te komen met vrienden heel belangrijk om te kunnen ontspannen, en om het gevoel te hebben deel uit te maken van de samenleving.’

Korte termijn

De woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid kan nog niet zeggen wanneer het papieren toegangsbewijs (met daarop een qr-code) kan worden opgehaald bij de zorgverlener. ‘We verwachten dat dit op korte termijn geregeld is.’ Tot die tijd kunnen ongedocumenteerden zich gratis laten testen. De code kan vervolgens zonder DigiD en bsn-nummer in de CoronaCheck-app worden ingevoerd.

Ongedocumenteerden kunnen vanwege hun status geen aanspraak maken op sociale voorzieningen, zoals de zorg. Toch drong de Tweede Kamer er in het belang van de volksgezondheid op aan dat deze groep zich kon laten vaccineren. In Amsterdam, waar de meeste ongedocumenteerden wonen, hebben inmiddels 8.261 mensen zonder bsn-nummer een prik gehad, blijkt uit de laatste cijfers van de GGD.

Dit relatief geringe aantal is volgens Rian Ederveen van het Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt tekenend voor het onvermogen van de overheid om deze groep goed te bereiken. ‘Ook is er veel wantrouwen vanuit de groep zelf jegens de overheid’, zegt ze. ‘Dat zit een beetje in de cultuur.’

Kwetsbaar

De ombudsman in Amsterdam concludeerde dit voorjaar in een rapport dat de coronacrisis de kwetsbare positie van ongedocumenteerden (‘de onzichtbaren’) extra heeft benadrukt. Omdat deze mensen onder de radar leven, vallen ze gemakkelijk ten prooi aan uitbuiting, waarvoor zij onvoldoende bescherming genieten.

Een van de meest in het oog springende voorbeelden ten tijde van de coronacrisis waren de illegaal in Nederland verblijvende schoonmakers, die uit angst voor besmetting niet meer welkom waren op hun werkadressen. Daarmee raakten ze een groot deel van hun inkomsten kwijt, zonder over een vangnet te beschikken.

Meer over