Gewoon doen op de mytylschool

VROEGER was Feline de beste leerling van de klas, het prinsesje. Dat is nu over', zegt Hans Bos uit Heemskerk....

Feline zat voorheen op mytylschool Heliomare in Wijk aan Zee. Toen ze twee was ontdekten ontdekten haar ouders dat ze aan ataxie leed, een coördinatiestoornis tussen het motorisch zenuwstelsel en de spieren. 'Tegen haar zeggen we altijd dat ze wiebelig is', zegt haar vader. 'Haar handicap is een foutje van de natuur.'

Feline kon tot haar tweede niet lopen of staan. 'Haar wereld was heel klein', vindt haar moeder Ineke. 'Door haar handicap ontwikkelde ze zich minder snel dan haar leeftijdgenoten. Andere kinderen meed ze, die zag ze als een bedreiging. Ze ging ook niet op onderzoek uit, zoals kinderen van die leeftijd doen.'

Op Heliomare leerde ze lopen, en spelen met andere leerlingen. Ze veranderde in een kind dat met alles mee wil doen. Ineke Bos: 'Ze heeft het daar goed gehad en er veel geleerd, maar toen ze zes was vroeg ze ons waarom ze niet naar dezelfde school kon als haar broertje Jan-Willem.' Die zat op de basisschool in de buurt.

Hans Bos: 'We hebben er lang over nagedacht en zaten met allerlei vragen. Zou ze het wel redden in een grote groep. Zou ze aansluiting vinden en weerbaar genoeg zijn. We wilden niet dat ze een uitzondering zou worden op die school. Ze moest gewoon kunnen meedoen, anders wilden we haar niet naar een reguliere basisschool hebben.'

Op Heliomare werd bekeken of Feline het zou kunnen redden op een 'gewone' school. Want daarvoor moeten kinderen voldoende bagage hebben en het niveau van de lesstof aankunnen, stelt Ineke Zuidwijk, adjunct-directeur speciaal onderwijs van Heliomare.

Veel leerlingen met een lichamelijke handicap hebben ook een leerachterstand. Zuidwijk: 'Dat is voor ouders wel eens moeilijk. Hun verwachtingen zijn vaak hoog. Ze denken: ons kind is lichamelijk gehandicapt, maar het kan nog wel leren.'

Na diverse onderzoeken gaven deskundigen van de mytylschool Hans en Ineke Bos een positief advies. Feline werd voorbereid en ging voor de zomervakantie al verschillende woensdagochtenden naar haar nieuwe school. Van een groep van 8 kinderen kwam ze terecht in een klas met 31 leerlingen.

De eerste weken van het nieuwe schooljaar zijn goed verlopen, vinden zowel de ouders als Feline's nieuwe 'juf' Lida Krom van de Sint Leonardusschool. Een begeleider komt een uur in de week langs om Feline extra schrijfles te geven, want daar heeft ze nog moeite mee. Verder krijgt ze extra oefeningen om haar ruimtelijk inzicht te verbeteren. Ze volgt alle lessen, behalve gym.

Feline kan ook aardig voor zichzelf opkomen. Hans Bos: 'Ze kwam thuis van school en vertelde dat ze ruzie had gehad met iemand en hem een mep had gegeven. Goed zo, denk ik dan, dat is gezond gedrag. Al zeg ik dat natuurlijk niet tegen haar. Ik vertel haar dat ze het volgende keer met praten moet oplossen.'

'Natuurlijk weet je nooit hoe het in de toekomst gaat', zegt Ineke Bos. 'In je achterhoofd houd je altijd rekening met de mogelijkheid dat het mis kan gaan.' Hans Bos: 'Er komt een dag dat iemand tegen haar zegt hé slome, jij kunt niet gymen. Ik hoop dat ze zich zulke dingen niet te veel aantrekt. Als ze ouder wordt, zal ze zich meer bewust worden van het verschil tussen haar en de andere kinderen. Het kan best zijn dat ze daar problemen mee krijgt. Dat realiseren we ons goed.'

Hans Bos zit (nog) in de medezeggenschapsraad van mytylschool Heliomare. 'Ik kom veel ouders tegen met levensgrote verwachtingen. Ze hebben de neiging de handicap van hun kind te bagatelliseren. Ze willen zo normaal mogelijk doen. Maar velen hebben geen goed beeld van wat er wel en niet mogelijk is op een reguliere basisschool.'

In principe mag geen enkele openbare basisschool een kind weigeren. Maar als scholen aangeven dat leerkrachten het kind niet aankunnen, zullen de ouders zich moeten neerleggen bij het besluit het kind niet op te nemen.

Voor de leerkrachten van de Sint Leonardusschool was de komst van Feline geen probleem. 'Wij hebben de stap genomen omdat we het belangrijk vinden dat ze zo snel mogelijk aan het gewone leven meedoet. Ze moet niet te veel worden beschermd', zegt Hans Bos. Feline: 'Ik vind het fijn op mijn nieuwe school. Er zitten ook kinderen op uit de buurt. Daar kan ik na schooltijd mee spelen.'

Adjunct-directeur Zuidwijk: 'Integratie is een mooi streven, maar het gebeurt incidenteel dat kinderen van Heliomare de overstap kunnen maken naar een reguliere basisschool.' Staatssecretaris Netelenbos streeft ernaar 25 procent van de gehandicapte leerlingen in het reguliere onderwijs op te nemen. Zuidwijk: 'We mogen in onze handen knijpen als het lukt met 10 procent. En dan heb ik het nog niet over de meervoudig gehandicapte kinderen.'

'Op mijn vorige school was ik de enige in een rolstoel, daarom werd ik gepest', zegt Huib Slooves (10). Hij is leerling op mytylschool Heliomare. Huib heeft een progressieve spierziekte. 'Op deze school ben ik heel gewoon.'

Huib zat tot december vorig jaar op een reguliere school, maar hij krijgt nu les in een dependance van Heliomare. Zijn klas heeft onderdak bij basisschool De Vrijheit. Het gebouw telt drie klassen voor gehandicapte kinderen en zeven klassen 'gewone' kinderen.

Om de leerlingen kennis met elkaar te laten maken organiseren de docenten gemengde handvaardigheidslessen, gymlessen en maandsluitingen. 'Maar we moeten er wel veel aan doen om de contacten tussen de leerlingen in stand te houden', zegt docente Brigit van der Linde. 'Na de gezamenlijke lessen zie je de kinderen samen spelen op het schoolplein. Doe je een tijdje niets, dan scheiden de groepen zich weer.'

De ouders van Huib vinden het initiatief van de docenten goed, maar hadden liever gezien dat hun zoon niet naar een mytylschool ging. 'Ze zitten daar op een eiland en krijgen niet de prikkels die ze in het reguliere onderwijs wel krijgen', vindt Fred Slooves, de vader van Huib. 'Er is altijd wel een kind uit de klas weg, naar therapie of zo. Als het kind terugkomt, moet alles opnieuw uitgelegd worden. Dat gaat ten koste van de tijd.'

Huib had in de eerste jaren van het gewone onderwijs geen problemen. Hij zat vier jaar bij dezelfde lerares in de klas, die precies wist wat hij wel en niet kon. Toen de school ging fuseren kreeg Huib andere klasgenoten en een andere docent, die niet aan hem waren gewend.

'We hebben besloten Huib van zijn vorige school te halen omdat hij dat wilde, omdat hij zich daar een eenling voelde', zegt zijn moeder Ria. 'Maar of het goed voor hem is, betwijfelen we. Huib is een dromer, hij heeft veel stimulans nodig. Die krijgt hij nu te weinig, vinden wij.'

Fred Slooves: 'Het is niet zo dat we te hoge verwachtingen van hem hebben. Wel proberen we hem op alle mogelijke manieren te stimuleren. Als hij meent iets niet te kunnen zeggen we: kom op, joh. Anders worden het van die sappies.' Aan betutteling hebben de ouders een hekel. 'De maatschappij zit niet te wachten op watjes.'

'Op een mytylschool ontwikkelen kinderen zich juist sneller dan op een basisschool', stelt Hein van der Wal, directeur van mytylschool De Vlij in Dordrecht. 'Ze krijgen de individuele aandacht die ze nodig hebben.'

Er zijn altijd ouders die hoog van de toren blazen en menen dat hun kind wel naar het reguliere onderwijs kan, terwijl de directie en docenten van de mytylschool hun bedenkingen hebben, stelt van der Wal. 'Het is belangrijk goed naar de ouders te luisteren en tot gesprekken te komen. Meestal komen we er dan wel uit. Als ouders over hun angsten kunnen praten, zijn ze vaak al opgelucht.'

Geoffrey Versluis, docent van De Vlij: 'Natuurlijk vragen we ons wel eens af we met ons onderwijs geen sprookje in stand houden. Of we het mytylonderwijs niet promoten omdat we vrezen voor ons bestaan. We staan toch een beetje buiten de maatschappij. Maar hier zie je kinderen opbloeien. Ze kunnen zichzelf zijn. En wij halen de maatschappij hier gewoon binnen. Wij doen boodschappen met de kinderen. Dat leren ze niet op een reguliere basisschool.'

Meer over