Geweten suste hij met 'goedpraatmechanisme'

Frans van Anraat dacht dat hij niet meer vervolgd zou worden, toen hij vorig jaar na de val van Saddam Hussein uit Irak terugkeerde naar Nederland. Hij liet zich vrijelijk interviewen over de leverantie aan Irak van 538 ton thiodiglycol...

Weert Schenk

De in 1942 in Den Helder geboren zakenman vertelde dat het Iraakse ministerie van Oliezaken hem had gevraagd het spul te leveren. Hoewel opgeleid als chemisch analist, beweerde Van Anraat niet te hebben geweten dat zijn handel de basis vormde voor chemische wapens.

Dat kwam pas bij hem op toen Hussein in 1988 met mosterdgas vijfduizend inwoners van het stadje Halabja doodde.

In het tv-programma Netwerk verklaarde Van Anraat vorig jaar geen spijt te hebben van zijn bijdrage aan dit oorlogsmisdrijf. Met 'als ik het niet had geleverd, had een ander het wel gedaan', toonde hij zijn handelsgeest.

In een gesprek met de Haagsche Courant zei Van Anraat dat hij vlak voor de levering van de chemicaliën wel onraad rook toen een hoge militair aanschoof bij de onderhandelingen. Van Anraat: 'Ik zal eerlijk zijn: ik heb toen een innerlijk goedpraatmechanisme op gang gebracht. Als alle landen dat spul hebben, waarom zou Irak er dan geen recht op hebben? Het ging ook om zelfverdediging.'

In 1988 werd Van Anraat op verzoek van de Verenigde Staten aangehouden in Milaan, waar hij een villa bezat. In afwachting van een beslissing over zijn uitlevering vluchtte hij naar Irak, waar hij dertien jaar woonde.

Bij zijn terugkeer in Nederland bleek dat de Verenigde Staten niet meer in hem waren geïnteresseerd. Op Kamervragen van de SP antwoordde minister Donner van Justitie vorig jaar dat Van Anraat zich voor de Nederlandse wet niet strafbaar had gemaakt. Justitie vond later in de Wet Oorlogsstrafrecht en de Uitvoeringswet Genocideverdrag een mogelijkheid om de zakenman aan te pakken.

De Nationale Recherche wilde Van Anraat dinsdag aanhouden. De verdachte had daar kennelijk lucht van gekregen en was van plan maandag te vluchten. Toen de politie een dag eerder dan gepland zijn woning binnenviel, stond zijn koffer al gepakt.

Meer over