NIEUWS

Gewelddadig optreden van leger Myanmar: twee doden, felle reacties buitenland

Wereldwijd is fel gereageerd op het gewelddadige optreden van het leger in Myanmar, dat dit weekeinde opnieuw het vuur opende op betogers. Twee demonstranten kwamen om het leven, zeker twintig anderen zijn gewond geraakt.

De tegenstanders van de coup willen dat regeringsleider Aung San Suu Kyi en haar medestanders worden vrijgelaten. Zij werden op 1 februari werden opgepakt na een staatsgreep door de militairen.  Beeld REUTERS
De tegenstanders van de coup willen dat regeringsleider Aung San Suu Kyi en haar medestanders worden vrijgelaten. Zij werden op 1 februari werden opgepakt na een staatsgreep door de militairen.Beeld REUTERS

De onlusten vonden plaats in Mandalay, de op een na grootste stad van het land, waar al dagen spanningen zijn tussen veiligheidstroepen en stakende havenmedewerkers. Toen de politie de arbeiders maande het werk te hervatten, kwam het tot confrontaties. Op beelden was te zien hoe betogers stenen gooiden naar de politie, die reageerde met traangas en rubberkogels.

Later werd het leger erbij gehaald, dat echte kogels op de betogers afvuurde. Volgens de door de staat gerunde krant Global New Light of Myanmar vielen de betogers de politie aan met stokken en messen. Acht agenten en verschillende soldaten zouden gewond zijn geraakt.

Het is het meest gewelddadige legeroptreden sinds het begin van de coup op 1 februari. Toen nam het leger de macht over door de wettig gekozen regeringsleider Aung San Suu Kyi gevangen te zetten.

‘Onvergeeflijk’

Meerdere landen uitten kritiek op het legeroptreden. Zo noemde Singapore, net als Myanmar lid van het verbond van Zuidoost-Aziatische landen ASEAN, het geweld ‘onvergeeflijk’. De stadstaat waarschuwde de legerleiding dat ‘als de situatie blijft escaleren, dat serieuze negatieve gevolgen zal hebben voor Myanmar en de regio’. Ook Japan, dat veel bedrijven heeft die investeren in Myanmar, liet weten het geweld af te keuren.

Zo proberen diverse landen de druk op het militaire regime op te voeren. De VS, Canada en het Verenigd Koninkrijk hebben na de machtsgreep al sancties uitgevaardigd tegen hooggeplaatste Myanmarese militairen. Deze week komen daar waarschijnlijk Europese sancties bovenop. Maandag komen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken met ‘gepaste reacties’, zo kondigde EU-buitenlandchef Josep Borrell aan via Twitter. Facebook reageerde op het geweld van het leger door de officiële pagina van het Myanmarese leger te schrappen.

Ook secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties sprak afgelopen weekeinde zijn afkeuring uit. ‘Het gebruik van dodelijk geweld, intimidatie en pesterijen tegen vreedzame demonstranten is onaanvaardbaar’, schreef de VN-chef op Twitter.

Sinds de coup wordt in tientallen Myanmarese steden vrijwel dagelijks geprotesteerd. Ook hebben honderdduizenden werknemers op universiteiten, ministeries en ziekenhuizen het werk neergelegd. De stakers eisen dat het leger Suu Kyi vrijlaat en de macht teruggeeft aan het parlement. De partij van Suu Kyi, de Nationale Liga voor Democratie, had de parlementsverkiezingen van november met een overweldigende meerderheid gewonnen.

Drie slachtoffers

Met de dood van de twee demonstranten komt het totaal aantal slachtoffers op drie. Vrijdag overleed een 19-jarige vrouw die op 9 februari in haar hoofd werd geschoten tijdens een betoging in de hoofdstad Naypyitaw. Zondag werd ze onder grote belangstelling begraven. In Mandalay gingen zondag tienduizenden inwoners de straat op. ‘Ze schieten op de hoofden van ongewapende burgers, ze schieten op onze toekomst’, zei een jonge demonstrant die de menigte toesprak.

Het leger lijkt tot nu toe weinig vat te krijgen op de protesten. Voor maandag is een nationale stakingsdag voor de retailsector uitgeroepen: onder meer winkelcentra, fastfoodketens en bezorgingsdiensten leggen het werk neer.

Het leger probeert met steeds zwaardere middelen het protest de kop in te drukken. Zo kwam het met een wetswijziging waardoor demonstranten tot 20 jaar cel kunnen krijgen voor ‘het aanwakkeren van onvrede tegen de overheid’. Sinds de coup zijn zeker 469 politici, bestuurders en activisten gearresteerd. Zondag werd de in Myanmar bekende acteur Lu Min opgepakt. Hij was de afgelopen tijd prominent aanwezig bij betogingen.

Meer over