'Geweld in Darfur is genocide'

De wandaden begaan tegen de zwarte bevolking in de Sudanese provincie Darfur komen neer op genocide. De Sudanese regering en de Arabische milities of Janjaweed 'dragen verantwoordelijkheid' hiervoor....

AFP en AP

'Genocide vindt wellicht nog steeds plaats', aldus Powell donderdag. Sudan, als medeondertekenaar van het Genocideverdrag van de Verenigde Naties, is verplicht volkenmoord te voorkomen en te bestraffen, vervolgde hij. 'Het lijkt ons dat Sudan dit heeft nagelaten.'

Functionarissen van Powells ministerie ondervroegen deze zomer 1136 vluchtelingen uit Darfur in kampen in buurland Tsjaad. Van de ondervraagden was 61 procent getuige van de moord op een familielid, aldus het gisteren gepresenteerde rapport; 16 procent zei verkracht te zijn of gehoord te hebben van verkrachting. Eenderde sprak van racistische opmerkingen die tijdens aanvallen te horen waren.

Het onderzoek had mede plaats omdat Washington wilde vaststellen of er sprake is van genocide. Cruciaal daarvoor is of de daders 'de bedoeling' hadden om 'een etnische of godsdienstige groep' deels of geheel te vernietigen, aldus het Genocideverdrag.

Volgens Powell is daar in Darfur sprake van. Hij wees er op dat staten volgens het verdrag de VN kunnen oproepen 'passende actie' te ondernemen om genocide 'te voorkomen of te onderdrukken'. Hoewel geen sprake is van een verplichting tot (militair) ingrijpen, wordt de bedoeling van dit artikel vaak zo uitgelegd wat de reden is dat staten het woord genocide liever vermijden. Powell riep alleen op tot een diepgaand onderzoek door de VN.

De Sudanese onderminister van Buitenlandse Zaken zei donderdag dat Powells opmerkingen 'de situatie niet helpen' en slechts 'olie op het vuur gooien'.

Volgens Khartoem misbruiken opposanten van de regering de crisis in Darfur om een coup tegen de regering voor te bereiden. Woensdag werden 33 leiders van de oppositiepartij het Volkscongres van Hassan al-Turabi gearresteerd omdat zij 'subversieve plannen' zouden hebben, aldus generaal Mohamed Atta, onderdirecteur van Sudans geheime dienst. Tegenover de Sudanese media beschuldigde hij buurland Eritrea van medeplichtigheid aan de samenzwering.

De 33 verdachten zouden Turabi hebben willen bevrijden uit de gevangenis waar hij sinds een half jaar vastzit. Volgens Atta heeft Turabi's partij een militie gevormd onder de naam 'de Mujahedin', die hoge regeringsfunctionarissen had moeten gijzelen. Intussen zouden ze wapens, die zij van Eritrea hadden betrokken, onder de leden van de partij moeten verspreiden.

Volgens generaal Atta dateren de contacten tussen Turabi's partij en Eritrea van 2003. De vice-voorzitter van de partij, Haj Mohammed, zou onlangs in Eritrea op bezoek zijn geweest. Mohammed woont in ballingschap in Duitsland. De Eritrese regering zou de oppositie wapens leveren in ruil voor informatie over Eritrese opposanten in Sudan. De verhouding tussen de twee buurlanden is al lang gespannen.

Turabi's volgelingen hebben volgens de generaal contact met de rebellen in Darfur van de Beweging voor Recht en Gelijkheid (MJE). Die groep is volgens de Sudanese regering vorig jaar door Turabi opgericht om in Darfur een opstand tegen de regering te beginnen.

Het Volkscongres ontkende de beschuldigingen gisteren. Het bewind zou slechts een voorwendsel zoeken om leiders van de oppositie op te pakken, omdat die onlangs heeft geweigerd over verzoening te onderhandelen.

Meer over