Gevonden: man/vrouw die 800 miljard euro wil besteden in twee jaar

In de aanbieding: hoogste post op een gewild ministerie in Washington DC dat de oorlog leidt tegen Islamitische Staat. Met een budget van maar liefst 800 miljard euro in de komende twee jaar. Enig nadeel: de functie is voor slechts twee jaar, want dan vertrekt de president die je trouw moet dienen alweer uit het Witte Huis. Omgaan met zijn adviseurs is een vereiste, zij bepalen immers de grote lijnen van het militaire beleid.

Stieven Ramdharie
Soldaten van de Amerikaanse 1st Cavalry Division oefenen in Camp Buehring in Koeweit. Beeld US Army
Soldaten van de Amerikaanse 1st Cavalry Division oefenen in Camp Buehring in Koeweit.Beeld US Army

Een week na het gedwongen vertrek van Chuck Hagel, lijkt Amerika eindelijk een nieuwe Defensie-minister te krijgen. Ashton Carter, voormalig onderminister in het Pentagon, wordt volgens diverse Amerikaanse media Obama's vierde bewindsman op Defensie. President Obama had echter een meer soepele zoektocht voor ogen toen hij Hagels vertrek aankondigde. Omdat de kandidaten die Obama en zijn adviseurs hoog op hun lijst hadden staan onverwacht afhaakten, werd ruim een week lang gezocht naar een geschikte opvolger. Tal van namen passeerden de revue, maar een keuze van Team Obama bleef lang uit.

De plotselinge kink in de kabel was bijzonder omdat het Pentagon doorgaans een gewilde post is. Wie het ministerie leidt, speelt immers een cruciale rol in Amerika's defensie- en buitenlandse politiek. Zeker in tijden van politieke en militaire spanningen wereldwijd, van Irak tot Oekraïne. Vooral daarom was het een tegenvaller voor Obama dat Michele Flournoy, naar verluidt zijn eerste keuze, direct aangaf dat ze de baan niet wilde. Flournoy, die de denktank Center for a New American Security leidt, zou geschiedenis hebben geschreven als de eerste vrouwelijke baas van het Pentagon.

'Ik heb de president de afgelopen avond gesproken en aangegeven dat ik geen kandidaat ben vanwege familie-omstandigheden', schreef ze in een brief aan het bestuur van de denktank. Flournoy, een voormalige onderminister op het ministerie, noemde gezondheidsredenen en haar twee opgroeiende kinderen als excuus om de drukke baan niet te nemen. Maar net als de Democratische senator Jack Reed, moet de korte periode op het Pentagon, tot eind 2016, niet echt aantrekkelijk zijn geweest.

Michele Flournoy belde de president en noemde gezondheidsredenen en haar jonge kinderen als excuus om het Pentagon niet te leiden. Beeld ap
Michele Flournoy belde de president en noemde gezondheidsredenen en haar jonge kinderen als excuus om het Pentagon niet te leiden.Beeld ap

Opgebroken

Een veel grotere struikelblok voor buitenstaanders om in de regering-Obama te stappen, is de leidende rol die het Witte Huis speelt in het buitenlandse- en militaire beleid. In de praktijk komt dit erop neer dat Obama en zijn adviseurs het beleid en de strategie bepalen, waarna de bewindsman op Defensie het allemaal mag gaan uitvoeren. Dit 'management op micro-niveau', met name bij de aanpak van Islamitische Staat, zou Hagel de afgelopen twee jaar flink hebben opgebroken. 'Hoewel iedereen aardig tegen mij was, bleek het in de praktijk verdomd moeilijk om dingen voor elkaar te krijgen', schreef Robert Gates, Obama's eerste Defensie-minister, eerder dit jaar in zijn boek 'Duty: Memoires of a Secretary at War'. Hierin bekritiseert hij Obama volop.

Kordaat

De grote vraag was daarom met wie Obama op de proppen zou komen. De kans nam toe dat het iemand zou worden die al in de regering zat. Ashton Carter, tot vorig jaar onderminister op het departement, steeg tot bovenaan de lijst. Het nadeel van hem is echter dat hij geen grote bekendheid geniet buiten Washington. Een andere naam die ook de ronde deed, was die van minister voor Binnenlandse Veiligheid Jeh Johnson. Ook de staatssecretarissen van de diverse krijgsmachtdelen werden overwogen. De invloedrijke Republikeinse senator John McCain stelde maandag zelfs voor om zijn vriend en voormalige Democratische vicepresidentskandidaat Joe Lieberman te benoemen. McCain zei dat het Witte Huis hem maandag om advies had gevraagd wie het Pentagon moest gaan leiden. Lieberman ligt goed bij de Republikeinen, die sinds november zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden beheersen.

Obama heeft met het ontslaan van Hagel kordaat en krachtig gehandeld. Maar de lange en vooral moeizame zoektocht naar een opvolger, die de Witte Huis-strategie tegen IS moet uitvoeren, leek daar allesbehalve op en verdiende geen schoonheidsprijs.

Voormalig onderminister Ashton Carter is nu de belangrijkste kandidaat om Hagel op te volgen. Nadeel: niet zo bekend. Beeld ap
Voormalig onderminister Ashton Carter is nu de belangrijkste kandidaat om Hagel op te volgen. Nadeel: niet zo bekend.Beeld ap
Meer over