Generatieconflict

Producent Organon en het Huisartsengenootschap blijven ruziën over het voorschrijven van de derde-generatiepil. Beide partijen voelen zich gesterkt door een Europees oordeel over deze anticonceptiepil....

door Marc van den Broek

De controverse over de anticonceptiepil van de derde generatie laait in alle hevigheid op na een brief van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Die plofte eind vorige week op de mat van de huisartsen, apothekers en gynaecologen.

Er is zes jaar gewerkt aan dit oorspronkelijk Europese advies, opgesteld door het Europese agentschap voor de beoordeling van geneesmiddelen (EMEA).

Alle pillen werken naar behoren, maar bij vrouwen die voor de eerste keer de pil gebruiken, moeten artsen rekening houden met een iets grotere kans op bijwerkingen van de derde-generatiepil, schrijft het College.

Toch meent Organon, producent van de derde-generatiepil Marvelon, met de brief nieuwe munitie te hebben om huisartsen te dwingen hun advies over het voorschrijven van de pil aan te passen. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseert de huisartsen in Nederland om nieuwe patiënten een tweede-generatiepil voor te schrijven.

Over de anticonceptiepil wordt al jaren gesteggeld. Jaren geleden kwamen er aanwijzingen dat gebruikers van de derde-generatiepil, met weer een nieuwe mix van hormonen, een grotere kans zouden hebben op een ernstige vorm van trombose (ongewenste stolling van het bloed) in vergelijking met de tweede-generatiepil. Dat leidde tot pil-paniek onder meer in Groot-Brittannië.

Sindsdien zijn er vele onderzoekingen gedaan, waarvan de resultaten elkaar tegenspreken. De afgelopen zomer werd een Salomonsoordeel uitgeproken. Een onderzoeker van het Juliuscentrum voor Huisartsgeneeskunde in Utrecht concludeerde na een studie van alle wetenschappelijke onderzoeken dat de derde-generatiepil de kans op ernstige trombose anderhalf tot twee keer zo groot was ten opzichte van de tweede-generatiepil. Trombose doet zich vooral voor in het eerste jaar van het gebruik.

De kans daarop is overigens klein. Bij de pil van de tweede generatie zullen twintig van de honderdduizend vrouwen trombose krijgen en bij de opvolger dertig tot veertig. Ter vergelijking: de kans op trombose bij een zwangerschap is veel groter.

De brief van het College, een vertaling van een Europese brief die aan alle huisartsen in de EU is gestuurd, is echter niet bijzonder helder geformuleerd. Wanneer de pil voor de eerste keer wordt voorgeschreven, moet worden meegenomen dat er een verschillend risico is op trombose, meer staat er niet.

Medisch directeur drs. Gert Siemons van Organon leest uit de brief en de onderliggende stukken dat het verschil tussen de twee pillen niet zo groot is. 'Trombose is een zeldzame complicatie en er zijn studies bekend waarbij de kans daarop met gebruik van de derde-generatiepil zelfs iets kleiner is. De studie zegt dat alle pillen goed zijn.'

Hij gaat met hernieuwde kracht het NHG-advies aan de orde stellen. 'We vinden dat het moet worden aangepast in de zin van het rustige en gebalanceerde advies van het College.' Welke stappen hij gaat ondernemen als het NHG voet bij stuk houdt, wil hij niet zeggen.

Medisch directeur drs. Arno Timmermans van het NHG leest in de brief van het College een ondersteuning van zijn standpunt. 'Die conclusie is wel wat minder vergaand, ik weet niet wat de beweegredenen daarvoor zijn geweest. Wij kiezen voor het middel met de minste bijwerkingen.' Hij piekert er niet over het standpunt aan te passen. 'We geven in onze standaarden veel adviezen aan dokters. Er bestaan wel twintig bloeddrukverlagende middelen. In onze adviezen gaat de voorkeur uit naar een of twee. Dat is voor ons de gewone werkwijze.'

Directeur dr. Frits Lekkerkerker van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) moet er een beetje om lachen dat alle partijen aan de haal gaan met het advies. 'Ik erken dat het helderder had gekund, maar niet dat het voor meerdere uitleg vatbaar is. Het is gebaseerd op wetenschappelijke feiten en die zijn inderdaad in de dagelijkse praktijk moeilijk te interpreteren.'

Meer over