Reportage

Gemoederen over miljardenproject Feyenoord City lopen hoog op: ‘Pleurt op met je nieuwe stadion’

Muurschildering tegenover Feyenoord-stadion de Kuip. De supporters van de club zijn gehecht aan hun oude stadion en voelen niets prestigieuze nieuwbouw aan de oevers van de Maas.  Beeld Arie Kievit
Muurschildering tegenover Feyenoord-stadion de Kuip. De supporters van de club zijn gehecht aan hun oude stadion en voelen niets prestigieuze nieuwbouw aan de oevers van de Maas.Beeld Arie Kievit

Feyenoordsupporters moeten niets hebben van de plannen voor een nieuw stadion aan de oevers van de Maas. Ze zijn gehecht aan de Kuip en hebben voorstanders van dit miljardenproject, Feyenoord City genaamd, bedreigd. Die wijzen op de nieuwe banen en woningen die het project meebrengt, en inkomsten voor de club. Waarom lopen de emoties zo hoog op?

Kijk naar de leegstaande loodsen en de verroeste schepen van Boskalis die nu het decor vormen van het bedrijventerrein aan de oevers van de Nieuwe Maas, en je ziet de grandeur die hier over vier jaar moet verrijzen nog niet direct voor je. Maar groots moet het worden, Feyenoord City: een miljardenproject dat onder meer bestaat uit een fonkelnieuw voetbalstadion met 64 duizend zitplaatsen, een zwevende winkelstraat en vierduizend woningen.

Op de filmpjes van het architectenbureau van Rem Koolhaas ziet het er allemaal zo indrukwekkend uit dat het lastig lijkt de plannen niet met enthousiasme te ontvangen. Toch hoef je bij veel Feyenoord-supporters maar over het project te beginnen en ze krijgen het schuim op de lippen. Ook in de Rotterdamse politiek lopen de emoties over Feyenoord City inmiddels flink op. Hoe komt dat?

Ahmed Aboutaleb had er dinsdag schoon genoeg van. De Rotterdamse burgemeester zette een streep door drie inspraakmiddagen over Feyenoord City waarvoor zeshonderd supporters zich hadden aangemeld. Aanleiding was het nieuws dat uitgesproken voorstanders van het project waren bedreigd. Dertig in het zwart geklede mannen hadden de directeur van Feyenoord en een mede-initiatiefnemer van Feyenoord City thuis opgezocht, bij hen op de ramen gebonkt en intimiderende teksten toegeschreeuwd. Drie weken eerder al waren supporters tijdens een wedstrijd de Kuip binnengedrongen om gewapend met vuurwerk en fakkels hun ongenoegen over de bouwplannen te uiten.

null Beeld

De frustratie wordt sommige Feyenoord-aanhangers inmiddels te machtig, zoveel lijkt duidelijk. Nu beleefde het Legioen ook een zwaar seizoen. De club die ooit Real Madrid wist te verslaan, werd dit jaar vijfde in de eredivisie. Door corona konden de fans dat drama niet eens met eigen ogen aanschouwen. Dat Jackie van Dam, de vertolker van het clublied Hand in hand kameraden, een dag voor het einde van de competitie zijn laatste adem uitblies, was onvermijdelijk symbolisch. En dan is er dus ook nog Feyenoord City. Een project dat anderhalf miljard euro gaat kosten, waarvan zeker 440 miljoen is gereserveerd voor een nieuw stadion. Eentje dat niet alleen ruimte moet bieden aan voetbalwedstrijden, maar ook aan concerten, congressen en een zipline waarmee je vanaf het dak naar beneden kunt afdalen.

Spelers kopen

De directie van Feyenoord hoopt door de vernieuwingen zoveel extra inkomsten binnen te halen dat de club eindelijk weer spelers van naam kan kopen en zo op het hoogste niveau kan terugkeren. Voor de gemeente Rotterdam is Feyenoord City potentieel interessant omdat het, naast een nieuwe woonwijk, 1.500 banen moet opleveren voor de bewoners van het armlastige Rotterdam-Zuid.

Maar vraag het op het terras van Het Haantje, het rood-wit gekleurde café in Lombardijen waar Feyenoord-trainer Ernst Happel altijd een bal gehakt kwam eten, en je hoort: pleurt op met je stadion. ‘De Kuip, dat is emotie’, zegt Marco van der Schans (59) vanachter een colaatje tik. ‘Ik kom er al sinds mijn vader me er op mijn vijfde mee naar toe nam.’ Kijk, hij weet heus wel dat het stadion niet meer in optimale staat is. ‘Ook als je overdekt zit, moet je tegenwoordig je paraplu meenemen’, maar toch, dat gevoel als er gescoord wordt en als iedereen juicht: ‘Dan zweef je gewoon.’ Marco trekt zijn shirt uit en toont trots de tatoeage van de Kuip op zijn rug. ‘Dit bedoel ik dus. En denk maar niet dat ik dat nieuwe stadion erbij ga zetten.’

Zoals Marco zijn er talloze Feyenoord-supporters voor wie de Kuip iets betekent dat niet in jaarrekeningen is te vatten. Voor hen is het de plek waar Coen Moulijn altijd perfect het voorhoofd van Cor van der Gijp wist te vinden en waar een bevlassnorde antiheld als Josef Kiprich in de armen werd gesloten als de Tovenaar van Tatabanya.

Toch zouden de Feyenoord-supporters tekort worden gedaan met de suggestie dat ze alleen emotionele argumenten hebben tegen Feyenoord City. Velen hebben hun huiswerk gedaan en geconstateerd dat de business case van het project nogal aan de optimistische kant is. Alleen als Feyenoord zich elk jaar voor Europees voetbal plaatst, in de competitie gemiddeld 50 duizend bezoekers trekt, en de zakelijke inkomsten verdrievoudigt zal de balans positief uitslaan. Maar hoe realistisch is dat, vragen de critici zich af, als je bedenkt hoe mager de afgelopen jaren zijn geweest? De gemeente zal om te beginnen al 40 miljoen euro in het project moeten steken.

Havenbaronnen

Tel daarbij op dat de kosten van bouwmaterialen door de coronacrisis gigantisch zijn gestegen, en dat zich nog nauwelijks Rotterdamse havenbaronnen hebben gemeld om te investeren in de plannen, en achter de fameuze skyline doemt een financieel debacle op.

Feyenoord-supporters die zich verenigd hebben onder de noemer Stadion op Zuid zijn zo bang dat het Rotterdamse college de plannen desondanks zal doordrukken, en daarmee hun club richting een faillissement zal drijven, dat ze begin dit jaar een zaak hebben aangespannen bij de Raad van State. ‘De winnaars in dit verhaal zijn de projectontwikkelaars’, schrijft woordvoerder Marijke Mulder in de tekst die ze van plan was voor te dragen in de afgelaste inspraakmiddag op het stadhuis. ‘Wat die gaan doen met miljoenen? Verder bouwen en de winstmarge uitkeren.’

Ook de Rotterdamse rekenkamer publiceerde onlangs een vernietigend rapport over de financiële onderbouwing van Feyenoord City. En in de raad hebben de coalitiepartijen GroenLinks en PvdA ernstige twijfels, al is het maar omdat de miljoenentegenvallers bij het Warmtebedrijf Rotterdam en de Hoekse Lijn nog vers in het geheugen liggen.

Zo bezien lijkt het de vraag of Feyenoord City er werkelijk gaat komen. Maar echte Feyenoord-fans, die hun club dit seizoen na een 1-3 voorsprong tegen SC Heerenveen nog met 4-3 zagen verliezen, weten dat de bal soms verraderlijk kan rollen. Vanaf september begint de strijd om de gemeenteraadsverkiezingen. Op het Rotterdamse stadhuis zou het weinigen verbazen als Feyenoord City er voor die tijd nog doorheen wordt gedrukt. Zoals Bas van der Heiden (71), medewerker van een pompstation dat waarschijnlijk zal moeten wijken voor het nieuwe stadion, het verwoordt: ‘Ik ben blij dat ik voor Sparta ben.’