NieuwsKartonproblemen

Gemeenten weten zich geen raad met groter wordende berg karton door online bestellingen

Dat Nederlanders dit coronajaar nog meer online zijn gaan bestellen heeft een zichtbaar effect op straat. Volle papierbakken, zwervende dozen en door al dat karton gefrustreerde inwoners.

Vanwege de coronacrisis zijn veel winkels gesloten daarom bestellen veel Nederlanders hun spullen online, met dit straatbeeld als gevolg.  Beeld Joris van Gennip
Vanwege de coronacrisis zijn veel winkels gesloten daarom bestellen veel Nederlanders hun spullen online, met dit straatbeeld als gevolg.Beeld Joris van Gennip

Uit een rondgang langs gemeenten blijkt dat met name in steden, waar mensen minder ruimte hebben om afval tijdelijk thuis te verzamelen, stapels karton rond de papierbak ontstaan. De coronacrisis zorgde voor een piek in het aantal online bestellingen. En nu alle niet-essentiële winkels moeten sluiten, zal de kartonstroom naar verwachting alleen maar groter worden.

Geërgerde bewoners

In cijfers van de gemeente Utrecht is precies een toename te zien aan oud papier en karton vanaf het moment dat de maatregelen strenger werden (maart). Tot weer terug op normaal niveau toen er weer meer mocht (deze zomer). Over het hele jaar werd in de gemeente 10 procent meer papier en karton aangeboden dan in 2019. Landelijk was dat in de coronamaanden 4 procent meer, volgens het Afvalfonds Verpakkingen.

Een deel van het karton waarin al die sportmatten, bureaustoelen en thuisprinters verpakt en verstuurd worden, belandt op straat. Dat levert problemen op. Bewoners ergeren zich aan de troep in de wijk, en het karton kan niet worden gerecycled. Vuil op straat wordt opgehaald met het grofvuil. Dozen komen daarna niet bij het oud papier terecht.

Grote zorgen

In Amsterdam is de situatie aan het escaleren. Meer dan de helft van het afval dat naast de container staat bestaat daar uit karton. De gemeente laat extra vuilniswagens rijden speciaal om karton op straat op te halen en om kartoncontainers te legen. Nu de winkels opnieuw dicht zijn en mensen al hun kerstcadeaus online bestellen is nóg meer mankracht nodig. Amsterdamse wethouder Laurens Ivens maakt zich grote zorgen over die stortvloed aan karton, en of het lukt om die op te ruimen, zei hij donderdag tijdens een gemeenteraadsvergadering.

Bergen karton naast afvalbakken vanwege grote hoeveel online aankopen.  Beeld Joris van Gennip
Bergen karton naast afvalbakken vanwege grote hoeveel online aankopen.Beeld Joris van Gennip

Na uitverkoopevenement Black Friday was er een duidelijke piek in het kartonoverschot in Amsterdam. Op een normale maandag wordt in de hoofdstad gemiddeld 78 ton papier en karton ingezameld. Op maandag 30 november was dat 95 ton.

Speciale openingen

Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het ophalen en verwerken van al dat karton. Sportverenigingen die papier verzamelen krijgen daarvoor een vergoeding, maar hebben moeite om vrijwilligers te vinden die dat willen begeleiden. Verder is het dus aan inwoners zelf om er voor te zorgen dat papier en karton goed worden weggegooid.

Op plekken waar dat niet in (ondergrondse) containers kan, gebeurt dat in zakken of kliko’s. Waar wel ondergrondse containers zijn speelt iets anders: ze zijn snel vol, of lijken vol doordat de opening te klein is of het karton niet klein genoeg is gemaakt. Daardoor vouwt het in de opening van de container weer open en lijkt de bak vol.

In onder meer Amsterdam en Utrecht doet de gemeente een proef met een bredere kartongleuf in de bakken. Uitkomsten van die proef worden begin volgend jaar verwacht. Intussen wordt geprobeerd inwoners aan te sporen karton kleiner te maken met dit soort filmpjes:

Omdat, zegt een woordvoerder van de gemeente Utrecht, een deel van het probleem, eigenlijk net als bij het naleven van de coronamaatrelegen, te maken heeft met gedrag.

Grootste deel karton wordt gerecycled

Het oude karton (en papier) dat goed wordt ingezameld, wordt veelal gerecycled. Ongeveer 85 procent van het papier en karton in Nederland heeft een eerder leven gehad. Het is wel druk op de hergebruikmarkt. Binnen Europa wordt alleen steeds meer karton en papier aangeboden ter verwerking omdat China sinds ruim een jaar geen Europees afval meer importeert om het daar te recyclen. Het land importeerde afval uit Europa om er grondstoffen van te kunnen maken en zo aan te kunnen verdienen, maar stopte daarmee vanwege de milieuvervuiling die dat veroorzaakte.

China accepteert geen buitenlands afval meer, waar moeten we dan heen met ons afval?

Nu China geen buitenlands afval meer accepteert, moet het ergens anders heen. Maar waar?, vroeg Niels Waarlo zich in dit verhaal uit 2018 af. Nederland heeft onvoldoende capaciteit om zijn eigen afval te recyclen.

En zelf iets aan al die verpakkingen doen? Ja, maar hoe dan? Hoe haalbaar is zo’n zero-wastelifestyle? En waarom lijken vooral vrouwen zich ervoor in te spannen? Journalist Daphne van Paassen leefde een maand zonder verpakkingen (of deed althans een poging).

Meer over